Help de geheimen van het heelal te ontdekken
Help wetenschappers het heelal beter te begrijpen door gravitatielenzen aan te wijzen op foto's.
Het heelal zit nog altijd vol geheimen, zelfs voor natuurkundigen en astronomen. Om het beter in kaart te brengen zijn ogen nodig, zo veel mogelijk. Waar de astronomie grotendeels erg nauw luistert, zitten er ook simpele kanten aan. Het spotten van gravitatielenzen bijvoorbeeld.
Gravitatielenzen, ook wel zwaartekrachtlenzen, zijn gigantische zeldzame astronomische objecten. Sterrenstelsels of zwarte gaten bijvoorbeeld, die vanuit ons oogpunt vrijwel precies voor andere, verder gelegen sterrenstelsels liggen. Door hun formaat werken die sterrenstelsels als een soort gigantische natuurlijke vergrootglazen. Alleen is het bij gravitatielenzen niet glas, maar de zwaartekracht van een heel sterrenstelsel dat het licht doet afbuigen. Althans: de gravitatielenzen buigen de ruimtetijd en het licht volgt de buigingen van die ruimtetijd.
De eerste twee foto's laten een typische gravitatielens zien. Afbeeldingen drie en vier tonen een sterrenstelsel zo groot dat het licht een ring vormt.
Het resultaat is zo overduidelijk als de uitleg ingewikkeld is: sterrenstelsels met een opvallende blauwe rand. Om het heelal beter in kaart te kunnen brengen willen astronomen graag weten waar aan de hemel deze gravitatielenzen zitten. En vooralsnog kan een mensenoog ze beter onderscheiden dan een computer.
Op Spacewarps.org kunnen vrijwilligers op zoek naar gravitatielenzen. Je krijgt steeds foto's van het heelal te zien, waarop heel soms een gravitatielens te zien zal zijn. Die kun je vervolgens aanwijzen. Redelijk vaak zal er ook een gesimuleerde gravitatielens tussen de foto's zitten. Dat hebben de makers gedaan zodat de spotters van spacewarps beter getraind worden in het ontdekken en herkennen van gravitatielenzen. Ook kan op die manier beter worden onderzocht wie beter is in het ontdekken van de lenzen: mensen of computers.
Wie meedoet kan bovendien een kijkje nemen in de Spotter's Guide, een gedetailleerd overzicht met afbeeldingen van juist geïdentificeerde gravitatielenzen. Ook staan er foto's van valse positieven tussen; gravitatielenzen die helemaal geen gravitatielenzen zijn.