Special: Nederlandse innovaties bij de Olympische Spelen

tags:
Userpica

Bij de Olympische Spelen is kracht en uithoudingsvermogen nog altijd het belangrijkst, toch neemt de invloed van technologie snel toe.

Jaar na jaar worden in de sport de marges tussen goud en zilver kleiner. Tijdens deze Olympische Spelen zien we het dagelijks: winst of verlies op een honderdste van een seconde. Als de marge zo klein is, speelt elk detail een rol. In aanloop van deze Spelen is dan ook flink geëxperimenteerd met allerhande technologische innovaties. Een overzicht van welke nieuwigheden we zo al voorbij zien komen.

Zwemmen
De innovatie in zwempakken heeft een roerige tijd achter de rug. Een aantal jaar terug deden de ‘haaienpakken’ hun intrede. Gladde zwempakken van onder andere het plastic polyurethaan die bijna het hele lichaam bedekten. Dat leverde veel minder weerstand op, het materiaal was zo veel gladder dan de huid. Records sneuvelden bij bosjes. Tijdens de Europese kampioenschappen kortebaanzwemmen 2008 bijvoorbeeld. Toen werden 17 records verbroken.


Phelps strak in het pak, maar sinds 2010 mag zo'n pak niet meer

Tijdens de Wereldkampioenschappen zwemsporten in 2009 werd het nog gekker. Door de liefst 43 wereldrecords die toen gezet werden, kwam dat kampioenschap bekend te staan als de plastic spelen. Vooral het Arena X-Glide zwempak dat Duitser Paul Biedermann droeg was opvallend. Spiegelglad met extra drijfvermogen; technische doping. De Duitser zwom toen onder andere favoriet Michael Phelps er met gemak uit.

In 2010 voerde internationale zwembond FINA nieuwe regels in: pakken mogen alleen nog van textiel zijn. Bij mannen mag een zwembroek maximaal van taille tot knie lopen, vrouwen mogen een zwempak van schouder tot knie, maar met open rug. De Powerskin Carbon Pro van Arena is zo’n nieuw, goedgekeurd pak. Gemaakt van koolstofvezel maakt het gebruik van intelligente spiercompressie.


Kromowidjojo in haar huidige zwemak, dat aan de regels voldoet.

De koolstofvezel drukt het lichaam precies ver genoeg in elkaar om winst op te leveren maar beknelling van spieren te voorkomen. Onder andere Ranomi Kromowidjojo draagt dat koolstofvezel pak van Arena. Maar de potentiële tijdswinst is niet te vergelijken met de plastic pakken van voor 2010.

Bij de start kan het pak haar zo’n 0,11 seconde winst opleveren en nog eens zo’n 0,12 seconde op het keerpunt. Het lijkt weinig, maar zulke fracties zijn het verschil tussen zilver en goud wanneer Kromowidjojo vanavond de finale 100 meter vrije slag zwemt.

Ook tijdens de training maken de zwemmers al gebruik van technologie. In zwembad De Tongelreep in Eindhoven staat het startanalysesyteem van InnoSportLab. In aanloop naar de Spelen sprongen de zwemmers steeds in het water om er direct weer uit te komen en het resultaat terug te kijken. Twee speciale slowmotion-camera’s nemen passagetijden, slagfrequentie, slaglengte, keerpunten en de starttijd na 15 meter op.

Allemaal op zoek naar de kleinst mogelijke plons, de meest soepele beweging. Kan zomaar weer een honderdste seconde tijdswinst in zitten. Nu, tijdens de Spelen, gaat die analyse gewoon door. In de nok van het Aquatics Centre in Londen zitten twee wetenschappers van InnoSportLab. Zo heeft heeft zwemcoach Jacco Verhaeren vlak na iedere training of wedstrijd grafieken op zijn laptop staan.

Zeilen
Nederlandse zeilers maakten al tijdens hun training gebruik van innovaties. In de zeilsport is een goed overzicht van de omgeving van groot belang. Daar werd op getraind met een Mobile Eye: een Google Glass-achtige bril die steeds opneemt waar de zeiler precies kijkt. Deze beelden kunnen naderhand geanalyseerd worden om zo kijkgedrag te verbeteren. Dat maakt dat zeilers zekerder en rustiger in hun boot zitten.


