Uitlegparty: Megapixel mythe

tags:
Userpica

Hoe meer megapixels in je digitale camera hoe beter, niet? Mmmm, niet helemaal. Laat je niet gek maken, want naast meer megapixels bestaan er ook betere megapixels. David licht toe.


Beter: de sensor van een Canon 350D.


Mijn eerste digitale camera was een 4 megapixel Olympus µ 400 Digital. Het kostte weinig overredingskracht van de verkoper om zo'n honderd euro extra neer te tellen voor een hele megapixel meer dan zijn kleinere broer met 3 megapixels. Hoe hoger het aantal megapixels, hoe hoger de resolutie van de foto's en dus hoe hoger de kwaliteit. Niets blijkt minder waar.

Als ik heel eerlijk ben, moet ik toegeven dat ik de fabels van de megapixels tot voor kort als zoete koek slikte. Eigen schuld, dikke bult zegt de ingevoerde cameraliefhebber, die mythe van de megapixel is al lang ontkracht. Dat klopt. Er is al ruimschoots over geschreven. Toch blijft de aantrekkingskracht van een nieuwe camera met 6 megapixels in plaats van 5 zo veel sterker dat het me de ogen doet sluiten. En ik ben niet de enige. Elke keer als iemand trots zijn nieuwe digitale camera laat zien krijg ik als eerste de kwantiteit megapixels naar mijn hoofd geslingerd. Over kwaliteit wordt zelden gesproken.

De megapixel mythe doet sterk denken aan de megahertz mythe van de computer. Jarenlang maakte de computermarketeers dankbaar gebruik van onze technische naiviteit. We geloofden dat een 3,2 ghz Pentium sneller was dan een 3 ghz Athlon 64. Maar de ene chip is de andere niet. Is een Ferrari bij 7000 toeren per minuut trager dan een Honda Civic bij 9000 toeren? Laat staan dat je verder kijkt naar alle andere componenten in een computer die te samen bepalen hoe snel de machine werkelijk is. Voor de lichtgevoelige sensorchips in een digitale camera geldt hetzelfde.


Best: de sensor van een Canon 1Ds Mark II.


De mythe begint al bij het tellen van de pixels uitgedrukt in megapixels. De CCD- of CMOS-sensor in je camera bestaat uit miljoenen pixels (receptoren) die het licht opvangen en samen de foto vormen. Als je de hoeveelheid pixels in horizontale rij met de verticale vermenigvuldigt, dan krijg je megapixels. Een sensor met 2800 bij 2180 pixels bestaat in het totaal uit 6.104.000 pixels en wordt afgerond naar beneden als zijnde 6 megapixels. Het is precies hetzelfde als de oppervlakte van een huiskamer berekenen en daar zit het addertje. Verleng je huiskamer met slechts 1 meter en het oppervlakte neemt dramatisch toe. Zonder al te wiskundig te worden gaat het om een kwadratische berekening. Je hoeft slechts de horizontale en verticale rij pixels met 40 procent te vergroten en je verdubbelt het aantal megapixels. Het verschil in werkelijke resolutie tussen een 4 en 6 mp camera is dan ook veel minder dan je zou denken en kan zien. Maar al met al is de resolutie van de 6 mp toch groter dan die 4 mp camera en dus beter?

Niet perse. De kwaliteit van de opname wordt mede bepaald door de grootte van de sensor in de camera. Als je twee camera's neemt met eenzelfde aantal megapixels, dan zal de beeldkwaliteit van de camera met de grootste sensor het hoogst zijn. Dat komt omdat op de grotere sensor de pixels ook groter kunnen zijn en deze daardoor de kwaliteit van het licht beter kunnen opvangen.


Groot, groter, best


Als je de afmeting van een pixel op een kleine sensor vergelijkt met een vingerhoedje en die van de grotere sensor met een forse mok wordt het een stuk duidelijker. Vul de 6.104.000 vingerhoedjes en mokken met koffie. Dump deze vervolgens één voor één in je lege privé 2800 x 2180 centimeter zwembad in de achtertuin. Zowel de koffie uit de vingerhoedjes als de mokken beslaan hetzelfde oppervlak van de bodem van het zwembad. Het laagje koffie uit de vingerhoedjes is echter ondiep. Je ziet de bodem van het zwembad er door heen en de prachtige diepe kleurtonen van donkerbruine, bijna gitzwarte koffie ontbreekt. De kleuren zijn onverzadigd en missen diepte. De laag koffie uit de mokken daarentegen is wel diep genoeg zodat je de bodem niet ziet. De laag koffie ziet er uit zoals koffie er uit moet zien; een diep verzadigde kleurtoon.

De grootte van de sensor voel je in je portomonnee. Professionele en semi-professionele digitale spiegelreflexcamera's (dSLR) zijn aanzienlijk duurder dan een digitale compactcamera en dat is naast kwalitatieve objectieven en de body mede te danken aan de fabricagekosten van de grotere sensoren. Je krijgt uiteindelijk waar je voor betaalt.

