Waarom het EU-project voor gratis wifi mooier klinkt dat het is

Alle Europese instanties die er iets over te zeggen hebben, zijn akkoord met het wifi-plan van Jean-Claude Juncker, de voorzitter van de Europese Commissie. Hij wil 120 miljoen euro beschikbaar stellen voor de aanleg van gratis wifi in binnensteden van Europa. Op die manier wil hij proberen om alle Europeanen gelijke toegang te geven tot het internet.

En dat is prettig, want het scheelt verbruik van je databundel en dat is, zelfs met het verbod op roamingkosten in Europa vanaf 15 juni, fijn voor de portemonnee. Daarnaast is wifi in het algemeen sneller dan 4G. Klinkt mooi, is het ook, maar er zijn nog wel wat addertjes onder het gras. We hebben er een paar op een rij gezet:

- De pot van 120 miljoen euro is volgens de Commissie goed voor de aankoop van apparatuur en aanleg van een openbaar wifinetwerk in tussen de 6000 en 8000 gemeenten. Om dat in perspectief te plaatsen: in de Europese Unie zijn 93.280 gemeenten of lokale autoriteiten volgens de Raad van Europese Gemeenten en Regio's.

- Als de pot geld op is, is het op. De verdeling gaat volgens het aloude 'wie het eerst komt, wie het eerst maalt'-principe, schreef de Commissie al in 2016.

- De aanleg van het netwerk wordt betaald door 'Europa', maar het onderhoud door de gemeente of stad zelf. En Europa eist dat de ontvangers het netwerk 'een aantal jaar' zelf onderhouden. Hoeveel jaar precies kon een woordvoerster niet zeggen.

- De planning is om het geld tussen 2017 en 2019 te verdelen, maar een Brusselse bron geeft al aan dat het waarschijnlijk pas begin volgend jaar wordt.

En dan is er nog de kwestie van de veiligheid. Want openbare wifi-netwerken zijn een gruwel voor beveiligingsexperts, zegt Loran Kroeze. Dit is vanwege de internetverbinding die tot stand wordt gebracht tussen gebruiker en accesspoint, legt de beveiligingsexpert uit. Als die verbinding niet versleuteld is, kunnen kwaadwillenden gegevens zoals je inlognaam en wachtwoord onderscheppen. 

Nagemaakte wifi-punten

En zelfs als het de verbinding wel versleuteld is, ben je nog niet veilig volgens Kroeze. Criminelen kunnen namelijk een wifi-point namaken, met dezelfde naam als de echte. "Van de duizend mensen zullen 998 kiezen voor het netwerk met het slotje, maar internetcriminelen gokken op die laatste twee die toch kiezen voor de onbeveiligde (nep-)verbinding omdat die sneller lijkt." 

Op het moment dat een argeloze vakantieganger verbinding maakt met dit netwerk, kan de crimineel zien wat er op je telefoon gebeurt en wat er naar toe gestuurd wordt. Op het moment dat hij ziet dat je wil inloggen bij je bank, kan hij snel een nepsite aan je laten zien. Dit wordt een 'man in the middle attack' genoemd. 

Ransomware

Met de gegevens die je invoert op de nepsite kan hij (of zij) vervolgens zelf inloggen en z'n financiële slag slaan. Dit kan overigens alleen als iemand nog nooit heeft geïnternetbankierd op z'n telefoon, veel banken hebben inmiddels beveiligingsmaatregelen getroffen. Behalve het aanrichten van financiële schade kan een kwaadwillende ook malware versturen of je laptop gijzelen met ransomware. Kroeze's advies is dan ook simpel: gebruik 4G.