06 :: Wishlist: De Beste Wensen voor 2006

Dit is ons laatste nummer dit jaar. Een uitgelezen moment om terug te blikken. Mwah. Bij Bright kijken we liever vooruit. Naar hoe de technologie om ons heen beter kan. Prettiger. Makkelijker. We hebben zelf zo onze wensen op een verlanglijst staan, maar we vroegen ook onze vaste lezers, die massaal reageerden. De lijst met wensen was lang. Te lang. Dus hebben we een selectie gemaakt van de meest opvallende. En Tonie laten uitzoeken hoe ver we zijn.

door Tonie van Ringelestijn

1. VLIEGENDE AUTO (Michael Folles, Den Haag)
Diverse prototypes zijn er bekend van vliegende auto’s die allemaal stijgen en landen in verticale positie. De Skycar van Moller International is veruit de bekendste. De Skycar M400 heeft acht roterende motoren en kost rond een miljoen dollar. Maar dan heb je ook wat: door de lucht haalt ie maximaal 644 km/uur en over land 563 km/uur. Dan de concurrentie: de Skyrider X2R is naar verwachting begin volgend jaar klaar en de CityHawk haalt momenteel nog maar 150 km/uur. De problemen zijn dezelfde als bij de Skycar: het is levensgevaarlijk. Je moet een (goede) piloot zijn voordat je in zo’n vliegende auto kunt gaat zitten. Het hoofd van NASA’s voertuigenprogramma, Mark Moore, schat dan ook dat het nog 25 jaar wachten is op ‘Jetsons-achtige vliegmachines’. Tot die tijd, blijven we in de file lekker verder dromen.

2. OVERAL DRAADLOOS WREEDBAND
Thuis, op het werk en onderweg draadloos online met gigabits tegelijk per seconde, hoe lang gaat dat nog duren? Nou, daar wordt aan gewerkt en we gaan elk jaar een stap sneller surfen. Draadloos internet is een oerwoud van afkortingen. Vergeet GPRS, UMTS en wifi maar weer, de toekomst is aan HSDPA, WiMax en Ultrawideband. Daar gaan we: HSDPA is een verbeterde versie van UMTS waar alle telecombedrijven in de loop van 2006 mee beginnen. De snelheden gaan met gemak over de 2 mbps, vergelijkbaar met een standaard ADSL-abonnement. WiMax is de opgevoerde versie van wifi en haalt snelheden van in de tientallen megabits per seconde met een bereik tot vijfitg (!) kilometer. Enertel heeft een WiMax-licensie en belooft half 2006 een landelijk dekkend netwerk gereed te hebben. Maar de details zijn nog vaag en tegen die tijd is Enertel misschien wel failliet. Een snellere variant van WiMax bestaat ook al, Xmax genaamd, maar daar wordt vooralsnog alleen in de VS mee geëxperimenteerd. De opvolger van bluetooth is Ultrawideband. Voordeel van UWB-signalen: ze gaan gemakkelijk dwars door muren heen. En binnen tien meter haalt UWB 1 gigabyte per seconde.

3. INSTANT-ON PC (Nart Wielaard, Haarlem)
Er zijn al computers die veel sneller opstarten dan de meeste, maar binnen de seconde is wel erg snel. InterVideo maakte vorig jaar een speciale InstantOn PC: hij gaat bijna direct aan als het toestel wordt ingeschakeld. Binnen tien seconden. Het is geen reguliere pc maar een concurrent van Microsofts Media Center en dient als tv, dvd-speler en muziekspeler. Ook nieuwe laptops met flashgeheugen in plaats van harde schijven zouden sneller moeten kunnen opstarten. Samsung neemt in 2006 flashdisks van 16 gigabyte in productie.

4. DUURZAMERE BATTERIJ (Ron Roozeboom, Uithoorn)
Zou dat niet heerlijk zijn, een batterij voor je telefoon of iPod die op z’n gemak een maand meegaat zonder op te laden? Brandstofcellen komen ons enigszins tegemoet. Japanse telefoonfabrikanten claimen al in 2007 met toestellen te komen met ingebouwde brandstofcellen. Je laadt ze op door er een cartridge methanol in te spuiten. Hop, weer vijf tot twintig uur extra power. Nadeel is dat de mobieltjes er een stuk zwaarder van worden. Met een ander soort brandstofcel, op basis van natriumboorhybride, is volgens het Engelse bedrijf ITM Power de helft zoveel energieopslag mogelijk. Zo’n cel zou nu al drie dagen lang 20 watt leveren. ITM Power verwacht dat dat binnen tien jaar zelfs weken wordt.