Maar als je binnen je budget blijft en je richt je bijvoorbeeld op een compactcamera, dan nog ben je slachtoffer van de megapixel mythe. Neem nou de Nikon P1 met 8 megapixels. Deze gebruikt exact dezelfde sensor als zijn kleinere broer P2 met 5 mp's. Nikon perst dus uit dezelfde sensor voor de P1 meer megapixels dan voor de P2. De pixels van de P1 zijn namelijk kleiner dan die van de P2. Kortom, het is goed mogelijk dat de P2 met minder maar grotere pixels een hogere kwaliteit foto's levert.

Mijn advies? Koop een digitale spiegelreflexcamera en vooral een goede lens, dan maak je de mooiste foto's.


Meer Uitlegparties? Kijk hier.


door David Lemereis, 12-07-2006 12:31 11 reacties, 25918 views

reluct, 8 jaren geleden
afbeelding van reluct
De EOS 5D is dus de beste koop? 13 megapixels op een 35 mm sensor! Ik kom er vandaag achter :) Die van mij komt elk moment binnen.
bezoeker, 8 jaren geleden
afbeelding van bezoeker
Interessant artikel! Kleine typo: er staat ergens 'wee' in plaats van 'twee' (te vinden met appeltje/ctrl+f)
David Lemereis, 8 jaren geleden
afbeelding van David Lemereis
Merci, gecorrigeerdt:-)
koen, 8 jaren geleden
afbeelding van koen
Inderdaad, leuk artikel! Ik heb geen geld voor een dslr, dus doe ik het nog even met een analoge slr. Dat geeft ook prima foto's, trouwens. Er zijn mensen die beweren dat het zelfs beter zou zijn, maar het is in ieder geval wel minder handig dan een dslr. Ps: Ik wil niet vervelend zijn, maar "gecorrigeerd" eindigt op een d.
fritsdebeer.com, 8 jaren geleden
afbeelding van fritsdebeer.com
Ik ken mensen die hebben een mooie digitale SLR camera en maken er niets van. Ik ken mensen die hebben een mooie digitale comtactcam en die maken er iets van Fotograferen doe je met je ogen. Techniek is slechts een hulpmiddel. En dan nog. Dan heb je 20mp...en wat doen ze er mee? Stouwen dat beeld door een dot JPG compressie en printen een 10x15 cm. Tja.. Dat schiet lekker op. Digitaal fotograferen gaat verder dan het "knippen" van een foto.
fritsdebeer.com, 8 jaren geleden
afbeelding van fritsdebeer.com
de spelfout hier boven: comtact is natuurlijk COMPACT
Erwin van der Zande, 8 jaren geleden
afbeelding van Erwin van der Zande
Die 5D is een monster! De sensor is equivalent aan 35 mm. Een hele brute camera.
Brian Dragtstra, 8 jaren geleden
afbeelding van Brian Dragtstra
De kwaliteit van de opname wordt niet bepaald door de kwaliteit van het opgevangen licht maar door de grootte in oppervlak van de pixel en door het voor de sensor geplaatste filter dat zorgt dat het afgebogen licht slechts op die pixel terecht komt waar het hoort te komen. Naarmate er meer pixels op een klein oppervlak worden geperst is er meer ruimte tussen de pixels nodig om de verbindingen met deze pixels te maken. Bovendien speelt dan de kwaliteit van het filter dat voor de sensor zit een hele grote rol. Het is te simpel om te zeggen dat een grotere sensor per definitie een betere sensor is. Beter is namelijk een kwaliteitsoordeel dat sterk afhankelijk is van de behoefte van de gebruiker. Een Foveon sensor bijvoorbeeld kan beter voldoen aan de behoefte van de gebruiker dan een full frame sensor in een 5D. In de regel klopt de stelling wel, maar het is dus heel erg afhankelijk van de wensen die een gebruiker heeft PS. Een grote sensor met grotere pixels vangt meer licht op wardoor de signaal/ruis verhouding drastisch afneemt en je minder snel ruis te zien krijgt bij wat hogere ISO waarden.
Bart, 8 jaren geleden
afbeelding van Bart
Erg interessant verhaal, wat ik me nu afvraag is waar ik naar moet kijken als ik een nieuwe camera koop? Staat de afmeting van de sensor op de doos of is daar een code voor?
Martin Nauta, 6 jaren geleden
afbeelding van Martin Nauta

Bright bedankt, David je bent een kanjer.De schellen zijn me van de ogen gevallen. Ben dagen lang bezig geweest met het uitzoeken van een SLR camera. Eerste criterium was natuurlijk het aantal megapixels en vervolgens iso-bereik en max. resolutie. Grootte van de sensor was nooit bij me opgekomen!
Natuurlijk heeft Brian Dragstra ook gelijk, maar dan vanuit de optiek van een semie- c.q. prof. fotograaf. De essentie van het bericht is: kijk verder dan je neus lang is en loop niet kwijlend achter de massa aan, vooral bedoeld voor digibeten. Bedankt!

Arjan, 5 jaren geleden
afbeelding van Arjan

Zie ook een illustratieve (fake) foto op 6mpixel.org, en een natuurkundige benadering op diezelfde site.


NB: Om te kunnen reageren dien je aangemeld en ingelogd te zijn op de Bright Bunch, het gratis lidmaatschap van Bright. Je bekijkt dan de site bovendien advertentie-vrij.

The Bright Bunch
inloggen aanmelden

Wie is nu Hier?

Er zijn momenteel 8 Bright Bunch leden en 102 bezoekers online.