Bevrijd de Nederlandse postcode

tags:
Userpica

Dertig jaar lang verdient TNT Post onrechtmatig aan Nederlandse postcodes. Het is tijd voor verandering.

TNT Post had vorig jaar nog een nettowinst van 59 miljoen euro en hoewel het slechter gaat dan vorig jaar, blijft er dus genoeg geld over. Geef de schuld aan de e-mail of aan herstructureringen, maar het ligt in ieder geval niet aan de verdiensten van postcodes. Want al ruim 30 jaar heeft de organisatie onder de namen PTT Post, TNG TPG Post en nu TNT Post het alleenrecht op het exploiteren van de database. Het gebruiken van de database door derden mag, maar tegen een fiks tarief.

De prijzen voor het gebruik van de database liegen er niet om. Als consument is het gratis, als je een bedrijf bent kost het ongeveer 5000 euro voor het eerste jaar. Een update van de database kost ruim duizend euro. TNT Post verdient trouwens ook nog een keer aan de diensten die het bedrijf rondom postcodes biedt. Dat is veel geld, vooral als je weet hoe TNT Post de mutaties krijgt - dat is namelijk van gemeentes.

Op dit moment bezit de Nederlandse staat ongeveer 11 procent in het grootste postbedrijf van de lage landen, de Koninklijke TNT Post BV. Merkwaardig is dat het de gemeentes zijn die op dit moment netjes alle nieuwe postcodes en veranderingen doorgeven aan TNT Post, dat het vervolgens weer verwerkt in de database. Voor een overheid met als speerpunt om meer open, centraal en informerend te zijn, is het op zijn minst zeer opmerkelijk dat er juist een commercieel bedrijf een slaatje uit deze publieke data slaat.

Gelukkig is er een teken van hoop. Reinder Rustema, docent aan de Universiteit van Amsterdam, heeft een petitie overhandigd aan de Tweede Kamercommissie voor Economische Zaken. Eerdere juridische pogingen om de database open te maken hadden weinig succes, omdat die onder het databaserecht valt. 'Een erg succesvolle manier om iets te beschermen', aldus Rustema. Hij moedigt iedereen aan om alvast de handen uit de mouwen te stropen: 'Registreer je domeinen, bedenk applicaties en bedenk waar jij een toepassing ziet van een opendatabase van postcodes', aldus Rustema.

door Edial Dekker, 12-09-2009 08:16 21 reacties

ReindeR Rustema, 26 weken geleden
afbeelding van ReindeR Rustema

Die voorwaarden waar je mee akkoord moet gaan als je de postcodetabel na betaling mag gebruiken zijn ook een groot probleem. Die prijs voor het gebruiken van de postcodetabel is inderdaad voor het MKB en experimenterende programmeurs praktisch niet op te brengen, maar ook als je dat wel kan dan mag je eigenlijk weinig leuks doen met de postcodetabel. Je bederft namelijk al snel de markt voor al die producten van TNT op postcode.nl en dat willen ze natuurlijk niet. Hup, als dagelijkse download op opta.nl en weg bij TNT. Wie kan daar nu tegen zijn?

Bezoeker, 25 weken geleden
afbeelding van Bezoeker

Postcode.nl is NIET van TNT.

Bovendien. Wat is de bedoeling van al die zgn. experimenteren voor de consument?
Ik vermoed dat men daar geld aan wil verdienen. Vaak zul je, indien je iets wilt verdienen, moeten investeren. Investeer dus in een abonnenment en je kan gaan experimenteren binnen de regels van het abonnement. Zie in dit verband wat postcode.nl en alle andere kaartmateriaal bedrijven er mee doen...
Wat veel mensen wellicht ook niet weten is dat TNT als "eigenaar" is bestempeld. Je hoeft maar even op VROM en BAG te googlen om er achter te komen wat de status van de postcode is. Ieder product kost nu eenmaal geld. Alleen de zon gaat voor niets op.

Atheistus, 26 weken geleden
afbeelding van Atheistus

Zeer goed initiatief. De postcode is ooit bedacht om de post makkelijker en dus goedkoper af te kunnen handelen. Alleen een bedrijf met een monopoliepositie, kan het maken om dit soort belachelijke bedragen te vragen. Het wordt tijd voor serieuze concurrentie.

supernaturel, 26 weken geleden
afbeelding van supernaturel

Als het openbaar word, krijg ik dan nog meer reclame? En kan er dan niet toevallig een beetje ruimte bij komen in de database dat je echt geen reclame wil? Denk groen ;)

Edial Dekker, 26 weken geleden
afbeelding van Edial Dekker
Nee, het mooie van postcodes is dat de cijfers de stad, het dorp, de buurt of wijk aangeven. D letters zijn specifieker en geven de straat of een deel daarvan aan. Je kunt dus altijd je postcode ergens invullen, zonder dat je spam krijgt. Het is juist goed voor je privacy om je postcode te gebruiken. Bovendien is het Nederlandse systeem (wat prima werkt) een uniek systeem in Europa, iets om te koesteren misschien, haha.
alper, 26 weken geleden
afbeelding van alper

Gevestigde belangen aanpakken etc. is altijd lastig.

