Moring roept op tot iTunes Store voor ebooks

Op dit moment is het bedroevend gesteld met de e-boeken. Er moet gauw een standaard komen. Of dat je op een e-reader alle formaten kan lezen. Waarom kan je op een Sony e-reader geen mobipocket lezen? En laat ze svp niet kiezen voor PDF. Dat schaalt niet goed mee, krijg je allemaal van die halve afgebroken regels. Momenteel kan je in het Nederlands niet eens de Milenniumserie delen 2 en 3 krijgen, in geen enkel formaat. Herman Koch's Het Diner kan ik alleen vinden in mobipocketformaat, dat gaat weer niet samen met mijn e-reader, etc. Alsof je wel boeken mag kopen van de ene uitgever maar niet van de andere. Belachelijk. En laat ze als eerste de top-10 van het afgelopen jaar gaan digitaliseren.

Wat lult die Moring toch een eind uit zijn nek. De gemiddelde marge voor boekhandels die het goed doen is 36 procent en het gemiddelde rendement is 1,3 procent. Een groot deel van de boekhandelaren heeft een inkomen onder het wettelijk minimum. Maar Moring mag zijn boeken lekker digitaal gaan verkopen. Hij mag bij mij een doos komen halen om in te slapen, want zijn kachel zal maar kort roken van het e-boek.

Ik vind Morings ideeen charmant en zijn exposé over de waardeketen klopt grotendeels, maar de percentages die hij noemt kloppen helaas niet. Jammer dat zijn verhaal daar zo op leunt.
Er zijn geen boekhandels die zoveel marge maken op (gewone) boeken. 70% is echt grote onzin. Denk eerder aan 30 tot 40%, met uitschieters tot 50%. EN voor e-boeken is dat een stuk lager.

Voor e-books is het prijsmodel (voorlopig) heel simpel: een e-boek is ca 20% goedkoper dan de goedkoopste papieren uitgave (meestal de pocket). Dat kan omdat de productiekosten lager zijn. Als er geen papieren versies meer zijn (uitverkocht) dan zullen de e-books wat duurder worden, richting de pocketprijs. En soms zijn ze geen 20% maar 30% goedkoper dan de folioversie. De marge voor de boekhandel wordt ook lager, de marge voor de auteur soms wel en soms niet, afhankelijk van de auteurscontracten met de uitgever.

De vraag wat je van die boekhandelsmarge mag verwachten lijkt me duidelijk: helpen een titel aan de man te brengen. Oftewel: presenteren, aandacht geven en (in het geval van traditionele boeken) ook het op voorraad houden. Dat laatste is nu echter in e-boekenland geen issue meer, en daarom kunnen traditionele boekhandels het best lastig krijgen. De rol van de uitgever blijft echter van belang, met name voor de marketing en het helpen met de distributie. Vooral met de marketing kan een uitgever veel geld kwijt zijn, waarvoor een hogere marge dan gerechtvaardigd is.

Ook is de zogenaamde tegenstelling tussen de auteur en de werknemer bij de boekhandel onvolledig. Ten eerste krijgt een beetje auteur van zijn uitgever altijd een niet-terugvorderbaar voorschot op de royalties. Ongeacht de verkoop is er dus al een vergoeding binnen. Daarnaast is de auteur een vrije ondernemer die - zoals dat nu eenmaal vaker geldt - ook verdient aan voordrachten, columns en opdrachten.

Mijns inziens is het niet de auteur die het lastig heeft, maar vooral de boekhandel 'om de hoek': als iedere webshop straks hetzelfde aanbod van e-boeken heeft, waarom zou je dan nog voor de webshop van de boekhandel om de hoek kiezen? Daar zullen alle boekhandels straks mee gaan worstelen.

Je zou kunnen stellen dat iedere auteur zelf makkelijk zijn boeken kan verkopen, zoals Moring aantoont. Hij stipt aan (tactisch, Never bite the hand that feeds you...) dat hij zijn uitgever nog nodig heeft voor 'zijn kritische blik en zorg'. Maar het grootste probleem voor bijna alle auteurs is simpelweg: de boeken moeten gevonden worden. De consument is gebaat bij een agregator. Dat kan een shop zijn, of een portal, of een zoekmachine, zolang je maar op verschillende manieren (en graag een beetje betrouwbaar) kan zoeken in het aanbod van (e-)boeken. De uitgevers hebben ooit samen met de boekhandel het Centraal Boekhuis opgericht en die vervult nu voor e-boeken ook de rol van agregator, maar benadert zelf niet de consument. Dat mag de (website van) de boekhandel doen.
Maar er zijn andere partijen die deze rol kunnen (zullen) gaan vervullen, en waarschijnlijk beter. Er zijn diverse ontwikkelingen die dit mogelijk zullen maken. Initiatieven als de Nationale Titelbank en websites als boek.nl en watleesjij.nu bevatten nu al bijna het volledige titelaanbod van alle uitgevers in Nederland waardoor de consument zich online goed kan orienteren.
Kortom: de gemiddelde auteur is alleen maar gebaat bij de e-book ontwikkelingen en alles wat dat losmaakt.

@tijn: PDF als e-bookformaat is een achterhaalde gedachte. De perfecte weergave van de originele papieropmaak incl. lettertypes, afbeeldingen en vooral de exacte layout is vanwege het aanbod van verschillende readers (iPhone en andere smartphones en pda's, e-ink readers, netbooks, laptops) helaas onwerkbaar. Op de kleinere schermen moet je inzoomen om de tekst scherp te lezen (of je mist een deel van de pagina bij bronformaten groter dan het schermformaat); en pdf bevat vaak veel overbodige data (megabytes die je mobiel graag wil vermijden). De discussie 'in het vak' spitst zich al een tijd toe op de verschillende zgn. 'reflowable' formaten. Dat zijn formaten waarbij de tekstlayout wat vrijer is en afhankelijk is van de (zelf!) gekozen lettergrootte in combinatie met de schermgrootte van de reader. De uitgever kan nog steeds zelf het basisfont bepalen en layoutzaken als lege regels en afbeeldingen bepalen.
Het reflowable bestandsformaat dat lijkt boven te drijven is ePUB. Als je met Adobe Indesign werkt kan je via een plugin net zo makkelijk ePUB exporteren als PDF. Meer info vind je op www.ereaders.nl

Huub,

Ik heb ook een reactie gegeven op het stuk van Marcel Möring in de NRC. Hier gepost: http://metareporter.nl/2009/09/10/itunes-v.... Ik vind namelijk dat hij te weinig de voordelen voor auteurs met de komst van het e-book belicht.
Jammer dat ik Mörings cijfers, betreft de inkomsten percentages voor auteurs heb gebruikt. Ik zie nu in, dankzij jouw reactie, dat dit een onvolledig/onjuist beeld geeft.
Er zijn overigens meer voordelen voor auteurs die ik niet heb terug gevonden in jouw reactie. Dus ter aanvulling zou je best even mijn post kunnen lezen.;)
In mijn reactie heb ik een link geplaatst naar een radiofragment van BNR. Het is een goed debat.