Bewaarplicht onder druk

De nieuwe EU-commissaris voor Justitie vindt privacy belangrijker dan haar voorgangers en twijfelt aan de huidige bewaarplicht.

Waait er een nieuwe wind door Europa? Nadat de privacy van burgers jarenlang ondergeschikt werd gemaakt aan veiligheid, lijkt er nu sprake van een kentering. Enkele weken geleden haalde het Europarlement een streep door de overdracht van bankgegevens aan de Verenigde Staten.

En nu kondigt de Eurocommissaris voor Justitie Viviane Reding aan dat ze gaat onderzoeken of de bewaarplicht voor internet- en telefoniegegevens eigenlijk wel nodig is. Volgens de bewaarplichtrichtlijn die eind 2005 werd aangenomen door het Europarlement, moeten internet en telecomaanbieders in de EU allerlei gegevens over hun klanten verzamelen en op verzoek van de autoriteiten beschikbaar stellen.

Er is altijd al veel kritiek geweest op de bewaarplicht. De verplichting om van iedereen (dus ook mensen die niet van misdrijven worden verdacht) bij te houden wie ze bellen en mailen, is volgens privacy-voorvechters een te grote inbreuk op de persoonlijke levenssfeer. Ook zou de maatregel - die bedoeld is om terrorisme en misdaad te bestrijden - te duur en ineffectief zijn. Reding lijkt zich deze kritiek nu aan te trekken. 'Hebben we deze gegevens werkelijk nodig', vraagt de Eurocommissaris zich af.

Ook het Duitse Constitutionele Hof is zeer kritisch over de bewaarplicht. Het Hof meent dat de manier waarop de Europese richtlijn in Duitsland is omgezet in strijd is met de Duitse grondwet. De Nederlandse digitale-burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom spreekt van een 'baanbrekende uitspraak'.