5. DRAADLOOS STROOM
Met infrarood, wifi en bluetooth komen we al een heel eind maar er liggen nog steeds te veel kabels op de vloer. De eerste experimenten met draadloos stroom deed de beroemde Servisch-Amerikaanse uitvinder Nikola Tesla al in de negentiende eeuw in zijn laboratorium in New York. In een aantal apparaten wordt het draadloos overbrengen van elektromagnetische energie via inductie al ingezet, bijvoorbeeld in kunstharten en elektrische tandenborstels. Er zijn ook muizen die zich via een elektromagnetisch matje opladen, zoals dat van Splashpower. Heikel punt bij het draadloos opladen van grotere apparaten is dat de straling het menselijk lichaam te veel zal opwarmen. Dat wereldwijde draadloze energietransportsysteem waar Tesla van droomde, komt er waarschijnlijk nooit.

6. PERSONAL TELEPORTER (Wouter Beugelsdijk, Den Haag) Uiteraard: beam me up, Scotty! De droom van elke geek en gamer. Die wreed verstoord moet worden, want helaas, het transporteren van mensen via machines zal sciencefiction blijven. Tot nu toe is alleen de teleportatie van atomen gelukt. Die technieken maken in ieder geval al veel snellere computers mogelijk: kwantumcomputers. Misschien worden die kwantumcomputers ooit zo slim dat ze ook een oplossing bedenken voor het transporteren van mensen. Want ook dat onderzoek gaat door. In een rapport van de Amerikaanse luchtmacht stond vorig jaar nog dat beter onderzoek naar teleportatie van personen bevorderd moet worden.

7. DIERENVERTALER (Roelant ten Kate)
De Japanse speelgoedfabrikant Takara verkocht al honderdduizenden exemplaren van zijn hondenvertaler Bowlingual (zie Bright 02), maar serieus valt het apparaatje niet te nemen. Deze technologie wel: tijdens een congres in Pittsburgh in oktober slaagden wetenschappers erin een Amerikaan Duits te laten praten, door elektroden op zijn gezicht en nek te plakken en op basis van de geregistreerde bewegingen de geschatte Engelse woorden te vertalen naar het Duits. Ze verwachten de elektroden over een jaar of tien ook in de mond of keel van mensen te kunnen implanteren. Dan is het alleen nog zaak om meer gegevens te verzamelen over welke bewegingen dieren gemiddeld maken bij een bepaald gevoel. Want echt vertalen zal het natuurlijk nooit worden.

8. ÉÉN TELEFOON (Henk van der Berg, Huizen)
Slechts één draadloze telefoon die wisselend van een vaste lijn, mobiel of internet gebruikmaakt voor zijn verbinding, dat scheelt een paar toestellen ja. Telefoons die kunnen switchen tussen vast en mobiel bestaan al, zoals de Bluephone van British Telecom. Wij zien echter meer heil in toestellen die zowel via mobiele netwerken als via internet (met Skype) kunnen bellen. Dan hoef je alleen nog je vaste lijn op te zeggen en je bent er.

9. ZOOMLENZEN (Ben de Dood, Amsterdam)
Hey, mijn digitale camera kan het, mijn cameramobiel kan het, waarom mijn contactlenzen niet? Volgens Ian Pearson van British Telecom duurt het nog tot ongeveer 2008 voordat alle basisonderdelen beschikbaar zijn waarmee contactlenzen kunnen functioneren als digitale beeldschermen. (Dit maakt ook augmented reality mogelijk, zie pagina 60.) Wellicht is inzoomen op den duur ook mogelijk.

10. ZOEKEN OP WOORDEN IN VIDEO EN AUDIO (Stefan Scheele, Breda)
Dit kan nu al op een aantal experimentele websites. Een goede is Podscope.com: een zoekmachine die echt zoekt in Engelstalige podcasts. Typ op Podscope ‘Amsterdam’ als zoekwoord in en je kan de fragmenten aanklikken waarin Amsterdam voorkomt. De tv-zuster van Podscope is TVEyes.com. De sites werken al best goed met Engelse woorden, maar nog niet met Nederlandse. Daarmee wordt wel geëxperimenteerd in het kader van het multimedia-subsidieproject, waardoor op de site over Willem Frederik Hermans gezocht kan worden binnen audio-interviews met de schrijver.

