Chip op nieuwe paspoort niet veilig genoeg

Je nieuwe paspoort heeft over drie weken een draadloze RFID-chip. Experts haalden deze week al verontrustende trucs uit met paspoortchips: ze zijn te klonen en je kan er een bom mee laten afgaan. Tonie legt uit.

Zo ziet het nieuwe paspoort er vanaf 26 augustus uit.

Om ons nieuwe paspoort, voorzien van RFID-chip met gezichtscan en persoonsgegevens, dat eind deze maand wordt ingevoerd, kunnen we nu nog minder lachen. Want beveiligingsexpert Lukas Grunwald toonde deze week op het congres Black Hat in Las Vegas een manier om de RFID-chip op de Europese paspoorten te klonen. En dat terwijl de nieuwe technologie fraude zou moeten voorkomen.

Grunwald slaagde er nog niet in informatie op iemands paspoortchip te veranderen zonder dat dat zou worden opgemerkt, maar kopiëren lukte wel. Toch wel vervelend als een kwaadwillend persoon op afstand je persoonsgegevens en digitale foto kan bemachtigen. Helemaal omdat je vingerafdruk over een tijdje ook verplicht op de paspoortchip komt. Hoe deed Grunwald het?

Tijdens zijn demonstratie op Black Hat plaatste Grunwald, zo beschrijft Wired (zie ook de foto's), zijn nieuwe paspoort met chip op een officiële RFID-lezer, die wordt gebruikt door de Duitse douane. Hij bestelde die gewoon online bij de fabrikant (!), maar volgens hem kunnen handige klussers ook zelf zo'n RFID-leesapparaat maken voor ongeveer 200 dollar aan materialen. Vervolgens startte Grunwald een programma dat de douane gebruikt om de paspoorten te lezen, de Golden Reader Tool van Secunet Security Networks. Binnen vier seconden verscheen de data van het paspoort op het scherm.

Daarna nam Grunwald een zelfgemaakt leeg paspoort met een lege RFID-chip erin. Met het leesapparaat dat hij had gekocht kan je ook informatie op chips plaatsen. Met een door hem geschreven programma, RFDump, programmeerde hij de nieuwe chip met de gekopieerde informatie van zijn paspoort. Et voila, een nieuw paspoort dat voor de leesapparaten aan de grens als geldig wordt gezien. Rest alleen nog het om de tuin leiden van de douanebeamte.

Vanwege dit soort 'hacks' is de Nederlandse regering van plan om een enorme landelijke database met biometrische kenmerken van alle burgers aan te leggen. Als die databank er komt, kunnen politie en justitie altijd op afstand checken wie je bent door je vinger op een scanapparaat te laten leggen, of door je in een camera te laten kijken, en de uitkomst via internet te checken met de databank. Maar er zijn ook al manieren om vingerafdrukscanners te foppen door een de afdruk van een ander op een dun stukje plastic te printen. En iemands nauwkeurig digitaal vastgelegde vingerafdruk haal je straks als hacker op afstand gewoon van zijn paspoortchip, als de RFID-chips echt te hacken blijken te zijn, waarvoor experts als Grunwald nu dus al waarschuwen.

Overigens is het niet de eerste keer dat er zware kritiek komt op de invoering van de paspoorten met RFID-chips. Een jaar geleden ontdekten Nederlanders al een eerste kwetsbaarheid in het voorgestelde paspoort. De versleuteling zou binnen enkele uren door een computer de sleutel te laten gokken zijn te kraken, waarna de gegevens op de paspoortchip vrij zouden komen.

En een half jaar geleden slaagde een wetenschapper er ook al in de digitale communicatie van RFID-chips te ontcijferen met behulp van een antenne en een digitale energiemeter. Wisselingen in de spanning stonden voor de eentjes en nullen van de digitale informatie.

Het protest tegen het nieuwe paspoort komt in Nederland langzaam op gang. Wie geen chip op zijn pas wil, moet snel zijn: op 26 augustus is de invoering een feit. In veel andere EU-landen zijn de paspoorten met RFID-chips er al een tijdje. Ze worden ingevoerd onder druk van de Verenigde Staten, die na 11 september meer controle wil hebben op wie er het land in komt.

Maar een effectief middel tegen terrorisme zijn de RFID-paspoorten niet. Sterker nog: het is mogelijk een bom tot ontploffing te brengen op het moment dat er een chippaspoort van een bepaalde nationaliteit in de buurt is. Want de informatie op de chip mag dan versleuteld zijn, de nationaliteit ervan is dat niet. Gebruik als een ontstekingsmechanisme voor een bom is toch wel het grootste nadeel van een paspoort dat draadloos uitleesbaar is.