Brights duurtest elektrisch rijden: week 5

Vorige week stond de microfoon open voor de lezers van Bright om vragen te stellen over elektrisch rijden. Rutger antwoord op basis van zijn ervaringen.

Persoonlijk had ik vragen verwacht als: 'zit de achterbank lekker', 'kun je ook een schuifdak specificeren' en 'heb je meer of minder seks als je een Leaf rijdt'. Maar nee, de vragen van de Bright-lezers zijn van een volstrekt andere orde. Ze gaan met name over 'the bigger picture'. Dat ik nu anderhalve maand elektrisch rijd, maakt me geen expert op dat gebied. Ik ga toch proberen deze vragen te beantwoorden, met de input die ik heb gehad van Wolfgang Warnecke van Shell en de technische mensen van Nissan.

'Het is logisch om in de toekomst over te stappen op zonnepanelen. Deze moeten echter eerst rendabel worden. Dan rest eigenlijk slechts nog de vraag welke vorm van energie we in deze overbruggingsperiode gaan gebruiken. Kernenergie?'

In de overbruggingsperiode is het aantal elektrische auto's niet zo groot dat we het met het huidige aanbod van groene energie niet zouden redden. Dus met zonnepanelen op je dak en een abonnement bij een groene energieleverancier ben je een goed eind op weg. In de komende 10-20 jaar zullen we met het rendement van zonne-energie, windenergie of hydrocentrales hoogstwaarschijnlijk een veel groter deel van onze energiemix kunnen leveren. Op de één of andere manier stappen mensen zonder schuldgevoel in hun benzineauto, maar als de discussie over een elektrische auto gaat is de wens dan ook direct om naar 0% milieuvervuiling te gaan. Dat is streven naar een perpetuum mobile.

'Wat is nu wel de toekomst? En hoe kunnen we daarin investeren? (Wel/of niet elektrisch rijden?) Is het toch waterstof?'

Wolfgang Warnecke van Shell zei: 'In 2050 moeten we sowieso de verbrandingsmotor voorbij zijn als het gaat om persoonlijk vervoer.' De kans is groot dat het een elektrische motor is die de wielen aandrijft. Waar die zijn stroom vandaan haalt, is nog koffiedik kijken. Dat kan uit een accu zijn, maar dat kan ook uit waterstof zijn. Waterstof is een methode om elektriciteit op te slaan, niet een brandstof. De methode die het gaat halen moet een goede prijs/kwaliteitverhouding hebben (accu-technologie wint dat op dit moment nog van waterstof), de risico's moeten acceptabel zijn en de overheden moeten de juiste stimulans geven.

'Hoe milieuvriendelijk zijn deze auto's in vergelijking met een kleine zuinige benzine auto?'

Dat blijft appels en peren vergelijken. Is afhankelijk van het kilometrage dat je rijdt, het niveau waarop de accu's gerecycled worden, etc. Hoogstwaarschijnlijk is op dit moment een kleine zuinige benzine auto alleen al dankzij zijn grotere levensduur in de meeste gebruiksscenario's milieuvriendelijker. Maar aan de andere kant, je vergelijkt dan een elektrische auto van de eerste generatie met benzine auto's die al meer dan 100 jaar geperfectioneerd zijn. Zonder de huidige generatie elektrische auto, kan er ook geen generatie ontstaan die het wel wint.

Hoe milieuvriendelijk is het produceren van bijvoorbeeld de accu's? Hoe lang gaan de accu's mee, moeten deze ook om de vier jaar worden vervangen aangezien huidige accu's niet lang mee gaan of zijn deze beter?

Je hebt lithium nodig en andere rotzooi om een accu te maken. Overigens zijn die grondstoffen goed te hergebruiken. Maar milieuvriendelijk is het niet. De accu's worden door Nissan voorzien van 5 jaar garantie, en hun tests tonen aan dat je er zeker 8 jaar mee moet kunnen doen. Wat de restcapaciteit dan is, kun je nu moeilijk zeggen omdat dit de eerste generatie is. Nissan rekent op 80%.

Wat gaan we doen met de oude accu's?'

Nissan spreekt zelf over inzet in windmolens e.d. om energie op te slaan. Persoonlijk lijkt mij dat een toepassingsgebied dat te klein is om van al die accu's af te komen. Recyclen is ook een optie. Dan kunnen de metalen hergebruikt worden.

'Verder heb ik bij natuurkunde ooit geleerd dat bij "omzetten" van energie en bij "transport" altijd energie verloren gaat.
Gaat er juist niet erg veel energie verloren bij de twee omzettingen?
In plaats van benzine direct omzetten in beweging?
Wat is het transportverlies van de stroom?'

Ik zie niet in hoe benzine directer is dan elektriciteit. Benzine wordt uit ruwe olie geraffineerd, met tankers en tankvrachtwagens naar een pomp gebracht, dan in je auto gepompt en vervolgens tot ontploffing gebracht om daarmee (met alle nodige frictie- en warmteverlies) via zuigers je as in beweging te zetten. Een verbrandingsmotor is bijzonder inefficient. De hoeveelheid energie die bij transport van benzine verloren gaat is vele malen groter dan bij elektriciteit. In feite zou je een zonnepaneel op je dak kunnen hebben en de auto naast je huis voeren met stroom. Die elektromotor draait zonder verlies van een versnellingsbak direct je wielen aan. Sterker nog, er zijn elektrische auto's waarbij de motoren direct in de wielen zitten.

'Komt de vervuiling nu niet gewoon uit de pijp van de energiecentrale in plaats van uit de uitlaat van de auto en is dit gewoon een gevalletje "not in my backyard" alleen dan met uitlaatgassen?'

Als je in Polen een elektrische auto gaat rijden, ben je niet goed bezig. Daar wordt voor meer dan 80% op kolen energie opgewekt en is een elektrische auto dus minder schoon dan een benzine aangedreven variant. In Nederland niet. Bij die uitstoot van je zuinige benzineauto moet je eigenlijk ook nog de uitstoot tijdens het transport van de brandstof meerekenen. Als je dat doet, wordt met de huidige Nederlandse energiemix de elektrische auto schoner.

'Hoe zit het met de Life cycle van de batterij? In Chengdu (China) 15M inwoners scootert men al jaren elektrisch. Nu is er een groot milieuprobleem met de afgedankte batterijen die aan illegale verwerkers worden verkocht en in armere delen worden afgebroken.'

Dit spookbeeld lijkt me vergelijkbaar met het veroordelen van brandstof aangedreven auto's vanwege de Brent Spar, Deepwater Horizon of Exxon Valdez. Er zijn relatief milieuvriendelijke manieren om de accu's te recyclen. Dat moet vervolgens natuurlijk wel gebeuren. Maar je kunt de elektrische auto moeilijk afschrijven als gevolg van de chinese manier van recyclen.

Volgende week een reactie op de vele hatelijke opmerkingen over het uiterlijk van de Nissan Leaf. Vragen zijn wederom welkom.

Zie alle artikelen uit de reeks Brights Duurtest Elektrisch Rijden.