Waarom het EU-hof Google hoofdpijn bezorgt

Als zoekresultaten de privacy van EU-burgers schenden, dan kunnen partijen als Google worden verplicht om de privé-informatie te verwijderen, ook al linken ze naar openbare info. Dat oordeelde het Europese Hof van Justitie dinsdagochtend in een belangrijke zaak voor de privacy in Europa (zie PDF).

Oude, irrelevante info schrappen

Waar ging de zaak om? Een Spanjaard had Google aangeklaagd. Als je op zijn naam zocht, kwam je een verwijzing tegen naar een krant uit 198 met daarin een advertentie voor het verkopen van zijn huis, vanwege schulden. Dat schaadde zijn reputatie. De informatie is anno 2014 niet meer relevant. Hij is niet de enige Spanjaard met zo'n klacht. Er zijn in Spanje zeker 180 vergelijkbare zaken aangespannen.

Google niet alleen doorgeefluik

Het Europese hof oordeelt dat Google in dit geval niet alleen een doorgeefluik is, zelfs al linkt het slechts naar de webpagina van een krant. Zoekmachines hebben een eigen verantwoordelijkheid rond privacybescherming en moeten zelf ingrijpen. Google ordent informatie en presenteert die zo dat er een profiel van persoon valt te maken. Dat kan in strijd zijn met de bescherming van persoonsgegevens en het recht op een privéleven, aldus het hof.

Primeur: recht om vergeten te worden

Voor het eerst doet de Europese rechtbank uitspraak dat burgers het recht hebben dat bepaalde informatie over hen 'wordt vergeten' als die niet meer relevant is. Een uitzondering wordt gemaakt voor informatie die van publiek belang is. Dan moet het gaan over personen die een belangrijke maatschappelijke rol vervullen, zoals politici en bestuurders.

Opmerkelijk is dat de uitspraak van het Hof ingaat tegen het advies van de advocaat-generaal. Zoiets gebeurt niet zo vaak. De advocaat-generaal vond vorig jaar dat het verwijderen van zoekresultaten naar rechtmatige publicaties neerkomt op censuur.

Google valt onder Europese regels

Ook om een andere reden zal Google teleurgesteld zijn in dit vonnis. De rechters stellen dat Google zich aan de Europese regels moet houden. Net als andere Amerikaanse internetbedrijven probeerde Google ook in deze zaak zich er op te beroepen dat de verwerkte gegevens onder de Amerikaanse wet zouden vallen. Dat terwijl het bedrijf ook datacenters en kantoren in de EU heeft.

Vrees rond vrijheid van meningsuiting

Google is uiteraard niet te spreken over het vonnis: "We zijn zeer verbaasd dat het zo dramatisch verschilt van de opinie van de Advocaat-Generaal van het Europese Hof van Justitie en de waarschuwingen en consequenties die hij geschetst heeft. We hebben nu enige tijd nodig om te analyseren wat de gevolgen van de uitspraak zijn."

Hoewel de rechter uitspraak deed over de rol van zoekmachines in het bepalen van iemands reputatie - en niet over het publiceren van krantenarchieven an sich - is er in de juridische wereld en mediasector verontrust gereageerd op de uitspraak. Die zou de 'vrijheid van meningsuiting' van journalistieke uitgevers kunnen aantasten. Die vrees heeft Google eerder ook al naar voren gebracht.

En nu?

De uitspraak kan mensen die bepaalde informatie over zichzelf uit Google willen hebben sterker doen staan. Maar nationale rechters en privacytoezichthouders moeten nog altijd in individuele gevallen zelf oordelen.

Als je wilt dat Google iets verwijdert, moet je nog altijd eerst contact opnemen met Google. Doet de zoekmachine niks, dan heb je nu wel een grotere kans om een rechtszaak hierover te winnen. Het starten van zo'n rechtszaak leidt trouwens meestal juist tot meer aandacht voor de informatie die je juist van internet af wilt hebben. Maar dat geheel terzijde.