Hoeveel van 'onze' netneutraliteit houdt Europa vandaag in stand?

Netneutraliteit betekent in zijn puurste vorm dat internetproviders geen internetdiensten of -toepassingen mogen belemmeren. Alle data moeten gelijk worden behandeld. In Nederland geldt sinds 2012 een zeer sterke en strak geregelde netneutraliteitswet, waarin nauwelijks misbruik gemaakt kan worden van mazen in de wet. Dat geldt voor de aankomende zwakkere Europese netneutraliteitswet niet.

Hoe zwakker de netneutraliteit, hoe meer commerciële voordelen providers en grote internetdiensten kunnen behalen. In de Verenigde Staten betaalde Netflix aan internetproviders om ervoor te zorgen dat hun streams zonder haperingen werden gestreamd. Inmiddels heeft de VS ook netneutraliteit doorgevoerd, waardoor dergelijke praktijken niet meer voorkomen.

Minder strak geregeld

In de nieuwe Europese netneutraliteitswet, waar morgenmiddag over wordt gestemd, zijn de wetten minder strak geregeld. Volgens de Electronic Frontier Foundation zijn er vier punten die de netneutraliteit veel schade kunnen toebrengen.

Daar is Rejo Zenger van burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom, het mee eens: "De nieuwe wet wordt sowieso zwakker dan de Nederlandse, maar we moeten hem wel zo sterk mogelijk maken. Dat kan met vier amendementen, waarmee we de wet kunnen aanpassen."

1. Geen onderscheid maken tussen datastromen

Providers mogen met de nieuwe Europese netneutraliteitswet specifieke soorten dataverkeer vertragen. Dat geldt voornamelijk voor versleutelde verbindingen, omdat providers niet kunnen zien wat de gebruiker doet. De provider kan door de nieuwe wet de versleutelde datastromen verlangzamen om andere, niet-versleutelde verbindingen sneller door te voeren. "Dat zou funest zijn voor de privacy van burgers, omdat onder andere Snowden heeft aangetoond dan encryptie juist enorm belangrijk is om privé te communiceren."

Een ander voorbeeld is het vertragen van peer-to-peer-verkeer, dat wordt gebruikt om torrents te downloaden. Een provider zou kunnen besluiten om torrentverkeer te verlangzamen omdat het online gamen belangrijker vindt en sneller wil doorvoeren. In onze huidige netneutralitelit is geregeld dat providers absoluut geen onderscheid mogen maken tussen verschillende soorten datastromen.

2. Geen zero-rating-diensten

Volgens de nieuwe netneutraliteitswet mogen providers zogeheten zero-rating-diensten invoeren. Dit betekent dat je bijvoorbeeld Spotify mag gebruiken zonder dat de app data uit je databundel verbruikt. Klinkt mooi? Is het niet, want dit zorgt voor oneerlijke concurrentie op de markt. Een andere muziekstreamingdienst kan door de zero-rating-wet veel lastiger concurreren met Spotify.

Het amendement dat wordt voorgesteld wil zero-rating-diensten niet verbieden, maar dat de nationale toezichthouder wel de vrijheid krijgt om scherpere regels in te stellen. In Nederland geldt er op dit moment een verbod op zero-rating-diensten. As de nationale toezichthouder de bevoegdheid krijgt om zelf te beslissen, is het mogelijk om zero-rating-diensten in Nederland te blijven blokkeren.

3. Gespecialiseerde diensten heel strak regelen

Sommige internetverbindingen behoren altijd voorrang te krijgen, zoals overheidscommunicatie of medische diensten. Je wilt bijvoorbeeld niet dat er problemen zijn met een verbinding in een operatiekamer. In de Europese netneutraliteitswet worden dergelijke gespecialiseerde diensten niet zo strak geregeld, waardoor providers andere diensten aan dat rijtje toe kunnen voegen.

"Een internetprovider zou zijn televisiedienst als gespecialiseerde dienst kunnen zien, waardoor je misbruik maakt van deze wet. In Nederland is dit op dit moment heel strak geregeld, en dat zou ook voor Europa moeten gelden", legt Zenger uit.

4. Providers mogen niet te snel ingrijpen

In de Europese netneutraliteitswet staat dat internetproviders mogen ingrijpen op het moment dat ze verwachten dat er te weinig dataverkeer beschikbaar is voor klanten. Ze kunnen dan bijvoorbeeld het webverkeer voorrang geven op torrentverkeer, om het internetgebruik zo het beste te reguleren. Dat is op zich heel logisch, maar dit zou alleen moeten gebeuren wanneer er daadwerkelijk netwerkproblemen zijn - zoals op dit moment door de Nederlandse netneutraliteit is geregeld.

In de Europese wet staat dat providers mogen ingrijpen wanneer ze problemen verwachten, wat ervoor zorgt dat providers grotendeels zelf mogen beslissen wat zij als 'problemen' zien. Dit kan heel gemakkelijk worden misbruikt, zodat internetdiensten als Netflix in de avond standaard worden voorgetrokken ten opzichte van andere diensten.

Wat nu?

Dinsdagochtend neemt het Europees Parlement de nieuwe netneutraliteitswet hoogstwaarschijnlijk aan, en het is volgens Zenger belangrijk dat de vier punten in de wet worden doorgevoerd. "De parlementsleden hebben de amendementen al en voldoende parlementariërs weten wat er op het spel staat. Toch heeft deze wet weinig aandacht gekregen en we moeten alle parlementariërs ervan overtuigen van hoe belangrijk deze vier punten zijn. Anders gooien we het innovatieve karakter van Europa weg."

Lees ook:

Nederland niet blij met Europese netneutraliteit

Zelfs pornosites in actie voor netneutraliteit