Decoder Deathmatch

De televisiejungle wordt nog verwarrender met de komst van KPN's IPTV en HDTV bij de kabelaars. Tonie ging langs bij de Consumentenbond.

Digitale televisie is een zaak van decoders. In de testruimte van de Consumentenbond staan bijna tien decoders en tuners op elkaar gestapeld. Een Samsung-kastje van Casema voor het digitale signaal via de kabel, een decoder van Canal Digitaal via de satelliet, een Tele2-tuner voor tv via een ADSL 2+-lijn en een antenne plus decoder van Digitenne voor digitale televisie via de ether. De ene decoder is nog lelijker dan de andere. Op tafel liggen zes enorme afstandsbedieningen. Een groepje journalisten staat er omheen. Allemaal mannen.

Dat is niet zo gek: digitale televisie is vooral een speelterrein voor mannen. Het wordt ook aan de man (duh) gebracht met voetbal. Eredivisie-voetbal bij Tele2 (voorheen Versatel), buitenlands voetbal bij Canal Digitaal en de clubkanalen dadelijk bij KPN. Hier is de man nog vaak de baas over de afstandsbediening in huis. Dat zappen wordt er met digitale televisie niet makkelijker op, blijkt wel als Consumentenbond-onderzoeker Vincent van Amerongen wat tussen de verschillende decoders probeert te schakelen. Dat gaat op z'n zachtst gezegd verre van vlekkeloos.

Consumentenbond-onderzoeker Vincent van Amerongen ziet het niet helemaal zitten met al die decoders.

Het analoge, 'normale' kabelsignaal van Casema is trouwens totaal bagger in het bondskwartier. Een lichte witte ruis is op het beeld te zien. Dat maakt het vergelijken makkelijker, maar helemaal terecht is het niet: op de meeste plaatsen is analoge tv zo slecht niet. De digitale varianten zijn beter van kwaliteit maar nog niet echt super. Volgens een inventarisering van de bond scoort Digitenne het belabberdst met een bandbreedte tussen 0,5 en 6 megabit per seconde. Ter vergelijk: dvd-kwaliteit is vanaf 9 mbps en HDTV vanaf 12. Iets beter dan Digitenne is IPTV van Tele2 (en straks KPN), maar nog beter is de satelliet en voor de beste kwaliteit kan je maar beter je oude analoge tv-kabel houden, die heeft een gemiddelde bandbreedte van tussen de 4,2 en 6,3 mbps.

Nog een nadeel van digitale tv: hoog energiegebruik van de decoders. Ze staan namelijk altijd aan en bij UPC is de decoder zelfs 17 Watt. Dat betekent volgens de bond zo'n 20 euro aan electriciteit per jaar. En tussen decoders valt er niks te kiezen: je moet vaak die van de tv-aanbieder nemen en dan kan je nog niet eens een ander kanaal opnemen dan waar je op dat moment naar kijkt.

Nog niet zo tof dus die digitale televisie. Maar je krijgt er meer zenders en een electronische programmagids voor terug. En bij Tele2 en KPN's nieuwe IPTV-dienst Mine kan je ook oude programma's opvragen wanneer je wilt met Uitzending Gemist-achtige diensten. Tele2 en KPN bieden ook movies-on-demand aan, maar de kwaliteit van de films houdt nog niet over.

Moeten we dan over op IPTV? Als je man en voetballiefhebber bent, misschien, want dan krijg je bij Tele2 live Eredivisie en bij KPN speciale kanalen over Ajax, PSV en Feyenoord. 'Maar er is geen specifieke reden waarom je op IPTV zou moeten over stappen, vergeleken met de andere digitale tv-systemen. Bovendien is de zapsnelheid van IPTV iets trager dan bij de andere en is de electronische programmagids bij Tele2 nogal beperkt', meent Van Amerongen. 'Je moet bovendien bij Tele2 en KPN ook een ADSL 2+-verbinding nemen. Daar zit je dan mooi aan vast.' Bovendien zijn de prijzen van Tele2 TV (15 of 30 euro per maand) en KPN's 'Mine' (20 euro per maand) niet veel lager dan die van de rest.

Het echte werk begint natuurlijk pas met HDTV. De Consumentenbond vindt dat we ons niet gek moeten laten maken door de reclames met Louis van Gaal. De beeldkwaliteit van gewone beeldbuizen is volgens de bond op dit moment nog beter dan die van de meeste plasma- en lcd-toestellen. Dat verandert met de komst van HD-Ready (720p) en Full HD (1080i) toestellen, waarbij de bond voorlopig de nog enigszins betaalbare HD-Ready toestellen adviseert. 'Een groot deel van de testkijkers vonden de "mindere" beelden met een resolutie van 720p warmer en mooier vonden dan het scherpere 1080i', aldus Van Amerongen.

De bond kijkt met lede ogen naar de verplichte kopieerbeveiliging (DHCP) in tv's en decoders. 'Het is nu al duidelijk dat aan elk beeld een vlaggetje komt te hangen dat bepaalt of je iets wel of niet kan opnemen en zo ja met welke kwaliteit. Full HD kan je waarschijnlijk nooit opnemen. Producenten zijn gewoon te bang dat de beelden op BitTorrent verschijnen', voorspelt Van Amerongen. Hoogste tijd voor een logo waaraan je meteen kan zien wat je met de beelden mag doen: wel/niet opnemen en in welke kwaliteit dan. Maar dat is er niet.

Kortom: wie geen voetballiefhebber is, kan voorlopig gerust naar de analoge kabel blijven kijken. On-demand-programma's opvragen doe ik het liefst zelf via internet zonder IPTV-decoder. Digitale televisie heeft nog te veel kinderziektes, zoals de beperkte decoders, halfbakken electronische programmagidsen en de irritant lange zaptijd. Is dat allemaal eenmaal opgelost en is er meer HD-materiaal beschikbaar, dan zou ik pas uitkijken naar die dure LCD's voor HDTV. Begin maar vast te sparen.