Een van de Master Putters aan het werk. Beeld © Ernest Wright and Son
Een van de Master Putters aan het werk. Beeld © Ernest Wright and Son
Bright Business

Van ict-ondernemer naar eigenaar scharenfabriek: 'Ik wist niets van scharen'

15 februari 2020 07:53

Anderhalf jaar geleden werkte hij nog als ict-ondernemer. Inmiddels is Paul Jacobs mede-eigenaar van een ambachtelijke scharenfabriek in het Engelse Sheffield. "Toen ik het bedrijf kocht, wist ik helemaal niets van scharen."

Met een schaar kun je knippen en hij is van metaal gemaakt. De 51-jarige Jacobs had in juli 2018 dezelfde kennis van scharen als de gemiddelde Nederlander. Wel prefereerde hij ambachtelijk gemaakte producten boven massaproductie in bijvoorbeeld een Chinese fabriek.

Toen hij in 2016 op crowdfundingssite Kickstarter een campagne zag, waarmee scharenfabriek Ernest Wright and Son geld probeerde op te halen voor de herintroductie van een keukenschaar, schreef hij zich in.

Hobbykok

"Ik ben hobbykok en weet een goed handgemaakt mes te waarderen. Je kunt een koksmes voor drie euro kopen of een mes van duizend euro. Maar met dat duurdere mes doe je wel langer. Het snijdt fijner en ligt beter in je hand", legt Jacobs uit. 

Vroeger telde Europa meerdere scharenfabrieken, maar de productie is voor een groot deel verplaatst naar lage lonenlanden. In Sheffield, waar ooit meer dan honderd scharenfabrieken zaten, is er nu nog maar een over: de fabriek die Jacobs (foto inzet) kocht.

Familiebedrijf

"Het gaat om een familiebedrijf, waar de vijfde generatie het management voerde. Om nieuwe scharen op de markt te brengen, heb je een mal nodig en die zijn duur. Met de campagne op Kickstarter wilden zij een keukenschaar die ze ooit produceerden, maar waarvan de mal kwijt was, opnieuw op de markt brengen", vertelt Jacobs.

Een ander probleem voor de fabriek: goede ambachtslui zijn schaars. Wereldwijd werken er maar een handjevol Master Putters, zoals de scharenmakers genoemd worden. In Sheffield gaat het om Cliff en Eric, twee 70-plussers die hun pensioen hebben uitgesteld om mensen op te leiden.

Vijf jaar durende opleiding

"Zo'n tot Master Putter opleiding duurt vijf jaar. Het is echt een ambacht, je kunt dus niet zomaar extra mensen aannemen. De kickstartcampagne was een succes en er werden ruim 3600 scharen besteld besteld, bijna een jaarproductie", vertelt Jacobs.

De mensen die via Kickstarter geïnvesteerd hadden kregen continu updates en hoopten dat de schaar geleverd zou worden. Tot ze bericht kregen dat de fabriek gesloten werd. Cliff en Eric waren getroffen door langdurige ziektes, er werden verkeerde beslissingen genomen en uiteindelijk werd het eigenaar Nick Wright te veel. Hij stapte uit het leven.

Ambacht mocht niet verloren gaan

De fabriek zou dicht gaan, zo hoorde ook Jacobs. "Dat ging me echt aan het hart. Die fabriek bestaat al 118 jaar. Zo'n ambacht mocht niet verloren gaan, vond ik."

Ik koop die fabriek, dacht hij. "Op dat moment was ik nog heel naïef, ik dacht bijvoorbeeld dat ik de productie naar Polen kon brengen. Ik wist nog helemaal niets van de scharenproductie en hoe moeilijk het was", zegt hij.

Fabriek kopen

Jacobs belde de curator en reed samen met een vriend naar Sheffield om de scharenfabriek te bekijken. "De machinerie was al door een ander opgekocht. In 1,5 uur hebben we uitleg gekregen over de vraag hoe je scharen maakt. Ik heb aan Cliff en Eric gevraagd of ze aan het werk wilden blijven. Ze werken nu weer drie dagen per week. En aan de koper van de machines heb ik gevraagd of ik die terug kon kopen."

Een paar dagen later waren Jacobs en zijn mede-investerende vriend beiden voor 50 procent eigenaar. Hij wil niet zeggen wat zij voor de overname hebben betaald.

Hoe maak je een schaar?

Het maken van een schaar is een complex proces met gespecialiseerde matrijzen en gereedschappen, weet hij nu. "Eerst moet je een goede mal hebben. Voordat je die hebt ben je al vele stappen en vele euro's verder. Op die mal leg je een metalen staaf. Met een enorm geweld, een soort van heipalenmachine van zes meter hoog, knalt die staaf in de vorm. Je hebt twee mallen nodig, voor het onderblad van de schaar en één voor het bovenblad. Maar als het metaal een vorm heeft, heb je pas de basis. Dan moet je nog slijpen, boren, zorgen voor goede spanning op de bladen enzovoorts", somt hij op.

16 uur wiebelen

Tien dagen per maand is Jacobs in Sheffield. "Ik kan boren, polishen, met sommige machines kan ik slijpen en ik kan rumblen. De scharen gaan dan in een grote bak waar 600 kilo aan porseleinen steentjes in liggen. Daar liggen de scharen 16 uur in te wiebelen, zodat alle kleine krasjes verdwenen zijn."

De twee helften van de scharen in elkaar zetten, doet hij niet. "Dat is echt een ambacht, je moet dat jaren iedere dag doen voordat je er gevoel voor hebt. Dat is ook mijn ambitie niet, ik hou me liever bezig met de bedrijfsvoering. Zo hebben we extra Putters in opleiding zodat we nu 1000 scharen per maand kunnen maken. Ook zijn de prijzen omhoog gegaan, met de oude prijzen kon je geen bedrijf voeren." 

Dure scharen

Op de website staan elf type scharen, onder meer om kleding te maken, om papier te knippen, om te borduren en om vlees te knippen, zoals in Engeland nog veel gedaan wordt. De prijzen: van 35 euro (kleine borduurschaar) tot 224 euro (industriële schaar).

"Duur? Dat denk je omdat wij vaak niet meer weten wat een goede schaar is. Ons referentiekader is een schaar van drie euro uit een lage lonenland. Maar als jij een ambachtelijke schaar voelt, merk je het verschil. Vergelijk het met een maatpak en een gewoon pak of met op maat gemaakte schoenen."

Klanten

Zijn klanten, meestal tussen de 35 en 70 jaar oud, weten een goede schaar wel op waarde te schatten, zegt Jacobs. 75 procent van zijn klanten is vrouw.

"Denk aan mensen die hun eigen kleding maken of dat kleinschalig voor anderen doen. De vrouwen maken bijvoorbeeld quilts, lappendekens in hun vrije tijd. Daar ben je een jaar mee bezig, dan wil je ook iets in je hand hebben wat met liefde en passie is gemaakt. Veel mannelijke kopers hebben een achtergrond in engineering en weten hoe moeilijk het is om zo'n schaar maken", aldus Jacobs.

Jacobs bij de scharenfabriek in Sheffield.