11. KINETISCH TOETSENBORD (Dae Punt, Schagen)
Een kinetisch toetsenbord is er nog niet, maar een rugzak die door de stappen die je neemt bijvoorbeeld je mobiel oplaadt wel. Met bijna veertig kilo is die rugzak trouwens meer een soort marteltuig. Terug naar dat toetsenbord: het idee dat het aanslaan van de toetsen energie zou kunnen opleveren, waarmee je vervolgens je laptop kan opladen, klinkt goed, maar is waarschijnlijk een te duur en tijdrovend alternatief voor de stekker in het stopcontact. Misschien dat er daarom weinig van het idee is vernomen.

12. ANTIGELUID (Lennart Mulder, Enschede)
Antigeluid, ook wel Active Noise Control (ANC), is een methode van lawaaibestrijding waarbij een geluidsgolf met een zelfde amplitude op de herrie af wordt gestuurd. De techniek wordt al ingezet bij vliegtuigen en auto’s. Zo maakt Boeing voor nieuwe toestellen een ANC-systeem en heeft ook de Honda Odyessey ‘ingebouwd antigeluid’. Het principe is veel moeilijker toe te passen in een woonkamer, omdat de bron van de geluidsoverlast steeds wisselt en omdat je niet de hele tijd op dezelfde plaats kan blijven zitten, zoals in een vliegtuig of auto. Kortom: dit werkt alleen in zeer specifieke gevallen. Desktopcomputers kunnen er trouwens ook wel stiller door worden. Onderzoekers van de Amerikaanse universiteiten van Utah en Penn State produceerden onlangs een antigeluid waarmee ze draaiende ventilatoren van computers te bestookten.

13. SPEECH-TO-TEXT ZONDER TRAINING (verzoekje van de Bright-journalisten)
Ooit een interview van een paar uur moeten uittikken? Juist, dat doe je niet voor je lol. Er bestaan wel programma’s maar die moet je eindeloos trainen en dat werkt het nog niet zoals het moet. Een troost: de programma’s worden wel steeds beter. Zeker in Amerika waar veel telefoonlijnen redelijk goed werken met spraakherkenning. Probleem voor ons: Nederlands is een kleine taal. Maar er is hoop: TNO experimenteert bijvoorbeeld met ‘live’ spraakherkenning. Een internetdemonstratie van die techniek, waarbij het Radio 1-journaal rechtstreeks wordt getranscribeerd, is te zien op speech.tm.tno.nl/radio1. Toegegeven: het is nog verre van vlekkeloos, maar je weet in elk geval welke onderwerpen er wanneer in het programma waren.

14. DRAADLOZE OORDOPJES (Christine Copers, Antwerpen)
Draadloze koptelefoons, die zijn er al. Logitech bijvoorbeeld heeft een fraaie voor iPods. Maar we zijn eigenlijk op zoek naar draadloze oordopjes. Dat gedoe met die snoertjes moet maar eens afgelopen zijn. Helaas zit dat er voorlopig niet in. Draadloze oordopjes hebben voeding nodig. Batterijen zouden heel klein moeten zijn en daardoor weinig capaciteit hebben. Bluetoothontvangers zijn ook nog niet klein genoeg. De kleinste die we konden vinden zonder ons voor te doen als geheim agent (www.spyshop.nl) is de BlueSpoon AX-headset voor mobiele telefoons, een oordop met een antennetje en een batterijtje als buitenboordmotor. Je stopt ’m in je oor in plaats van om je oor te hangen, dat wel.

15. SLIMME KOFFIEMACHINE (Ron Rozeboom, Uithoorn)
Ron mailt het volgende: ‘Ik drink mijn eerste twee bakken ‘s ochtends altijd extra sterk, daarna cappuccino. ’s Middags thee, behalve op vrijdag want dan dient de koffie als bodempje voor de vrijmibo. Is dat nou zo moeilijk te onthouden?’ Siemens toonde in zijn Smart Home in Milaan eind jaren negentig al eens een concept van een biometrische koffiemachine die, als je je vinger erop legde, precies het soort koffie maakte dat je op dat moment wilde. En bij het Amerikaanse MIT bedachten ze een paar jaar geleden Mr. Java, ‘het koffiezetapparaat van de toekomst’. Exacte voorkeuren slaat Mr. Java op als trefwoorden op een piepkleine radiochip in de onderkant van een koffiemok. Zet een mok onder Mr. Java en de scanner leest de chip waarna de computer het juiste commando naar het koffiezetapparaat stuurt. Mr. Java was ook het duurste koffiezetapparaat ter wereld, à 20.000 dollar. Goedkopere edities van dit concept zijn nog niet opgedoken.