Waarom niet de gemeenten dwingen om hun bestanden en mutaties niet alleen aan TNT door te geven maar ook aan een pulieke repository waar iedereen erbij kan (bijvoorbeeld ook 6pp: http://kvdb.net/projects/6pp/ )?

ReindeR Rustema, 26 weken geleden
afbeelding van ReindeR Rustema

De gemeenteambtenaren verplichten om het voortaan door te geven aan een OPTA of een ander uitvoerend rijksoverheidsorgaan heeft verreweg mijn voorkeur boven een vrijwilligersinitiatief. Wel zo stabiel.

Eigenlijk hoeven ambtenaren het niet eens door te geven natuurlijk, als elke gemeente een API heeft voor hun informatie dan kan een centraal orgaan het daar vanaf plukken.

Maar het toekennen van de postcode moet voortaan ook gedaan worden door een overheidsorgaan. Iedereen moet daar dan wel de autoriteit van erkennen. Dat lukt alleen als we de toegekende autoriteit weghalen bij TNT.

Gewoon een wetswijziging, daar heb je alleen maar een handtekening van een minister voor nodig. Of een kamermeerderheid als dat niet lukt. Maar Heemskerk heeft een reputatie hoog te houden op het gebied van open informatie.

Simon90, 25 weken geleden
afbeelding van Simon90

TNG heeft nooit bestaan hoor! Het was TPG.

Bezoeker, 25 weken geleden
afbeelding van Bezoeker

Het lijkt hier net of de gemeenten bepalen wat een postcode wordt. Dat is niet zo, dat bepaalt TNT Post, want postcodes zijn er voor de automatisering van het postproces. Zo zou TNT Post morgen een ander systeem kunnen invoeren. De eigenlijke vraag is waarom de overheid geen adressenlijst van alle adressen in Nederland bijhoudt. TNT Post moet dat weten om een brief te kunnen bezorgen, houdt dat netjes bij en heel Nederland heeft daar inmiddels al jaren plezier van. En de medewerkers die de postcodes bepalen in overleg met de gemeenten en het databasebeheer doen, die zijn echt niet gratis.

Edial Dekker, 25 weken geleden
afbeelding van Edial Dekker
TNT Post heeft een monopolie op de postcode lijst. 'Dat heel Nederland daar al jaren plezier van heeft', is gewoon niet waar. Al jaren proberen veel bedrijven en personen via een juridische weg hun gelijk te krijgen. De overheid zou deze taak zelf op zich moeten nemen. Want alle medewerkers die bij gemeentes zitten, die zijn ook niet gratis. Het is absurd dat een commercieel bedrijf hier onrechtmatig veel geld aan verdient.
bezoekerBert, 25 weken geleden
afbeelding van bezoekerBert

Edial, je gedraagt je als een roeptoeter, je stuk klopt feitelijk NIET en iedereen die je hier daarop wijst negeer je gewoon.
Dat met die vrije postcode is ansich een aardig idee maar haal eerst die fouten eens uit je artikel!!!!

Bezoek2, 25 weken geleden
afbeelding van Bezoek2

lees bijgevoegd artikel maar eens

Gert, 25 weken geleden
afbeelding van Gert

Sorry maar wat een onzin artikel is dit...
Gemeentes leveren de postcodes en de mutaties daarin helemaal niet.
Wat er gebeurt is dat de gemeentes straatnamen en huisnummers bepalen in een Gemeentelijk Raadsbesluit en deze geven ze door aan TNT.

De rest doet TNT zelf en het lijkt me dan ook niet meer dan logisch dat ze voor die meerwaarde een bedrag mogen vragen.

Aangezien raadsbesluiten verder niet geheim zijn en je wilt dat TNT concurrentie krijgt dan zou ik zeggen zet zelf een soort postcode systeem op, wie weet wordt het een succes.

Maar ik ben bang dat jou prijzen niet extreem veel lager zullen liggen, alleen voor niks gaat de zon op.

ReindeR Rustema, 25 weken geleden
afbeelding van ReindeR Rustema

Gert x, het gaat ons niet om lagere prijzen, het gaat ons om een volledig vrije postcode. Het verzamelen van de mutaties en het toekennen van de postcode wordt dan de eindverantwoordelijkheid van de nationale overheid op kosten van de belastingbetaler. Iedereen in het land mag dan alles doen met die database die wekelijks zonder restricties te downloaden moet zijn van een overheidswebsite.

Onze insteek is dat heel Nederland beter af is als iedereen toegang heeft tot die data en er zelf producten omheen kan bouwen. Dat maakt veel innovatie mogelijk, want nu kan je niks en ben je afhankelijk van de diensten die je van TNT kan kopen via postcode.nl.

Gert, 25 weken geleden
afbeelding van Gert

Op zich een aardig idee, blijft dat het artikel hier een foute voorstelling van zake geeft, TNT verkoopt geen data die ze van de lokale overheden krijgt door.

