Uitlegparty: Microhoo?!

Yahoo! had er al geen zin in, en Microsoft ziet er nu ook van af. De geplaagde gigant uit Redmond heeft zijn vijandig bod op Yahoo! ingetrokken.

Microsoft-directeur Steve Ballmer is teleurgesteld, zo laat hij zijn collega bij Yahoo!, Jerry Yang, per brief weten. 'Ik was ervan overtuigd dat een combinatie van Microsoft en Yahoo! van waarde zou zijn geweest voor onze aandeelhouders en dat het voor onze klanten en adverteerders meer innovatie en keuzemogelijkheden zou hebben opgeleverd.' In een gesprek tussen de twee topmannen werd vorige week het bod nog verhoogd met 5 miljard dollar, tot een overnamesom van 47,5 miljard dollar (oftewel 33 dollar per aandeel). Maar Yahoo! was daarmee niet tevreden en wilde minimaal 4 dollar per aandeel meer.

Microsoft trekt zich terug, nu Yahoo! blijft volhouden dat het overnamebod de waarde van het zoekbedrijf onderschat. Yang is blij dat de gesprekken over het eventuele gedwongen huwelijk voorbij zijn. 'Nu we de afleiding van Microsoft's ongevraagde voorstel achter ons kunnen laten, zullen we ons weer volledig richten op de belangrijkste transitie in onze geschiedenis', schrijft hij.

Microsoft zal zich nu beraden op nieuwe stappen om tegenwicht te bieden tegen concurrent Google. De kans is groot dat het opzoek gaat naar een nieuwe kandidaat om over te nemen. De grote vraag is alleen: wie? Plan B is dat Microsoft een nieuwe poging onderneemt als Yahoo! een koersdaling meemaakt door Microsoft terugtrekking. Het aandeel van Yahoo daalde vrijdag van 29 naar 23 dollar, maar krabbelde maandag en dinsdag terug naar 25 dollar. Wordt vervolgd.

Eind januari plofte er een brief van Microsoft-directeur Steve Ballmer op de deurmat van zijn collega bij Yahoo!, Jerry Yang. Ballmer beschreef daarin de voordelen van een huwelijk tussen Microsoft en Yahoo!. Maar van een romantisch huwelijksaanzoek was geen sprake. De brief bleek de aankondiging van een vijandige overname. Microsoft heeft daar 44,6 miljard dollar voor over.

Het hoofdkwartier van Microsoft in Redmond, Washington
Oprichters Steve Ballmer en Bill Gates

NASDAQ: MSFT

Geruchten over een eventuele overname deden al langer de ronde. Microsoft had al eerder informele gesprekken gehad met Yahoo!, maar die liepen op niks uit. In mei 2007 wilde Microsoft echter opnieuw rond de onderhandelingstafel gaan zitten, nadat nieuwe aartsrivaal Google een maand ervoor advertentiebedrijf DoubleClick (gespecialiseerd in banners en pop-ups) wist te bemachtigen. Microsoft was bezorgd over de positie die Google door de koop leek te krijgen met het plaatsen van advertenties op internet. Het Amerikaanse softwareconcern riep zelfs mededingingsautoriteiten op de overname onder de loep te nemen en stelde dat de privacy van internetgebruikers door de overname in het geding was. Een opmerkelijke stelling van een bedrijf dat in het verleden juist zelf het onderwerp was van mededingingsonderzoek, omdat het zijn dominante positie bij computerbesturingssystemen had gebruikt om op andere terreinen een positie te verwerven. Volgens critici bleek uit de noodkreet vooral de onmacht van de softwaregigant om de internetwereld naar zijn hand te zetten.

Maar het is niet alleen het verlies van DoubleClick dat Microsoft dwars zit. In 2005 sloot Google een strategisch pact met AOL om nog meer advertentie-inkomsten op internet binnen te halen. Google investeerde 840 miljoen euro voor een belang van vijf procent in zijn partner. In ruil daarvoor blijft de onderneming de exclusieve zoekmachineleverancier op de website van AOL, dat onderdeel is van Time Warner. Microsoft had in eerdere gesprekken met AOL aangegeven eenzelfde pact te willen sluiten, maar verloor dus van Google. Een overname van Yahoo! is daardoor Microsofts enige kans om diens positie in de online advertentiemarkt te verstevigen.

Het hoofdkwartier van Yahoo in Sunnyvale, Californië
Oprichters Jerry Yang en David Filo

NASDAQ: YHOO

Yahoo! wilde vorig jaar echter nog niks van een overname weten. 'Nu is niet het juiste moment', schreef Yahoo!. Volgens Ballmer van Microsoft is de tijd nu wel rijp. 'Een jaar is nu voorbij en de concurrentiesituatie is niet verbeterd', schrijft hij. Volgens Ballmer wordt de markt voor online advertenties steeds meer gedomineerd door één speler. 'En die verstevigt zijn dominantie nog via overnames. Samen kunnen Microsoft en Yahoo! een geloofwaardig alternatief aanbieden aan consumenten, adverteerders en uitgevers.'