16. CHIPIMPLANTATEN (Nick Naber, Almere)
We worden uiteindelijk allemaal Borg, dus let’s get it over with! Op de Bright-site interviewden we laatst een Deen die een RFID-chip in zijn hand had laten implanteren. Hij is van plan zijn chip te gebruiken ter vervanging van sleutels die hij altijd kwijt raakt: die van z’n voordeur en z’n auto. Maar het echte werk begint pas bij chips in je brein. Het Amerikaanse leger wil microchips in de hersenen van soldaten stoppen om met name het geheugen van de troepen te verbeteren. Zodat die training eens blijft hangen, zeg maar. Als je denkt dat dit een ver toekomstbeeld is: wetenschappers aan de Universiteit van Zuid-Californië hebben de chip voor het leger al gemaakt. Ze worden nu getest op levende ratten. Als de experimenten succesvol zijn gaan ze over op het testen op mensen.

17. HOLOGRAFISCHE PROJECTIE (Maurice Doorduyn)
Op pagina 37 staat een interview met MIT-onderzoeker John Underkoffler. Hij werkte een paar jaar geleden aan holografische schermen, maar verwacht dat de displays zoals we die uit films kennen nog lang op zich laten wachten. Misschien maken wij het nog net mee in ons leven. De hologrammen hebben zo’n enorme hoeveelheid data nodig, dat op dit moment alleen nog piepkleine projecties mogelijk zijn.

18. OPROLBAAR SCHERM
We lezen er nou al jaren over, maar waar blijven die placemats nou? Philips is al een tijdje bezig met oprolbare digitale schermen die als elektronisch ‘papier’ met elektronische ‘inkt’ fungeren. De eerste prototypes zijn er al, maar ze zijn nog zwart-wit. Volgens Philips-woordvoerder Hans Driessen gaan de oprolbare schermen eind volgend jaar in massaproductie. ‘Philips treedt op als fabrikant, maar andere bedrijven moeten ze gaan gebruiken. We praten nog met diverse partijen over gezamenlijke investeringen.’ Maar wat kunnen we er straks mee? Driessen: ‘Je kan denken aan mobieltjes waar je een elektronisch scherm uit kan rollen. Dat kan voor het gebruik van mobiel internet wel eens een doorbraak betekenen.’ Het oprolbare, dunne scherm kan ook voor kranten, tijdschriften en boeken worden gebruikt. ‘E-inkt bestaat al een tijdje, maar je kan e-book readers bijvoorbeeld nog niet makkelijk in je zak steken. Dat kan wel als ze oprolbaar zijn. Kleurschermen en touchscreens zijn er nu nog niet, maar ik verwacht dat die rond 2010 ook beschikbaar zullen zijn.’

19. ZOEKEN OP BEELD (Lex Peters, Den Haag)
Het zoeken op beeld is onderwerp van onderzoek overal ter wereld, zelfs in eigen land. Zo promoveerde informaticus Egon van den Broek aan de Vrije Universiteit in oktober op een methode waarmee hij de computer beelden kan laten vinden die lijken op een ingevoerd plaatje. Van den Broeks systeem analyseert hiervoor de patronen van elf kleuren van een afbeelding en kijkt naar de textuur en geometrische vormen. Dit zoeken op vormen in plaatjes kan je zelf uitproberen met een database met schilderijen uit het Rijksmuseum op eidetic.ai.ru.nl/M4ART.

20. MOBIEL MET REUKTEST (Nicolas Vantomme, Gent)
Nicolas zou graag een mobiel hebben die kan zeggen of ‘hij uit zijn bek stinkt’. Die zijn onderweg! In Korea zijn ze al razend populair: mobieltjes met blaastest die het alcoholpromillage in je bloed meten. Fabrikant LG verkocht 200.000 toestellen in vier maanden. Ook Siemens komt in 2006 met mobieltjes voorzien van sensoren waarmee je onder meer de ozonconcentratie in de lucht kan meten of, inderdaad, slechte adem.