Een vrije postcode is natuurlijk een leuk idee maar waarom daar nu weer een overheidstaak van maken? De overheid moet ook betaald worden en zal defacto niet goedkoper (grote kans zelfs duurder) zijn dan TNT. Maar goed mensen die wat willen hobbyen kunnen dat dan zonder financiele pijn doen, want die mwordt mede gedragen door iedereen die er helemaal niks mee wil.

Ben niet voor het privatiseren van alle overheidstaken maar wel voor het zoveel mogelijk beperken daarvan.

ReindeR Rustema, 25 weken geleden
afbeelding van ReindeR Rustema

Maak er een overheidstaak van omdat het dat hoort te zijn. Die postcode is een 'maatschappelijk ordeningsmiddel' (staatssecretaris Hulten, 1978).

De overheid maakt nu al de kosten van het bijhouden en doorgeven van de mutaties op straatniveau. TNT verzint er een postcode bij en gaat dan geld verdienen aan de database waar die postcode aan wordt toegevoegd. Dat is iets wat je gerust aan een paar ambtenaren kan toevertrouwen, dat is tamelijk triviaal. Daarna kan er weer een hele bedrijfstak (met veel MKB) rondom die postcodetabel ontstaan.

Nu verdient alleen TNT eraan en dat levert Nederland weinig op: weinig innovatie (want geen concurrentie), weinig werkgelegenheid en de winst vervliegt (het gaat naar allerlei aandeelhouders).

Maar behalve het geld gaat het ook om het principe dat met belastinggeld betaalde zaken ook in het publieke domein blijven. Nu financieren we een monopolie als belastingbetalers. We krijgen er via de staat als aandeelhouder van TNT maar 11% van terug.

Bert, 25 weken geleden
afbeelding van Bert

Je bekijkt het echt verkeerd, de met belastinggeld betaalde zaken blijven namelijk in het publieke domein (de straatnamen en nummers zijn openbaar en niet geheim of pas na betaling te verkrijgen). Afgeleide producten met een toegevoegde waarde die niet met belastinggeld betaald worden horen niet in het publieke domein (mag wel natuurlijk, maar de keuze is aan de rechthebbende).

Woordenboeken zijn ook niet gratis ondanks dat je best kan redeneren dat de taal in het publieke domein zou moeten blijven. Het is nu eenmaal zo dat we met zijn allen hebben afgesproken dat diegene die waarde toevoegt hier iets voor terug mag vragen.

Iets waard de gemiddelde MKB-er denk ik wel achter staat ;-)

Edial Dekker, 25 weken geleden
afbeelding van Edial Dekker
De vergelijking met een woordenboek is een goede vergelijking. Juist omdat jij en ik allebei een woordenboek mogen uitgeven, zonder dat je TNT-Post hoeft te betalen. De vraag is niet wat of wie ervoor moet betalen, de vraag is waarom TNT-Post een monopolie heeft in postcodes...
Bert, 25 weken geleden
afbeelding van Bert

Ja dus?
TNT heeft een monopolie op postcodes omdat ze deze zelf maken/verzinnen.
Zo moeilijk is dat niet.

Als jij de van Dale overschrijft mag je deze echt niet uitgeven, dat weet jij vast ook wel.

De redenering die hier gevolgd wordt is dat postcodes zijn afgeleid van iets dat publiek domein is en dat postcodes dat dus ook zijn. Die redenering klopt niet.

Daarnaast is er op het gebied van adressen (die dus wel publiek domein zijn) qua aanbieders genoeg concurrentie (Kadaster, Falkplan, Eurostreets, Bridgis, etc.)

Edial Dekker, 25 weken geleden
afbeelding van Edial Dekker
Britse postcodes staan sinds gisteren op Wikileaks. Aanrader om dit artikel op BoingBoint te lezen: http://www.boingboing.net/2009/09/17/britains-postal-code.html
ReindeR Rustema, 18 weken geleden
afbeelding van ReindeR Rustema

Het negatieve antwoord van de staatssecretaris vanmiddag op de Bevrijd de Postcode-petitie doet me afvragen of hij de onderliggende gedachte wel begrepen heeft. Het valt me tegen van iemand die zo'n voorstander van open standaarden en open source zegt te zijn! Hij ziet niet in waarom het goed is om dit soort informatie, die van ons allemaal is en waar velen van ons bijzonder nuttige dingen mee kunnen doen, niet in het publieke domein thuis hoort. Zo'n positie maakt het nog moeilijker om te vragen andere informatie in het publieke domein te zetten.

Ik hoop echt dat de Tweede Kamer wel begrijpt wat er op het spel staat! Zij zijn nu aan zet om dit antwoord niet te accepteren en te pleiten voor wat wij vragen met de petitie.

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <strong> <cite> <code> <p>
  • Regels en paragrafen worden automatisch gesplitst.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

  • NB: Het kan zijn dat je reactie onbedoeld wordt tegengehouden door het spamfilter. We zoeken momenteel uit hoe dat komt en lossen dit zo snel mogelijk op.
  • NB: Het duurt even, minstens een minuut, voordat je reactie online staat als je niet bent ingelogd. Je hoeft je reactie niet nogmaals in te zenden.

Wie is nu Hier?

Er zijn momenteel 1 gebruiker en 707 gasten online.
Bright 32