Nog geen duidelijkheid over datatransport Facebook
Na een nieuwe rechtszaak is het nog steeds niet duidelijk of de manier waarop Facebook data van Europese burgers doorstuurt naar de VS legaal is.
Het Ierse High Court heeft vandaag besloten dat het Europees Hof van Justitie zich opnieuw over de kwestie moet buigen. Facebook stuurt de persoonlijke informatie van Europese gebruikers massaal door naar zijn datacentra in de VS, maar critici vrezen dat de geheime diensten, zoals de NSA, daar nog steeds vrijelijk in de gegevens van onschuldige Europese burgers neuzen.
Dat de NSA dat op grote schaal doet, werd bekend nadat klokkenluider Edward Snowden in 2013 geheime documenten lekte. Daarboven komt ook nog eens dat als je rechten worden geschonden, je nergens effectief aan kan kloppen om je recht te halen.
De zaak is het vervolg op een eerdere juridische strijd die, net als deze, is aangespannen door de Oostenrijkse activist Max Schrems. Toen oordeelde het Europees Hof al dat het toen bestaande Safe Harbor-verdrag, dat het stallen van Europese data in de VS mogelijk maakte, niet rechtsgeldig was.
Via Facebook Ierland
Sindsdien is er een andere juridische basis bedacht om de data toch te mogen verzenden naar de VS: SCC (standard contractual clause). Dat is in dit geval een afspraak tussen Facebook Ierland en Facebook VS om data van Europese klanten te versturen, waarbij Facebook zich moet houden aan Europese regels van databeveiliging. Die toezeggingen zijn volgens critici, waaronder de Ierse persoonsgegevenswaakhond (DPC), veel te zacht. Al het Europese verkeer van Facebook loopt via Facebook Ierland, daarmee gaat deze zaak over alle Europese gebruikers.
SCC's zijn juridisch bindende standaardcontracten die zijn opgesteld door de Europese Commissie om er zeker van te zijn dat data veilig ergens anders wordt opgeslagen. Maar ze verhinderen zeker niet dat de Amerikaanse geheime diensten (stiekem) de data analyseren. Zo staat er wel dat de data-importeur (in dit geval Facebook VS) de data-exporteur (Facebook Ierland) op de hoogte moet stellen van een verzoek om persoonlijke data door een politie- of inlichtingendienst, maar niet als openbaarmaking verboden wordt (bijvoorbeeld omdat er sprake is van een gevoelig onderzoek).
Hof moet beslissen
In het vonnis schrijft de Ierse rechter dat de DPC gegronde vrees heeft dat burgers die hun rechten geschonden zien in de VS, nergens terecht kunnen om hun recht te halen. Om te voorkomen dat SCC's in Ierland anders worden behandeld dan in de rest van de EU, moet de hoogste Europese rechter hier uitspraak over doen. Dat is conform de eis die de DPC had neergelegd.
Schrems wilde juist dat de Ierse rechter zelf uitspraak deed in deze specifieke zaak. Facebook wilde dat ook, maar zij waren – uiteraard – van mening dat wat zij doen gewoon in de haak is.
Toch laat Schrems in een eerste statement weten tevreden te zijn met de uitspraak. "Ik ben blij met het oordeel van het Ierse High Court. Het is belangrijk dat een neutrale rechter buiten de VS de feiten over Amerikaanse data-inspectie heeft samengevat in een vonnis."