21. AUTONOME AUTO'S (Sebastiaan Klijnen, Hilversum)
Auto's worden steeds slimmer. Er is al adaptive cruise control, nachtvisie, een automatisch file-parkeersysteem en het automatisch afstand houden met behulp van sensoren. Zo heeft Nissans Infiniti camera’s die de lijnen langs de weg in de gaten houden. Nu nog krijgt de bestuurder alleen een waarschuwing, maar vanaf volgend jaar verkoopt Honda ook een auto die zelf bij kan sturen als hij over de streep gaat. Maar echte zelfrijdende auto’s zijn nog niet verkoopbaar. Expert Richard Bishop verwacht dat rond 2020 volledig autonome auto’s op snelwegen kunnen rijden. Maar of het zover komt? Welke fabrikant durft de aansprakelijkheid voor eventuele ongevallen op zich te nemen?

22. DE IPOD VAN M’N BUURMAN (Jasper Steenweg)
Een mp3-speler die ook de muziek op spelers in je omgeving kan afspelen? Bluetooth biedt hier een mogelijke oplossing. Bluetooth zit weliswaar nog niet ingebouwd in de meeste mp3-spelers, maar wel in veel mobieltjes die mp3-bestanden kunnen afspelen. Nokia biedt al muziekdownloads aan via bluetooth. Onlangs verscheen een handleiding voor het maken van je eigen ‘Bluetooth powered music store’ (www-128.ibm.com/developerworks/wireless/library/wi-boogie2/). Het werkt met Object Exchange, een methode om bestanden tussen twee bluetoothapparaten te verzenden en te ontvangen. Je kan een OBEX-programma zo aanpassen dat het fungeert als server. Heb je dat eenmaal voor elkaar dan kunnen medepassagiers in de trein van jouw mobieltje liedjes downloaden.

23. ZOEKMACHINE MET ALLE ANTWOORDEN OP ALLE VRAGEN (Mieke van Elk, Lochem)
Daar hebben wij maar één antwoord op: 42. We hebben The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy erop nageslagen en supercomputer Deep Thought geeft 42 als het Ultieme Antwoord over het Leven, het Heelal en Alles. Nou nog de ultieme vraag...

WORDT VERWACHT...

KPN TiVo
De TiVo komt in 2006 eindelijk naar Nederland. Met de in Amerika zo populaire digitale videorecorder kan je tv-programma’s opnemen op de interne harde schijf om ze later te bekijken en live televisie te pauzeren. Fijn aan de Tivo is dat hij in tegenstelling tot andere dvr’s je kijkgedrag leert. Je kan het apparaat programma’s over onderwerpen die je interesseren automatisch laten opnemen. KPN zal de Tivo op de markt gaan brengen, maar eerst moet KPN haar IPTV lanceren. De proeven met IPTV, tv-kijken via internet, lopen de komende maanden en kijkers kunnen zeker veertig kanalen verwachten. Als IPTV helemaal beschikbaar is, zal KPN volgens woordvoerster Caroline Ubachs ook de Tivo gaan aanbieden. ‘Hou het maar op in de loop van volgend jaar.’

Samsungs camerafoon met 8 mp
Is het een camera met een telefoon of een telefoon met een camera? Want de nieuwste Samsung camerafoon heeft geen twee, drie, of vier, maar acht (!) megapixels. Dan heb je dus geen digitale compactcamera meer nodig. Samsung-baas Ki-Tae Lee toonde de camera, de SPH-V8200, begin november, slechts acht maanden na het aankondigen van de zeven-megapixel-knaller SCH-V770. Samsung woordvoerder Jochem Schippers: ‘De komende jaren zijn deze telefoons nog niet in Nederland te koop. Wij zitten nu hier nog op twee à drie megapixels en de stap naar zeven of acht is nu nog te groot.’ Nog even geduld dus.

Slingbox
De Slingbox Personal Broadcaster is een apparaat waarmee je televisiebeelden kan streamen van je kabel, je satelliet of je digitale videorecorder naar je computer of laptop en overal ter wereld kunt bekijken. De box is nu alleen nog te koop in Amerika voor ongeveer 250 dollar. Maar tijdens de CES-beurs in Las Vegas in januari zal Slingbox waarschijnlijk een PAL-versie van het apparaat tonen. En daardoor werkt de Slingbox ook in Nederland.

Apple iPhone
De eerste telefoon met iTunes, de Motorola ROKR, was bepaald geen iPhone. Er zijn andere Motorola-toestellen onderweg voorzien van iTunes en betere looks, zoals de RAZR V3i, maar eigenlijk zouden we graag zien dat Apple zelf een telefoon ontwerpt. Steve Jobs is nog niet verder gegaan in interviews dan de hint ‘we zijn nog niet klaar met mobiele telefoons’. Wie weet...