Uitlegparty: Waterstof

BMW organiseerde een workshop over waterstof om zijn Clean Energy project te promoten. Goed initiatief, leuke workshop ook, maar het kan efficiënter volgens Ingeborg.

Zal je net zien: wil je demonstratief een glas water uit de uitlaat drinken, komt er niks uit!

Volvo doet het op bio-ethanol. Toyota en Honda doen het elektrisch. En BMW presenteert Clean Energy. In het BMW Forschungs Innovations Zentrum in München komt Herr Voigt in een 7-serie binnenrijden en drinkt een glaasje water uit de uitlaat. Waterstof dus ja. Er zijn in Bright magazine en hier op de site al diverse mooie voorbeelden voorbij gekomen van waterstofvoertuigen: de ENV motorfiets, de Loremo LS, de Tesla Roadster en recent nog de Fhybrid scooter. Scheuren die dikke directeurbeemers dadelijk ook milieuvriendelijk over de autobaan? Niet helemaal.

Clean Energy gaat uit van een normale verbrandingsmotor die naast benzine ook waterstof verbrandt. Dat is helaas minder energie-efficient dan waterstof uit een brandstofcel met een elektromotor omzetten in beweging. Waarom investeert BMW in deze schijnbaar halve oplossing? Voigt: 'BMW's motto is "Fahren mit Freude". En dat doen BMW-eigenaren vooral in een snelle wagen. Een brandstofcel die nog in een auto past, kan niet meer energie leveren dan 100 kW, ongeveer 135 pk. Wij blijven onszelf trouw en zoeken met Clean Energy een waterstoftoepassing waarbij een zware auto niet aan snelheid inlevert.'

In 2004 brak de H2R van BMW diverse snelheidsrecords. BMW kan het blijkbaar wel.

De tank van de Clean Energy beemer is in feite een grote thermoskan. Vloeibare waterstof gaat met een temperatuur van min 253 graden je tank in. De tank zit in de achterbak zodat de bagageruimte kleiner is. Maar hey, die was al van formaat. 'Tanken gaat in Formule1-stijl met een gasdicht ventiel', straalt Voigt. Die temperatuur houd je in je garage niet vast. Na 17 uur gaat de vloeibare waterstof verdampen en raakt de tank leger. Als je niet rijdt, is de tank na tien dagen leeg en moet je op benzine naar het waterstoftankstation rijden. Dus je moet wel wat kilometers maken wil het lonen. Het kan ook anders.

Waterstof als energiebron in een verbrandingsmotor is een schoon idee, maar niet het meest efficiënte. We moeten er naar toe dat auto's op elektromotoren rijden. In een brandstofcel wordt waterstof dan tijdens het rijden omgezet in water en zuurstof, waarbij vrijkomende energie wordt omgezet in stroom. In dat systeem is waterstof een energiedrager, geen -bron. De bron is de energie waarmee de waterstof gemaakt wordt. En dat is helaas nu nog niet zo gemakkelijk.

In Amsterdam rijden op een paar lijnen stadsbussen op brandstofcellen, waarbij waterstof is gemaakt met onder andere windenergie. Van die energie blijft helaas maar zo'n 85 procent over als stroom voor de motor. De crux zit 'm dus in de energiebron waarmee waterstof gemaakt wordt. Zodra daar geen fossiele brandstoffen als olie en aardgas meer bij nodig zijn, is het energieverlies niet meer van belang. Je hebt er namelijk oneindig veel van. Professor Winter van de Universiteit van Stuttgart: 'Het einde van de olie is in zicht. Ook aardgas is eindig. Waterstof is het alternatief. In elk geval in het jaar 2020, misschien eerder als het blijft rommelen in het Midden-Oosten.'

BMW's Clean Energy verbrandingsmotor op benzine en waterstof. Een tussenstation dus.

Wat houdt grootschalig gebruik van brandstofcellen dan nog tegen? 'Het is vooral het ontbreken van infrastructuur', zegt professor Winter. 'Het tankstation voor Amsterdamse stadsbussen is het enige in het land. Zo'n netwerk heeft tijd nodig. Het heeft tenslotte ook zeventig jaar geduurd voor de kolengestookte stoommachine uit 1910 was vervangen door een verbrandinsgmotor op olie of gas. De prijs van waterstof is al bijna concurrerend. En dat terwijl de schaal nog zo klein is. Hoe meer we waterstof gaan gebruiken, des te harder zal de prijs dalen.'

Gebruiken komt na kennen. Daar draagt het Clean Energy project van BMW in elk geval aan bij. 'Naast dit project investeert BMW samen met General Motors en Daimler Chrysler ook in het gebruik van brandstofcellen', aldus Marinda Giethoorn, pr-manager bij BMW. 'Die stoppen we dan niet in een dikke BMW maar in een kleine auto.' Wordt verwacht dus: de Mini Cooper H.

Foto: Beatrice Vohler