19 :: Kill Bill

Userpica

Microsoft domineert de computerwereld maar voor hoe lang is dat nog van betekenis? Links en rechts wordt Microsoft ingehaald door Google, Apple en slimme Web 2.0-diensten. We leven niet meer in een computerwereld, alles draait om internet en lifestyle. En juist daar speelt Bill Gates geen enkele rol.

tekst Francisco van Jole beeld Leonie Bos

Het is natuurlijk niet echt belangrijk wie de rijkste man ter wereld is, maar toen de Mexicaanse telecommiljardair Carlos Slim deze zomer Bill Gates van de eerste plaats stootte op de Forbes Billionaires List, leek dat het zoveelste teken aan de wand voor Microsoft. Kwakkelen is geen geschikte term om de staat van de softwaregigant te omschrijven, maar de geur van succes die altijd als vanzelfsprekend om het bedrijf hing, is verdampt. Tot in oktober het aandeel plots omhoog schoot op Wall Street en analisten naar adem hapten. Microsoft deed in het najaar van 2007 vriend en vijand versteld staan met groeicijfers ver boven de twintig procent. Gobsmacked was een term die gebruikt werd, Britse slang voor met stomheid geslagen. Terecht?

Toen topman Steve Ballmer een jaar eerder voorspelde dat het bedrijf een enorme groei door zou maken, was er besmuikt gereageerd. Geld verdienen met software, dat rook wel heel erg naar de 20e eeuw en een groot bedrijf als Microsoft kan nu eenmaal niet meer zo snel groeien. Die cynische houding werd gelogenstraft met harde cijfers. Er leek ineens weer niets aan de hand. Maar was dat ook werkelijk zo?
Nee. Tekenend voor de situatie is het aandeel dat Microsoft dit najaar heeft genomen in Facebook. Het betaalde bijna een kwart miljard dollar aan de 23-jarige oprichter Mark Zuckerberg voor een belang van 1,6 procent. Nee, dat is geen schrijffout. De softwaregigant die voorheen bedrijven opslokte als nachos op een vrimibo trok een vermogen uit voor een minuscuul aandeel. Dat kan maar twee dingen betekenen: of Microsoft is de weg kwijt, of heeft zitten slapen. Het is in de praktijk nog erger, namelijk allebei.

Ellende

De verrassende groei die Wall Street deed opleven werd veroorzaakt door een paar langverwachte uitgaven: Windows Vista, Office 2007 en Halo 3, het slot van de populaire gamereeks. Is die winst reden tot gejuich? Niet echt, want met de omzet groeien ook de problemen door.
Natuurlijk stuwt Vista de omzet omhoog, het zes jaar oude XP is immers hard aan vervanging toe. Maar ondanks de smachtende houding van de computergebruiker die door Microsoft keer op keer een geheel nieuwe ervaring in het vooruitzicht kreeg gesteld, is de revolutionaire opvolger vooralsnog uitgelopen op een grote teleurstelling. De ervaring was niet nieuw, de ervaring was Windows-gebruikers maar al te bekend en samen te vatten in één woord: ellende.
Het enige nieuwe was dat de ellende nu twee kanten opwerkte. Een nieuw besturingssysteem is normaal gesproken een goede reden om een nieuwe pc aan te schaffen, met Vista gebeurt het omgekeerde. De Consumentenbond adviseert mensen die een nieuwe computer kopen om expliciet om voorganger Windows XP te vragen. Vista kampt namelijk met ernstige comptabiliteitsproblemen. Niet alleen moet je een nieuwe computer kopen, maar ook een nieuwe printer, scanner of andere randapparatuur. Microsoft ziet zich als gevolg van de problemen genoodzaakt om de periode waarin het oude systeem XP nog verkrijgbaar is te verlengen tot juni 2008.
Halo 3 overtreft verwachtingen maar de gamedivisie van Microsoft heeft nog nooit een cent winst gemaakt. In het voorbije jaar moest het meer dan een miljard uitgeven om de schade te herstellen die de Xbox 360 had aangericht. De gamemachine maakte krassen op dvd's.
Dat lijkt allemaal erg maar het zijn slechts details in een veel groter geheel. De problemen van Microsoft strekken veel verder en zullen alleen nog maar groter worden. Dat komt allemaal door internet en de manier waarop het netwerk de digitale wereld heeft veranderd.

