BitTorrent 2.0

Sneller en socialer dan BitTorrent en straks met live videostreams. Dat is Tribler, p2p-software gemaakt door Nederlandse universiteiten. Tonie was bij de presentatie.

Johan Pouwelse van de TU Delft namens de makers van Tribler.

'Normaal gesproken maken wetenschappers die internetnetwerken onderzoeken iets voor zichzelf waar de buitenwereld geen gebruik van kan maken. Maar bij ons onderzoek is een onderdeel dat internetters het ook echt gebruiken, pas dan kan het programma zich bewijzen, in de praktijk.'

Aan het woord is Johan Pouwelse, onderzoeker aan de Technische Universiteit Delft, vrijdagmiddag in Amsterdam tijdens de presentatie van Tribler, de nieuwe p2p-software die effectiever moet werken dan het al razend populaire BitTorrent. De afgelopen 2,5 jaar hebben wetenschappers van de TU Delft, TU Twente en de Vrije Universiteit aan het programma, dat eerder in Bright 05 werd aangekondigd, gewerkt.

Het begon allemaal met het maken van een complete mirror van het de populairste BitTorrent-site van 2004, Suprnova. Ook maakten de wetenschappers een grondige analyse van de sociale netwerksite Friendster.com.

Niet zonder reden: Tribler is een kruising tussen beide programma's. Het downloaden werkt volgens eenzelfde principe als BitTorrent waarbij elke download tegelijk ook een upload is. Zo voorkom je dat mensen alleen maar graaien en niet delen. En met Tribler kan je net als bij Friendster bijhouden wie je vrienden zijn en wie de vrienden van je vrienden. Vervolgens kan je ook bestanden uitwisselen met alleen je vrienden of andere aangemaakte groepen.

With a little help from my friends...

Grootste probleem met p2p-netwerken: je downloadsnelheid is stukken hoger dan je uploadsnelheid, zelfs tot tien keer zo hoog. Gevolg: de trage uploadsnelheden beperken je downloads. Een van de oplossingen die Tribler biedt, is dat je bandbreedte kan doneren aan vrienden. Zij krijgen daarvoor een hogere downloadsnelheid. Je hebt slechts een paar vrienden nodig die hun uploadcapaciteit doneren om je downloadsnelheid meer dan te verdubbelen.

Dat voegt eindelijk een sociale kant toe aan p2p-netwerken. Nu zit iedereen maar dvd's te downloaden van andere anonieme gebruikers. Met Tribler wordt het straks mogelijk alleen te downloaden binnen een vriendengroep. Ook kan je automatisch aanbevelingen krijgen van bestanden die je op basis van je smaak ook interessant zou moeten vinden. Vergelijkbaar met de aanbevelingen in de iTunes Music Store of op Amazon.

Warm aanbevolen door het netwerk.

Live videobeelden streamen via Tribler is over een paar maanden pas klaar. Johan Pouwelse: 'Je kan dan bijvoorbeeld je webcam aan Tribler hangen en tegelijkertijd naar honderden of duizenden mensen uitzenden.' Verschil tussen een normale stream en een stream via Tribler is dat bij de laatste alle gebruikers samen de bandbreedte delen in plaats van degene die de stream aanbiedt. 'Als je een internetabonnement met 1 mbps hebt, dan kan je straks met Tribler goede kwaliteit tv kijken. Heb je een echte breedbandverbinding met 8 mbps dan kan je streams in HDTV-kwaliteit zien', aldus Pouwelse.

Bij p2p en tv denken we als snel aan het illegaal kijken naar live voetbalwedstrijden. Maar daar is Tribler niet voor bedoeld, zweren de wetenschappers. Tribler richt zich vooral op legaal gebruik van p2p. Elke gebruiker heeft zelfs een uniek identificatienummer waarmee hij te terug te vinden is. Zo is ook heel nauwkeurig te zien welke gebruiker een bepaalde dvd heeft geinjecteerd. De boodschap aan de gebruiker is duidelijk: pas op wat je doet want je bent te traceren. Tribler is niet bedoeld om een tweede Kazaa of eDonkey te worden. Tim Kuik van de Stichting Brein was er vrijdag ook. Brein haalde de afgelopen maanden al tientallen Nederlandse BitTorrent-sites offline. 'En we hebben er nog genoeg te gaan.' Maar Tribler laat Kuik voorlopig met rust.

De wetenschappers van Tribler hopen dat internetproviders, media en tv- en filmproducenten het programma gaan gebruiken om legale bestanden aan te bieden. Wat dat betreft was er meteen goed nieuws: de publieke omroep gaat een proef doen met het aanbieden van tv-programma's op Tribler. Nog vrijwel nergens ter wereld bieden omroepen tv-programma's gratis ter download aan en al helemaal niet op p2p-netwerken waar iedereen van elkaar kan downloaden. Het probleem zijn de rechten op de beelden, de muziek en de teksten. Ook bij de proef van de publieke omroep mag je niet zomaar alles met de programma's doen: een stuk uitknippen en op YouTube of op je eigen site zetten is eigenlijk niet toegestaan.

Cory Doctorow van Boing Boing was enthousiast over Tribler.

Dat uitknippen of opnieuw monteren van fragmenten zou trouwens wel handig zijn. Soms wil je niet een hele documentaire downloaden, maar alleen dat stukje waar je in geinteresseerd bent. Daar gaan de makers van Tribler ook aan werken, samen de Finse en Hongaarse universiteiten. Ook moeten gebruikers van Triblers straks aan alle bestanden trefwoorden ('tags') toe kunnen voegen. Net zoals dat nu al kan bij populaire sites als Flickr (foto's), Del.icio.us (bookmarks) en Last.fm (muziek).

Die trefwoorden moeten het makkelijker maken om de juiste bestanden te vinden, want nu zijn bestanden op p2p-netwerken nogal eens vervuild. Bestandsnamen komen niet overeen met de inhoud, bijvoorbeeld. Tribler-gebruikers kunnen wel al zelf beoordelingen aan bestanden toevoegen waardoor de ergste meuk eruit gefilterd wordt.

Waarderingscijfers geven informatie over de bestanden.

Dat beoordelen van bestanden op zich niet nieuw. 'Het klinkt allemaal leuk, maar internetters zijn niet snel bereid om zelf ratings aan bestanden of nog meer extra informatie toe te voegen. Wij hebben het met Kazaa een paar jaar geleden al geprobeerd en dat lukte niet. Ik ben heel erg benieuwd hoe Tribler dit oplost', zei Phil Morle van Sharman Networks, de producent van Kazaa, die stiekem ook aanwezig was.

Een naakte P2Pod. Een settopbox met p2p-ondersteuning.

Tot slot: hoe zit het met de hardware? Hoe kijken we straks makkelijk naar downloads en streams op het tv-scherm? Dat kan al met de Lamabox, een soort mediacenter waarmee je op je tv-scherm via p2p-netwerken kan zoeken door zoektermen op te geven met je afstandsbediening. We hebben de Lamabox uitgepakt maar vonden die nog niet gebruiksvriendelijk genoeg. Een concurrent voor de Lamabox is er ook al: de P2Pod. Die doet ongeveer hetzelfde maar is kleiner en goedkoper. De P2Pod gaat Tribler gebruiken om videobeelden door te sluizen naar je tv-scherm. Het skelet van de P2Pod lag vrijdag al op tafel (zie foto hierboven), maar op de officiële Uitpakparty moet je nog tot de zomer wachten.