Uitlegparty: Megapixel mythe

Hoe meer megapixels in je digitale camera hoe beter, niet? Mmmm, niet helemaal. Laat je niet gek maken, want naast meer megapixels bestaan er ook betere megapixels. David licht toe.

Beter: de sensor van een Canon 350D.

Mijn eerste digitale camera was een 4 megapixel Olympus µ 400 Digital. Het kostte weinig overredingskracht van de verkoper om zo'n honderd euro extra neer te tellen voor een hele megapixel meer dan zijn kleinere broer met 3 megapixels. Hoe hoger het aantal megapixels, hoe hoger de resolutie van de foto's en dus hoe hoger de kwaliteit. Niets blijkt minder waar.

Als ik heel eerlijk ben, moet ik toegeven dat ik de fabels van de megapixels tot voor kort als zoete koek slikte. Eigen schuld, dikke bult zegt de ingevoerde cameraliefhebber, die mythe van de megapixel is al lang ontkracht. Dat klopt. Er is al ruimschoots over geschreven. Toch blijft de aantrekkingskracht van een nieuwe camera met 6 megapixels in plaats van 5 zo veel sterker dat het me de ogen doet sluiten. En ik ben niet de enige. Elke keer als iemand trots zijn nieuwe digitale camera laat zien krijg ik als eerste de kwantiteit megapixels naar mijn hoofd geslingerd. Over kwaliteit wordt zelden gesproken.

De megapixel mythe doet sterk denken aan de megahertz mythe van de computer. Jarenlang maakte de computermarketeers dankbaar gebruik van onze technische naiviteit. We geloofden dat een 3,2 ghz Pentium sneller was dan een 3 ghz Athlon 64. Maar de ene chip is de andere niet. Is een Ferrari bij 7000 toeren per minuut trager dan een Honda Civic bij 9000 toeren? Laat staan dat je verder kijkt naar alle andere componenten in een computer die te samen bepalen hoe snel de machine werkelijk is. Voor de lichtgevoelige sensorchips in een digitale camera geldt hetzelfde.

Best: de sensor van een Canon 1Ds Mark II.

De mythe begint al bij het tellen van de pixels uitgedrukt in megapixels. De CCD- of CMOS-sensor in je camera bestaat uit miljoenen pixels (receptoren) die het licht opvangen en samen de foto vormen. Als je de hoeveelheid pixels in horizontale rij met de verticale vermenigvuldigt, dan krijg je megapixels. Een sensor met 2800 bij 2180 pixels bestaat in het totaal uit 6.104.000 pixels en wordt afgerond naar beneden als zijnde 6 megapixels. Het is precies hetzelfde als de oppervlakte van een huiskamer berekenen en daar zit het addertje. Verleng je huiskamer met slechts 1 meter en het oppervlakte neemt dramatisch toe. Zonder al te wiskundig te worden gaat het om een kwadratische berekening. Je hoeft slechts de horizontale en verticale rij pixels met 40 procent te vergroten en je verdubbelt het aantal megapixels. Het verschil in werkelijke resolutie tussen een 4 en 6 mp camera is dan ook veel minder dan je zou denken en kan zien. Maar al met al is de resolutie van de 6 mp toch groter dan die 4 mp camera en dus beter?

Niet perse. De kwaliteit van de opname wordt mede bepaald door de grootte van de sensor in de camera. Als je twee camera's neemt met eenzelfde aantal megapixels, dan zal de beeldkwaliteit van de camera met de grootste sensor het hoogst zijn. Dat komt omdat op de grotere sensor de pixels ook groter kunnen zijn en deze daardoor de kwaliteit van het licht beter kunnen opvangen.

Groot, groter, best

Als je de afmeting van een pixel op een kleine sensor vergelijkt met een vingerhoedje en die van de grotere sensor met een forse mok wordt het een stuk duidelijker. Vul de 6.104.000 vingerhoedjes en mokken met koffie. Dump deze vervolgens één voor één in je lege privé 2800 x 2180 centimeter zwembad in de achtertuin. Zowel de koffie uit de vingerhoedjes als de mokken beslaan hetzelfde oppervlak van de bodem van het zwembad. Het laagje koffie uit de vingerhoedjes is echter ondiep. Je ziet de bodem van het zwembad er door heen en de prachtige diepe kleurtonen van donkerbruine, bijna gitzwarte koffie ontbreekt. De kleuren zijn onverzadigd en missen diepte. De laag koffie uit de mokken daarentegen is wel diep genoeg zodat je de bodem niet ziet. De laag koffie ziet er uit zoals koffie er uit moet zien; een diep verzadigde kleurtoon.

De grootte van de sensor voel je in je portomonnee. Professionele en semi-professionele digitale spiegelreflexcamera's (dSLR) zijn aanzienlijk duurder dan een digitale compactcamera en dat is naast kwalitatieve objectieven en de body mede te danken aan de fabricagekosten van de grotere sensoren. Je krijgt uiteindelijk waar je voor betaalt.

Maar als je binnen je budget blijft en je richt je bijvoorbeeld op een compactcamera, dan nog ben je slachtoffer van de megapixel mythe. Neem nou de Nikon P1 met 8 megapixels. Deze gebruikt exact dezelfde sensor als zijn kleinere broer P2 met 5 mp's. Nikon perst dus uit dezelfde sensor voor de P1 meer megapixels dan voor de P2. De pixels van de P1 zijn namelijk kleiner dan die van de P2. Kortom, het is goed mogelijk dat de P2 met minder maar grotere pixels een hogere kwaliteit foto's levert.

Mijn advies? Koop een digitale spiegelreflexcamera en vooral een goede lens, dan maak je de mooiste foto's.

Meer Uitlegparties? Kijk hier.