Afgrond

Toen internet in de eerste helft van de jaren negentig opkwam, werd de impact ervan zwaar onderschat door Bill Gates in zijn als visionair bedoelde boek The Road Ahead. Hij vond het netwerk te anarchistisch en startte vanuit die opvatting zijn eigen MSNetwork waar alle Windows-gebruikers lid van moesten worden. Microsoft beging daarmee een kardinale strategische fout: het onderschatte de kracht van de eigen gebruikers. Het beschouwde kennis op dezelfde manier als software, namelijk als intellectueel eigendom. Dus kocht het encyclopedieën op en startte het een ambitieus filmproject: Cinemania. De laatste werd al meteen bij de opkomst van internet ingehaald door de Internet Movie Database, gevuld door filmliefhebbers zelf. Het karwei werd tien jaar later afgemaakt door Wikipedia. Microsoft werd gevloerd door de eigen gebruikers.
Die route naar de afgrond is sindsdien door elk contentgericht project van Microsoft afgelegd, al bungelen sommige nog aan de rand. Zo dacht Bill Gates dat televisie en internet zouden convergeren en richtte hij samen met het Amerikaanse NBC de zender MSNBC op. Dat werd op z'n zachtst gezegd geen succes. Critici constateren spottend dat alle grote nieuwszenders als Fox en CNN een website hebben, maar dat gezien de kijkcijfers de situatie bij MSNBC andersom is: een website met een eigen tv-kanaal. Het softwarebedrijf erkende de mislukking, voerde het speerpuntproject af en heeft zich inmiddels goeddeels teruggetrokken.

Twee punt nul

Het streven een contentleverancier te zijn werd verlaten en Microsoft besloot zich rond de eeuwwende louter op diensten te richten. Hotmail, een dienst die in 1997 voor 400 miljoen werd overgenomen, was immers een doorslaand succes. Met nadruk op 'was'. Want Gmail, de maildienst van concurrent Google, wint snel aan populariteit. En daarmee valt de naam van een van de grotere nagels aan de doodskist van Bill Gates. Het is Microsoft ondanks hoge investeringen - in 2004 werd er nog 100 miljoen dollar voor uitgetrokken - nooit gelukt van de eigen zoekmachine Live Search een echte speler te maken. Google, het succesvolste kind van de internetgeneratie, dreigt Microsoft op den duur compleet van de kaart te vegen. Niet met de zoekmachine maar met een online concurrent voor Office: Google Docs, een gratis tekstverwerker en spreadsheet. De zoveelste dienst die Microsoft niet levert.
De laatste jaren was de digitale wereld in de ban van de Web 2.0 revolutie, maar de enige naam die daar consequent in ontbreekt is die van Microsoft. Opvallend maar niet vreemd: Web 1.0 was immers ook al te hoog gegrepen voor de reus uit Redmond. Het greep ook mis bij de overnamekoorts die Web 2.0 start-ups overviel. Zo gingen Blogger.com en YouTube naar Google. Yahoo! kocht Del.icio.us en Flickr. Skype en StumbleUpon werden opgeslokt door eBay. Last.fm ging naar CBS. En Myspace naar Rupert Murdoch. Zelfs op commercieel vlak werd Microsoft afgetroefd toen Google advertentienetwerk DoubleClick overnam. Microsoft kocht dus slechts 1,6 procent van Facebook voor 240 miljoen dollar.
In Nederland mag MSN Messenger dan populair zijn, in de Verenigde Staten wordt de chatmarkt grotendeels bediend door AOL en Yahoo. In een andere supermarkt, China, is het een programma van eigen bodem QQ dat de chatters aan zich bindt. En Internet Explorer dan? De browser van Microsoft is toch koning op het web? Nog wel. Maar kijk eens naar wat je in het scherm van die browser ziet. Ga bijvoorbeeld naar de populairste videobestemming YouTube. Aan het afspelen van die video's komt geen mediaspeler te pas, wel een Flash-player van Adobe. Zoals de servers die de content bewaren veelal draaien op open source-software. De alternatieven voor IE, zoals Firefox, worden ook steeds beter en aantrekkelijker.