Ballmer noemt in zijn brief aan de raad van bestuur van Yahoo! geen naam, maar iedereen weet dat het om Google gaat. Met het vijandige bod wil Microsoft koste wat het kost Yahoo! uit de handen van de lastige concurrent houden. Maar de vraag is of een overname veel zal uithalen. Zoekmachine Google, dat Yahoo! onttroonde als grootste internetbedrijf ter wereld, blijft met een marktaandeel van 63 procent oppermachtig. Microsoft en Yahoo! moeten het zelfs samen doen met slechts 15 procent van de advertentiemarkt.

Yahoo! liet Microsoft weten het overnamebod 'nauwkeurig en snel' te zullen bestuderen en daarbij de belangen van de aandeelhouders op langere termijn in acht te nemen. Het moment waarop het overnamebod werd gebracht, is echter niet toevallig. Yahoo! heeft al langere tijd te maken met winstdalingen en naast het vertrek van een aantal hogere bestuurders stapte ook bestuursvoorzitter Terry Semel op. In juni vorig jaar werd hij vervangen door oprichter Jerry Yang. Semel bleef voorzitter van de raad van commissarissen, maar vlak voordat de brief van Microsoft arriveerde legde hij ook die functie neer. Yahoo! maakte daarnaast onlangs nog bekend duizend werknemers te ontslaan en voorspelde voor de rest van 2008 ook niet veel goeds.

De winstdalingen van Yahoo! zorgden er eind januari nog voor dat de koers van Yahoo! met tien procent daalde en daarmee zijn laagste punt in tien jaar haalde. Aandeelhouders zijn door de aanhoudende teleurstellingen ongeduldig en gefrustreerd geraakt. En daarmee heeft het bedrijf, dat eerder elke onderhandeling afwees, de deur open gezet voor Microsoft.

Het hoofdkwartier van Google in Mountain View, Californië
Oprichters Larry Page en Sergey Brin

NASDAQ: GOOG

De overname gaat niet alleen om advertentie-inkomsten. Het bod geeft ook aan dat Microsoft zich wil gaan richten op web 2.0. Dat wordt hoog tijd. Er is namelijk een aardverschuiving bezig waarbij desktopprogramma’s vervangen worden door webapplicaties. Foto’s delen, tekstverwerken, agenda’s bijhouden, je kunt vrijwel elk programma op je computer nu ook online vinden. Met Google Docs biedt Google bijvoorbeeld een gratis en online alternatief voor het Office-pakket van Microsoft. Tekstverwerken hoeft niet meer via een prijzig programma dat je moet installeren op je pc, maar kan gratis vanuit de webbrowser. Deze verschuiving zet ook druk op het besturingssysteem. Online webapplicaties zijn namelijk platform-onafhankelijk. Je kunt ze gebruiken ongeacht of je computer op Windows, Macintosh of Linux draait. Google vormt daarbij de grootste bedreiging voor Microsoft cash cow Windows.

Yahoo!, Microsoft en Google strijden allemaal om een dominante positie binnen de web 2.0 trend. Yahoo! heeft een aantal populaire web 2.0 sites in zijn portfolio, zoals fotosite Flickr, bookmarksite Del.icio.us, evenementenagenda Upcoming en vraag-en-antwoordsite Yahoo! Answers. Veel van die websites hebben een Microsoft-tegenhanger, respectievelijk Windows Live Spaces, Windows Live Favorites, Windows Live Local en Windows Live QnA. Deze sites zijn echter bij lange na niet zo in trek en hebben wat betreft innovatie een volgende in plaats van een leidende rol.

Google kijkt inmiddels ook verder dan de zoekmachine. Met iGoogle kun je een persoonlijke startpagina maken, met Google Docs documenten bewerken, met Agenda gebeurtenissen plannen en met Picasa foto’s delen. Maar Google’s kernactiviteit is altijd de zoekmachine geweest. Als Microsoft Yahoo! overneemt dan heeft het op web 2.0 een stevige voet tussen de deur. Daarnaast heeft Microsoft meer ervaring met Office-producten dan Google. 'Yahoo!’s ervaring als portal en Microsofts positie als de grootste aanbieder voor offline software zijn de ingrediënten voor een sterk Google alternatief', schrijft Chris Wilson van Slate Magazine.

MSNBC: 'Microsoft-Yahoo! a good idea?'

