De Spectaculaire Stad

Het NAi in Rotterdam opende afgelopen weekend de foto tentoonstelling Spectacular City. Prachtige foto's maar wat doen fotografen in een instituut voor architectuur?

Frank van der Salm, 'Mirage', 2006

'Ik zag de stad zoals ik hem nog nooit had gezien.' Woorden van curator Emiliano Gandolfi van het Nederlands Architectuurinstituut in Rotterdam bij de opening afgelopen zaterdag van de fototentoonstelling Spectacular City. Ruim honderd foto's zijn verzameld van in totaal 29 fotografen uit binnen- en buitenland. Ze laten zien welke invloed fotografie heeft op ons beeld van de snel veranderende stedelijke omgeving. De fotografen registreren niet alleen met hun foto's, maar manipuleren ook de stedelijke omgeving. De fotograaf als architect zeg maar.

Onder de fotografen bevinden zich Andreas Gursky, Thomas Struth, Olivo Barbieri, Stephane Couturier, Jules Spinatsch en uit eigen land onder meer Frank van der Salm en Bas Princen.

Andreas Gursky, 'Copan', 2002

NAi-directeur Aaron Betsky, die zijn laatste opening verrichtte, motiveert de tentoonstelling als volgt: 'Dit spectaculaire werk staat voor het creeren van een mythe over onze moderne, stadse realiteit. Een mythe is immers geen fictie noch feit. Het is een vertelling over een wereld die mogelijk heeft bestaan, zal bestaan of overal om ons heen is, wachtend op de artiest om ons bewust te maken van zijn bestaan. Deze artiesten tonen ons het spektakel van stedelijkheid als een mythe van een leven in een mondiale, altijd veranderende, urbane omgeving. Zij presenteren een spectaculaire architectuur die we misschien nog niet hebben gezien, maar die zij ons voorleggen in al zijn angstaanjagende glorie. Zij bouwen niet, zij fotograferen de toekomst.'

Olivo Barbieri, 'site specific_Las Vegas', 2005

De fotografen spelen met je beoordelingsvermogen. Bij de een, zoals Edwin Zwakman, twijfel je of je naar een maquette kijkt, wat bij nadere bestudering ook zo blijkt te zijn. Bij een ander, zoals Olivo Barbieri, lijkt dat op het eerste oog duidelijk het geval, maar blijkt er sprake te zijn van een fotografisch effect. En bij een fotograaf als Gursky voel je aan dat het bewerkt is, maar doet het er eigenlijk helemaal niet toe en vergaap je je aan de gecreëerde schoonheid. Rondlopend op de tentoonstelling bekruipt je het gevoel dat de fotografen het beeld op en van de stad terug willen nemen van de gevelgrote billboards, neons en videoschermen. Ze manipuleren maar houden de schijn op realistische beelden te tonen. Dat prikkelt enorm. Ze remixen op postmoderne wijze het uiterlijk van de stad. Met als resultaat dat je eenmaal weer buiten anders om je heen kijkt en in je hoofd de omgeving loopt te photoshoppen.

Jules Spinatsch, 'Davos Position A/2', 2003

Jammer dat de verlichting in de tentoonstellingsruimte wat zwak is. Maar dat is om de foto's te beschermen. De tentoonstelling duurt nog tot en met 7 januari. Een aanrader.