Geflopt

De meest pijnlijke en strategisch belangrijkste nederlaag leed Microsoft echter op een heel ander terrein: de cd-markt. Of liever gezegd het wegvagen daarvan. Dat terrein werd aan de ene kant gekaapt door opeenvolgende piraten als Napster, Kazaa en BitTorrent en aan de andere kant door aartsrivaal Apple met iTunes en iPod.
Het antwoord van Microsoft op de iPod heet Zune. De kans is groot dat je die muziekspeler alleen van plaatjes kent, want het product is geflopt. Niet in het minst omdat bruin - aanvankelijk de enige beschikbare uitvoeringskleur - toch niet het nieuwe zwart bleek. De Zune was het antwoord van Microsoft op Apple. Zoals het bedrijf van oudsher vaak zijn antwoorden in Cupertino haalt. Je hoeft geen Microsoft-basher te zijn om te zien dat het uiterlijk van Vista wel erg lijkt op dat van MacOS X. De vergelijking valt zelfs door te voeren tot en met de nationaliteit van de ontwerper. MacOS X is vormgegeven door de Nederlander Bas Ording, Microsoft liet Vista ontwerpen door de Nederlander Tjeerd Hoek.
Nog belangrijker dan de iPod is echter de iPhone. Daarmee dringt het concurrerende besturingssysteem MacOS X voor het eerst door in het leven van de gebruikers. Een iPod kun je gewoon gebruiken in combinatie met Windows, maar bij een iPhone ligt dat anders omdat het apparaat de samenwerking met andere Apple-applicaties wel erg aantrekkelijk maakt. Als de iPod al reden was voor mensen om over te stappen op een Mac, dan is de iPhone dat helemaal.

Meer nog dan de iPod is de iPhone onderdeel van een lifestyle. En juist dat nekt de softwaregigant. Microsoft heeft helemaal niets met lifestyle en elke poging die te adopteren mislukt. Het bedrijf is ooit ontstaan als reactie op IBM, een computergigant die tot in de jaren tachtig vooral bekend was van typemachines en niet inzag dat software belangrijker was dan hardware. Microsoft heeft zich nooit echt los kunnen maken uit de kantoorsfeer waar ze in geboren is. De naam Office spreekt wat dat betreft boekdelen.
Door internet is de computer op alle mogelijke manier deel uit gaan maken van het normale leven van mensen. En daarbij geldt één ding: je probeert het kantoor er zoveel mogelijk uit weg te houden. Buiten kantoor is alles anders en daar kan Miscrosoft zich in de praktijk net zo slecht aan aanpassen als een ouderwetse bureauchef aan een bedrijfsparty. In de wereld van de digitale lifestyle is Microsoft een fashion victim. En dat komt nooit meer goed.

