10 Jaar Waag Society

Gisteren vierde Waag Society, voorheen de Maatschappij voor Oude en Nieuwe Media, haar tienjarig bestaan. Nog steeds verkent het lab de grenzen van nieuwe media.

De Waag Society komt voort uit de Digitale Stad, een van de eerste openbare gemeenschappen op internet in Nederland. Vanuit deze achtergrond is er van oudsher een sterke betrokkenheid met de maatschappelijke aspecten van internet.

1996 :: Pilotus. Verstandelijk gehandicapten kunnen online communiceren met familie, vrienden en begeleiders.

In 1996 nam de maatschappij haar intrede in het toen leegstaande Waaggebouw aan de Nieuwmarkt in Amsterdam en groeide in die 10 jaar uit tot een internationaal erkend laboratorium waar innovatieve technologie wordt verbonden aan maatschappelijke en culturele vraagstukken.

2001 :: Keyworks. Software voor multimedia-kunstenaars en inmiddels een open source project.

Die maatschappelijke betrokkenheid uit zich onder andere in het ontwikkelen van applicaties voor ouderen, kinderen en gehandicapten. Waag Society wil vooral deze groepen in contact brengen met communicatietechnologie en ontwerpt daarvoor doelgroepspecifieke interfaces. Als kers op de taart won Waag Society deze week ook nog de Erasmus EuroMedia Award. Een Europese prijs voor interneteducatie, die binnenkort in Oosternrijk zal worden uitgereikt. Naast onderwijs, zorg en samenleving, heeft Waag Society ook een uitgebreid cultuurprogramma. Daaronder vallen bijvoorbeeld performances, installaties en de zelfontwikkelde KeyWorx-software die kan worden toegepast door multimedia-kunstenaars.

2004 :: Verhalenkabinet. Historische verhalen worden verzameld door ouderen zonder computerervaring. Speciale software publiceerd tekst, beeld en geluid direct op de website Register Van De Dag Van Gister.

Marleen Stikker, al 10 jaar directeur van de Waag Society.

Aan de hand van de projecten van Waag Society laat zich de vooruitgang in technologie en internetgebruik goed aflezen. Tien jaar geleden stonden we aan de vooravond van de digitale revolutie. Wat is er in die tijd nou allemaal veranderd? Marleen Stikker, directeur van Waag Society: ‘Internet was een onontgonnen gebied. Een enorm braakliggend terrein waar wij ons op wilden storten. Er was geen handleiding voor en er waren geen voorbeelden. Nu is de toegang tot internet zo vanzelfsprekend als het water uit je kraan. Vergelijk het met het electriciteitsnet.’

Janine Huizinga. Een van de medewerkers van het eerste uur.

Een van de eerste projecten van de Maatschappij was de Digitale Leestafel, die in 1997 de Rotterdamse Designprijs won en stond opgesteld in het eveneens in het gebouw gevestigde restaurant De Waag. Janine Huizinga, creatief directeur van de Waag: ‘De tafel zat vol met verhalen die je kon lezen via een intranet. Hoe je informatie kreeg aangeboden was toen van groot belang. Er was namelijk totaal geen referentiekader voor mensen. De tafel werkte met een simpele netscapebrowser. De vorm bepaalde mede de kwaliteit van de informatie. Vanaf de eerste dag begrepen we ook dat je mensen vooral samen achter zo’n leestafel moest zetten.’

2005 :: ScratchWorx. Samen realtime dj-en en vj-en.

Nu, tien jaar later werkt Huizinga weer aan een verhalentafel. ‘Het grote verschil met toen is dat bij het Verhalenkabinet mensen zelf de verhalen maken. Dat was altijd ons ideaal en kan tegenwoordig heel goed worden gerealiseerd. Het kabinet is een kast waar mensen zonder enige computerervaring hun eigen verhalen in beeld en geluid kunnen achterlaten. Software zorgt ervoor dat alles in een dezelfde lay-out aan de website wordt toegevoegd.’

2006 :: Frequentie 1550. Leskrijgen via de mobiele telefoon. Met behulp van GPS en UMTS-technologie maken scholieren op locatie kennis met de geschiedenis van de stad.

Het zijn maar een paar voorbeelden van de reeks aan projecten die Waag Society in de afgelopen jaren realiseerde. Stikker: De organisatie is volwassener geworden. We hebben ook geleerd om niet alleen projecten van de grond te tillen, maar ze ook te continueren. Tegenwoordig hebben we naast projecten ook producten. Er staan inmiddels in 40 bibliotheken verhalentafels en het pakket Pilotus, dat nu al volop in Nederland wordt gebruikt, wordt deze herfst in Amerika gelanceerd.

2006 :: Animatiemachine. De installatie heeft twee knoppen: 'neem foto' en 'bekijk film'. Alle foto's worden achter elkaar gezet en samengevoegd tot een animatiefilm, getoond op hetzelfde werkblad als waarop de animatie gemaakt is. De animatiefilms worden ook direct gepubliceerd.

Door de vele projecten en initiatieven is de organisatie inmiddels aan uitbreiding toe. Daarom zal een deel van de activiteiten straks plaatsvinden vanuit Pakhuis de Zwijger dat een broedplaats en lokatie zal worden voor nieuwe mediabedrijven en organisaties. Naast de Waag Society zullen ook het Mediagilde, de Cultuurfabriek, Salto Omroep Amsterdam en het Amsterdams Fonds voor de Kunst zich straks in het pakhuis vestigen en samen de programmering en de exploitatie van het gebouw voor hun rekening nemen.