Klunen met zonne-energie

Bij gebrek aan dik ijs in de winter gaat er volgende week een Elfstedentocht van start. Voor boten. Varend op zonne-energie. En jazeker, er gaat geklund worden.

De IJskaart komt nu ook in de zomer van pas.

Net als haar Australische racegenoot de World Solar Challenge is de Frisian Nuon Solar Challenge bedoeld om de regionale economie in aanraking te brengen met duurzame energie en innovatie. Voorzitter Siem Jansen: 'Een evenement zoals dit is daar ideaal voor, omdat al die slimme ideeën direct in de praktijk te bekijken zijn. Van de 28 teams die meedoen zijn er een paar toppers bij die 40 procent aan energie besparen. Dat zijn dingen die Friesche jachtbouwers willen weten om voorop te blijven lopen en het werk in het Noorden houden. Zo gaat dat in de Formule 1 ook. Daarin wordt techniek gebruikt die uiteindelijk bedoeld is voor de personenauto's.'

Maar behalve het dienen van dit hogere doel is de Challenge ook gewoon heel erg leuk. Voor de 28 teams, waarvan zes uit het buitenland, is de race namelijk allang begonnen. De hele winter is er gerekend, getekend en gebouwd om straks met een zo efficiënt mogelijk vaartuig voor de dag te komen. De deelnemers kunnen zich inschrijven in drie klasses, elk met zijn eigen regels en beperkingen. Jansen: 'Dat houdt het eerlijk, want een team van een Amerikaanse universiteit heeft veel meer geld te besteden dan andere deelnemers. Dat soort krachtpatsers kunnen terecht in de open klasse. De klasses met beperkingen maken het eerlijk. Daar komt het echt aan op de innovatie en niet op hoeveel je aan zonnepanelen te besteden hebt.'

Een oefensessie van de Amerikaanse ploeg eerder dit jaar.

De vanuit de TU Delft betrokken hoogleraar Wubbo Ockels beaamt dit: 'Het is geen kwestie van dure zonnepanelen met een hoog rendement en varen maar. Het is een race dus komt er tactiek bij kijken. In Friesland schijnt niet altijd de zon, dus het is veel interessanter om een boot te ontwikkelen die langzamer vaart en vooral oplaadt als de zon schijnt en dus weg kan blazen als de bewolking optrekt.' Om te kijken of de deelnemers zich straks aan de technische regels van de race houden zal Ockels met zijn team van de TU de technische keuringen doen.

Team Drenthe stuurt van opzij en heeft de panelen moeten kantelen om alles op zijn plek te krijgen.

Zeker voor de buitenlandse deelnemers heeft de race nog wat verrassingen in petto. Zo moet er tijdens de zes etappes regelmatig geklund worden. Wedstrijdleider Jan Kooistra, die regelmatig internationale zeilwedstrijden leidt, heeft daar nu al zin in: 'We willen spektakel, dat de deelnemers uit hun ritme komen en opeens al die kilo's over een brug of een dam moeten tillen. De Amerikanen hebben zelfs een team duikers klaarstaan, maar ik betwijfel of dat helpt. Wij als wedstrijdleiding worden met kranen over de 'klûnplakken' gezet, want onze boten zijn 500 kilo. Die ga ik niet sjouwen.'

Het team van de Friese Poort gaat voor effectiviteit.

Tijdens een perspresentatie waren ook de teams van ROC de Friese Poort en het Drenthe College aanwezig. Argwanend werden elkaars creaties bekeken en er werd uitgebreid getest. Zo hadden de Friezen de vorm van de boot ondergeschikt gemaakt aan zo gunstig mogelijk gebruik van de zonnepanelen. Terwijl de Drenthen juist een traditionele boot hadden omgebouwd. Bij het proefvaren gingen de Friezen sneller, maar die verschenen dan ook weer met volle accu's bij de presentatie. Hoe het voor beide teams afloopt wordt gauw duidelijk, op 26 juni gaat de Frisian Nuon Solar Challenge van start en op 1 juli is de finish in het centrum van Leeuwarden. Zelf meedoen? Daarvoor ben je nu te laat, maar in 2008 is er weer een editie.