HDTV olé olé

Tijdens het WK voetbal in juni wordt High Definition Television geintroduceerd in Nederland. Retescherp beeld maar het gaat je wel kosten. Tonie woonde de eerste demonstratie bij in Hilversum.

'Het is echt een revolutie op tv-gebied. Het spat van je scherm af. Je ziet zelfs de vliegen in de studio en de mieren op het voetbalveld. Zien is geloven!' De superlatieven waren niet van de lucht tijdens de perspresentatie van HDTV door een groep kabelmaatschappijen. Managers van Essent, Casema en Samsung vielen over elkaar heen over de beeldkwaliteit. High Definition Television biedt beduidend meer beeldlijnen waardoor het beeld scherper is. En eindelijk zijn de tv's groot en goed genoeg om het te kunnen tonen.

De eerste HDTV-uitzendingen zijn deze zomer tijdens het WK voetbal in Duitsland. De camera's van de NOS en Sport1 (voorheen Canal+) filmen in HD en geven het signaal ook in HD door aan de kabelmaatschappijen. De voetbalwedstrijden zelf dan, want de voor- en nabeschouwingen en de reclames zijn vooralsnog niet 'HD'.

En hoe ziet dat er dan uit? In Studio 2 op het Hilversumse Mediapark stonden verschillende tv's met HDTV en gewone digitale beelden naast elkaar. En ja, HDTV is stukken scherper, dus als we kunnen kiezen, dan kiezen we HDTV. Maar zo gemakkelijk is het natuurlijk niet, want HDTV vraagt om een flinke investering. Je moet de juiste apparaten hebben. Allereerst heb je een tv nodig die HD-kwaliteit aankan. Laat je niet misleiden door een HD-ready-stickers in de winkel, want ook schermen met de laagste HDTV-specs (720 beeldlijnen) krijgen zo'n plakkertje, terwijl dat niet echt high definition is. Koop een tv die 1080 beeldlijnen aankan als je echt van HDTV wilt genieten. En dan heb je nog de speciale HD-decoders van de kabelmaatschappijen nodig. Die kosten ongeveer 300 euro, werd tijdens de persbijeenkomst bekend.

Alle kabelmaatschappijen gebruiken Samsung-decoders, behalve UPC dat in zee is gegaan met Philips. Als je verhuist naar het gebied van een andere kabelmaatschappij, bijvoorbeeld van Casema-territorium naar UPC-gebied, dan kan je je decoder weggooien. Die decoders zijn het grootste probleem, want nieuwe schermen hebben steeds meer mensen al in huis. We kochten er in 2005 maar liefst 800 duizend. Samsung beweerde tijdens de presentatie vrijdag dat daarvan 70 procent HD-ready is, maar dat is waarschijnlijk wat overdreven.

De tv's zijn namelijk pas echt 'ready' als ze de nieuwe kopieerbeveiliging HDCP ondersteunen. Let daar dus op. High-bandwidth Digital Content Protection is een beveiliging die de tv-industrie nu invoert om kopiëren tegen te gaan. Zonder HDCP kan je niet alles zien. De decoders van de kabelaars beschikken ook over HDCP.

De HD-decoder van Samsung.

Als je alle hardware eenmaal hebt, zal het kijken naar de eerste HD-kanalen aanvankelijk gratis zijn. 'Met het uitzenden van het WK in HDTV lopen we in Nederland voorop in Europa', zegt Marc Maters van Essent Kabelcom. 'De eerste maanden bieden we de HD-kanalen gratis aan. Later komen er ook premiumpakketten waarbij je voor HD-kanalen extra moet betalen, net zoals nu al het geval is bij de digitale pakketten of bij Canal Plus. Rond de jaarwisseling verwachten we 7 a 8 kanalen in HD aan te bieden. Je moet dan denken aan zenders als Discovery Channel, maar ook een enkel Nederlands themakanaal.' Kabelmaatschappijen praten onder meer met de TROS. Hmm, nog een keer: waarom zouden we over willen stappen op HDTV? Maters: 'De thuisbioscoop is in opkomst. Vergelijk gewone TV en HDTV met digitale camera's met 2 of 6 megapixels. Dat maakt wel degelijk uit.'

Rond HD doemen twee beperkingen op: opnemen en kopiëren. HD-beelden nemen erg veel ruimte in op harde schijfrecorders. Een uurtje HDTV vergt 15 gb, vertellen medewerkers van Samsung. Dat zou betekenen dat je met je huidige HD-recorder maar een uurtje of tien kan opnemen. Of je kan opnemen is uberhaupt nog maar de vraag. 'We komen over een tijdje met speciale recorders bedoeld voor HD die meer opslagcapaciteit hebben', zegt vice-president Frans Hulshof van Samsung tegen Bright. Kortom: HDTV wordt nu al gelanceerd terwijl je als kijker nog niet eens goed kan opnemen. En het kopiëren van opgenomen HD-programma's, bijvoorbeeld naar de pc, zal sowieso knap lastig worden vanwege HDCP. Zo heeft UPC een retourkanaal waarmee het bedrijf zou kunnen controleren wat je kijkt en kopieert.

Het wachten is op een soort Dreambox voor HDTV. Maar het omzeilen van beveiligingen doet toch maar een kleine groep, verwacht de tv-industrie. 'Opnemen raakt uit de gratie', denkt Hulshof van Samsung. 'De meeste mensen kiezen toch voor gemak en zullen op hun tv met hun afstandsbediening programma's on demand bestellen als ze iets nog eens willen zien. Je kan je voorstellen dat straks alle tv-programma's op afstand op een server staan.'

Onze fotocamera is overigens niet HD-ready.

Als de heren het toch allemaal al weten: wat willen we dan vooral in HD zien? 'Vooral sport en films. Voor actualiteitenprogramma's als TweeVandaag heeft HD niet veel toegevoegde waarde', zegt Hulshof. 'Waar is de porno?' vraagt een mediajournalist in de zaal terecht. Immers: porno bevordert altijd de invoering van nieuwe technologie. 'Wij zullen er zeker mee komen. We schamen ons daar niet voor. Als er vraag naar is gaan we dat zeker gaan wegzetten', zegt Molenkamp van Casema.

Zelf HDTV zien kan vanaf begin april. Dan zijn er demo's in 500 electronicawinkels. En komen winkels als Mediamarkt ook met combinatieaanbiedingen: extra korting indien je zowel een HD-ready televisietoestel als een decoder van je kabelmaatschappij koopt.

Dat zal vooral iets zijn voor hardcore voetballiefhebbers. Want er is nog weinig reden om nu al over te stappen op HDTV, ondanks dat het kijken dit jaar nog gratis is. Slechts een handjevol kanalen is eind dit jaar in HD-kwaliteit. En het duurt nog wel een paar jaar voordat een meerendeel van de programma's in HD te zien is. Cees Vis van de Raad van Bestuur de Publieke Omroep: 'De overgang naar HD zal geleidelijk gaan.' Molenkamp van Casema: 'Over drie jaar is 50 procent van de programma's in HD.' Nog even geduld dus a.u.b.