door Corrie Gerritsma, 28-11-2007 16:19 4 reacties, 30989 views

bezoeker, 6 jaren geleden
afbeelding van bezoeker
wat een slap verhaal van Jole, Apple prutst net zo goed links en rechts als MS dat doet. Zie flop I-phone in de Uk
Niels ’t Hooft, 6 jaren geleden
afbeelding van Niels ’t Hooft
Kleine feitelijke opmerking bij het artikel: dat extra miljard verlies dat Microsoft heeft afgeschreven op de Xbox-afdeling heeft weinig te maken met krassende consoles en alles met het feit dat een groot aantal Xbox 360's na een tijdje simpelweg onherstelbaar crasht (wat resulteert in drie 'rode ledjes') en dus vervangen moet worden.
Noël, 6 jaren geleden
afbeelding van Noël
Francisco van Jole, wat een fantastische artikel die je hebt geschreven in de Bright nummer 19, eindelijk iemand die durft zich te verweren tegen " The Evil Empire of Microsoft". Microsoft is niet anders bezig Apple te kopiëren, als je dat door hebt is het gewoon pathetisch. De doorsnede PC consumenten is niet geïnteresseerd in een mooie besturing systeem het zal hem een rotzorgen zijn. Het enige wat je ziet van Microsoft in alle media is deze tenenkrommende zin: Microsoft Announces ......: Its Answer to Apple's ...... Het is te zielig voor worden, Microsoft Announces ...... kan je Invullen met MAC OS X, iMac, iPod etc... Als je typt " Microsoft Answer to” in Google je krijgt 11 millions hits (He Bill, what a stupidity, a million reasons of shame to kill your self). How deadly pathetic can it be? How can Microsoft live with this? Maar laten we over iets leuks hebben: Mac OS X (10.5) is zo mooi, het is toch niet normaal? Time Machine? Heb het gezien? En alles is zo supergaaf. En alles klopt, mijn drukker is echt blij dat wij Mac gebruiken. Het zou verboden moeten zijn. Van PC bestanden daar wordt ie echt schijtziek van, vooral goed bedoelde rotzooi gemaakt door PC lieden in Word of nog erger in PowerPoint (ik wil niet alle PC lieden over een kam scheren, hoor er zitten er goeden tussen, Flash virtuozen en mijn zoon bijvoorbeeld, maar ja het is een gamer). 
Nog wat, bij grote opdrachten laat ik mijn Mac dag en nacht aan, Ik beul mijn Mac, hij blijft stoïcijn werken. Het maak hem niets uit, het gaat maar door en door...
Ik ben een Mac gebruiker sinds 1992, ik heb een crash gehad in 1996, door mijn stomme iOmega 2GB Jazz drive was ik alles wat op mijn harddisk voorgoed kwijt. Daarna nooit meer... Het is bijna niet te geloven maar het is waar. 60 000 uren achter een Mac met maar één harddisk crash. Ik liet vaak mijn Mac dag en nacht aan staan als je dat erbij rekent hoeveel uren is dat wel niet (ik zeg mijn Mac maar ik bedoel al die Mac's die ik in mijn leven heb gehad, maar ik heb nog geen IntelMac) ? Daarom is de Mac gewoon a winner voor degenen die Muziek, Video of grafisch werk maakt. Maar dat weet gelukkig maar 5% van de wereld bevolking. Stel je voor dat iedereen een Mac zou gebruiken? Ik moet er niet aan denken. Het is goed zo, en daarom zal ik een Mac blijven gebruiken tot dat Apple failliet gaat, of overgenomen wordt door Sony of zo. Ik ga weer aan het werk op mijn Mac. Ik kan Woz en Job wel zoenen...zij hebben echt iets in mij leven voorgoed verandert.
pisbonanza, 6 jaren geleden
afbeelding van pisbonanza

Het feit dat je aanhaalt dat de iPhone het Mac OS X ecosysteem nog aantrekkelijker maakt, klopt niet helemaal. Het is namelijk raar, maar de iPhone synct beter met Outlook op de PC dan met Mail en iCal op de Mac. Zo worden alle kalenders bij elkaar gegooid en syncen niet alle Mail accounts naar behoren. Om even Engadget te quoten:

"Not surprisingly, syncing to a PC is a different experience than syncing to a Mac. PC users shouldn't expect to have the iPhone take advantage of all of Vista's new iLife-like lifestyle software suite (Windows Mail, Calendar, Address Book, etc.), users can only use Outlook (not Outlook Express) to sync content. On a PC sync worked perfectly, strangely enough (considering it worked less than perfectly on a Mac). Outlook was kind enough to copy contacts and calendar appointments back and forth with ease. It was almost eerie watching an iPhone interact better with a PC and Microsoft software than with a Mac and Apple software, but kudos to Cupertino for not leaving Windows users out in the cold on this one.

Plus het feit dat iTunes op Windows net zo goed draait, vind ik het toch geen goed argument om meteen op Mac over te schakelen. Ook typisch en ondertussen afgezaagd geraakt is Mac gebruikers te profileren als lifestyle mensen. Waarom zou het gebruik van een platform enig effect hebben op de stijl die iemand zich aandoet? Meer gezegd, volgens mij wordt de stijl gedicteerd door Apple stilaan overal toegepast, van de irritante reflecties die plots onder elk product opduiken naar het gebruik van de i voor elk modewoord om aan een naam te komen. Ik spreek me niet uit over welk platform nu beter is, geen enkel systeem is perfect, ik stoor me gewoon aan het gratuit over de zelfde kam scheren van een hele gebruikerspopulatie om een punt sterker te laten overkomen zonder eerst voldoende research te doen.


NB: Om te kunnen reageren dien je aangemeld en ingelogd te zijn op de Bright Bunch, het gratis lidmaatschap van Bright. Je bekijkt dan de site bovendien advertentie-vrij.

The Bright Bunch
inloggen aanmelden

Wie is nu Hier?

Er zijn momenteel 1 Bright Bunch lid en 30 bezoekers online.