Het systeem waarmee de zeilers hun focus verbeterden

Roeien
Chemieconcern DSM werkt al jaren samen met NOC*NSF. Deze Spelen zien we hun innovaties onder andere terug in de roeiploeg. De Holland Acht, de vrouwenacht en de lichte mannenvier maken allemaal gebruik van boten die versterkt zijn met een speciaal composiet op basis van koolstofvezel. De roeiboten zijn daardoor lichter en 25% stijver dan veel reguliere sportroeiboten.



Die stijfheid helpt bij het opvangen van de krachtexplosie die vooral bij de start maar ook bij iedere volgende roeibeweging vrijkomt. Hoe minder een roeiboot vervormt, hoe minder wrijving met het water. Roeiers kunnen snelheid zo beter opbouwen en langer vasthouden. De vrouwenacht wonnen vandaag brons met hun DSM-boot.

Wielrennnen
Ook de Nederlandse wielerploeg maakte deze Spelen gebruik van innovaties van DSM. Ze droegen kleding die versterkt is met de schuurvaste vezel Dyneema. Je zou het nog het beste kunnen vergelijken met Kevlar, al is het vele malen lichter. Dyneema is door DSM ontwikkeld, volgens het chemiebedrijf is het ’s werelds sterkste vezel. De stof is goed bestand tegen wrijving en schuurt of snijdt niet. Dat maakt Dyneema de perfecte lichtgewicht bescherming voor sporters.

Dyneema is voor deze Spelen voor het eerst in bestaande kleding van renners aangebracht. De stof zit op kwetsbare plekken als buitenkant bovenbeen en onderkant rug. Op die plekken is de stof wat dikker, door de eigenschappen van Dyneema merkt de renner daar echter niks van.

Belangrijk omdat renners tot nu toe nog altijd rondrijden in flinterdunne polyester tenues. Vallen op hoge snelheid staat in zo’n geval gelijk aan spiernaakt op je snufferd gaan. Niet fijn. En ook hier geldt: winst of verlies kan van een honderdste van een seconde af hangen. Schaaf-, brand-, en snijwonden en botkneuzingen op armen en benen kan een renner zo’n honderdste seconde en daarmee de winst kosten.

door Floris Poort, 02-08-2012 15:40 4 reacties, 6050 views

Atheistus, 2 jaren geleden
afbeelding van Atheistus

Het is simpel. Alle techniek en vooral elektronica overboord en dan hebben we weer een meer realistische weergave van de kunsten.
Elektronica is gelijk aan doping.

Bert, 2 jaren geleden
afbeelding van Bert

Baalwienrennen met iedereen dezelfde Batavus herenfiets met terugtraprem. +1

Sander db, 2 jaren geleden
afbeelding van Sander db

Lekker zwart-wit. Het is toch mooi on te zien hoe alles binnen de marges toegepast wordt. En al gebruik je diverse hulpmiddelen alleen al met de trainingen, als jij het niet doet, doet een ander het wel. Uiteindelijk zorgt het er voor dat er af en toe nog wat leuks gebeurt met de sport, anders wordt het ook een saaie bedoeling.

Floris Poort, 2 jaren geleden
afbeelding van Floris Poort

Het niveau is op moment gewoon zo hoog dat alles mee gaat tellen. Soms lijkt het tegen het paranoïde aan, een soort koude oorlog. Wat als je tegenstanders bepaalde kleding proberen en jij niet? Andere voeding, andere training, een ander slaapritme, etc. 

Je móet haast wel als sporter, anders kom je er vaak simpelweg niet aan te pas. Types als Usain Bolt die dik winnen zijn een zeldzaamheid.


NB: Om te kunnen reageren dien je aangemeld en ingelogd te zijn op de Bright Bunch, het gratis lidmaatschap van Bright. Je bekijkt dan de site bovendien advertentie-vrij.

The Bright Bunch
inloggen aanmelden

Wie is nu Hier?

Er zijn momenteel 9 Bright Bunch leden en 268 bezoekers online.