Verschillende culturen

Ook emoties spelen een belangrijke rol. Door een overname van Microsoft komt volgens velen de cultuur van Yahoo! in gedrang. Bij Yahoo! zou een open cultuur heersen (Wired spreekt dat tegen), terwijl Microsoft meer wordt gezien als de grote, logge multinational. Yahoo! maakt gebruik van en steunt veel open source projecten, zoals PHP, YUI, FreeBSD, Hadoop, enzovoort. De vraag is wat daarmee gebeurd als Microsoft Yahoo! overneemt.

Ook gebruikers van Flickr, dat in 2005 werd gekocht door Yahoo!, zijn doodsbang voor Microsoft. Een protestgroep op de bekendste en meest succesvolle fotowebsite heeft inmiddels bijna 3000 leden. De groep roept Microsoft op met 'z’n vuile poten van Flickr af te blijven'. Ze zijn bang dat Microsoft Flickr zal onderbrengen in Windows Live en vrezen dat het de hele sfeer op de site zal verpersten. 'Ze hebben geen idee wie de Flickr-gemeenschap is en ik betwijfel of ze het iets kan schelen', merkt Flickr-pro Mike Ossur op. ‘Ik ben niet anti-Microsoft omdat ik hun software niet wil gebruiken. Ik wil gewoon niet gedwongen worden het te gebruiken’, reageert Valentin David.

Dezelfde angsten kwamen naar boven toen Flickr in 2005 in handen kwam van Yahoo!. De gebruikers dreigden op te stappen als ze een Yahoo! account nodig zouden hebben om in te loggen op de fotosite. 'Ik heb niet voor een Yahoo account betaald, ik heb betaald voor een Flickr account', werd er gezegd. Het inlogsysteem werd uiteindelijk wel veranderd, maar verdere wijzigingen bleven uit en Flickr werd juist ontzettend populair.

Zelfs Google bemoeit zich met de discussie. In een verklaring op Google Blog zegt David Drummond, hoofd van de juridische afdeling van Google, dat de beginselen van 'openheid en innovatie' in gevaar komen als Microsoft Yahoo! overneemt. 'Het vijandige bod van Microsoft op Yahoo! roept verontrustende vragen op. Dit is meer dan een eenvoudige financiële transactie, waarbij de ene onderneming de ander overneemt.' Volgens Drummond zou Microsoft een overheersende positie kunnen krijgen op internet en die net zo misbruiken als het zijn dominante positie op het vlak van besturingsystemen heeft misbruikt.

De noodkreet van Google toont vooral aan dat het internetbedrijf bang is voor de concurrentie. 'De combinatie Microsoft en Yahoo! zou nog minder dan de helft van het marktaandeel van Google in bijvoorbeeld tekstadvertenties hebben, maar de gecombineerde bedrijven zouden in termen van bereik een veel aantrekkelijker product kunnen leveren voor advertentiekopers', aldus Duncan Riley op TechCrunch.

'Help us, Sergey and Larry, you are our only hope'

Yahoo-Google pact?

Google-baas Eric Schmidt heeft Jerry Yang van Yahoo! al telefonisch zijn hulp aangeboden om Microsoft van zich af te houden. Yahoo! zou nu, volgens anonieme bronnen tegenover persbureau Reuters, overwegen een zakelijk pact te sluiten met Google. Zo zou Yahoo! de besprekingen die het een aantal maanden geleden met Google had over nauwe samenwerking weer nieuw leven in willen blazen. Verwacht wordt echter dat Google geen echt actieve rol zal kunnen spelen in de overnamestrijd. Vanwege het grote marktaandeel dat Google nu al heeft qua zoekopdrachten en online reclame, zal de mededingingsautoriteit naar verwachting nooit instemmen met een overname van Yahoo! door Google.

Yahoo! topman Yang heeft zijn medewerkers nu per mail laten weten dat hij er alles aan doet om de overname door Microsoft te vermijden. Het bedrijf onderzoekt nu alle alternatieven. 'Het is me de afgelopen dagen duidelijk geworden dat jullie heel veel om het bedrijf geven. Ik heb van velen van jullie gehoord, maar ook van vrienden en collega’s van over de hele wereld, dat we moeten doen wat voor Yahoo! en onze aandeelhouders het best is', schrijft Yang.

De Yahoo!-bestuurders willen alles doen om de overname tegen te gaan en zullen daarom vandaag het bod van Microsoft afwijzen. Ze vinden dat de softwaregigant met het bod van 44,6 miljard dollar, oftewel 31 dollar per aandeel, de waarde van Yahoo! 'zwaar onderschat'. Het besluit om het bod te weigeren wijst er mogelijk op dat de bestuurders van Yahoo! zich voorbereiden op een lang overnamegevecht. Daarbij hebben ze ook al een prijs in gedachten, tenminste 40 dollar per aandeel. De vraag is echter of Microsoft zover wil gaan en of de aandeelhouders van Yahoo! een afwijzing van het bod zullen accepteren.