Rondleiding in het Red Dot Design Museum

Laat ik eerst iets toegeven. Ik heb nooit echt begrepen hoe dat werkte met die Red Dots. Het leek wel of iedereen en z'n moeder zo'n award won. Dat er een museum bijhoorde had ik ook gemist. Noem me een cultuurbarbaar, maar ik kende het terrein van Zollverein in Essen alleen van een BNN-programma waar BN'ers een opdrachtje moesten doen in de voormalige kolenmijn die nu UNESCO werelderfgoed is.

Maar in één van die indrukwekkende hallen in Bauhaus stijl huist het Red Dot Design Museum. Een voormalig ketelhuis omgebouwd door niemand minder dan Norman Foster. Hij liet de ketels zitten, maar holde ze van één kant uit om er werk in tentoon te stellen.

De Red Dot prijzen zijn ontstaan uit een Duits initiatief: der Rote Punkt. Om Duitsland als exportnatie te laten groeien werd ingezet op design. Braun was één van de eerste merken die liet zien dat het werkte. Maar de prijs moest internationaal aanzien krijgen en dus werden de jury en de inzendingen internationaal. Zo zit onze architect Ben van Berkel in de jury. Om alle schijn van partijdigheid tegen te gaan, stemt niemand van de organisatie van de Red Dot Design Awards zelf mee.

Het principe is simpel. Je kunt je ontwerp insturen en als je wint betaal je een bedrag om het Red Dot label te voeren in je marketing. Ka-ching. Zo wordt de organisatie zonder overheidssteun gefinancierd. Er zijn 19 categorieën waarin je mee kunt doen en drie typen "prijzen".

Honorable mention. Betekent zoiets als: 'Ga zo door en je zult de Red Dot behalen'. In je marketing mag je het logo niet voeren, maar wel zeggen dat je een honorable mention hebt gehad.

Red Dot. Ongeveer twintig procent van de inzendingen krijgt deze classificatie. Het betekent simpel gezegd dat het ontwerp bovengemiddeld goed is. Tegen betaling mag het logo gevoerd worden. Op deze manier kan een klant zien dat een product een doordacht design heeft. Daarbij gaat het om de combinatie van vorm en functie. Niet alleen dat iets er lekker uitziet.

Best of the Best. Hier zitten de echte winnaars. 'In deze categorie is er niets beters te koop' wil deze prijs zeggen.

De Porsche 911 won dit jaar de Best of the Best in de categorie auto's. Maar bovendien won het team ook nog de prijs voor het beste designteam. Het feit dat ze decennia achter elkaar consequent goed ontwerp doorvoeren wordt zo beloond. Direct na binnenkomst in het museum staan er dan ook een oude 911 (964) voor een nieuwe 911 (991).

Terwijl de familietrekken overduidelijk zijn, zie je ook dat de verhoudingen over de jaren beter zijn geworden. De iconische elementen zijn er nog steeds, maar toch is de 991 geen retro-model. Met lijntekeningen op glas kun je modellen met elkaar vergelijken en dan pas valt op hoe totaal verschillend de zeven generaties eigenlijk zijn.

Als voorbeeld van evolutionaire ontwerpfinesse is de 911 zonder twijfel best of the best. Het doet je afvragen hoe Apple nog gaat schaven aan de huidige MacBooks of het ontwerp van de iPhone.

Over Apple gesproken, omdat het al zo lang consequent goed design propageert heeft het bedrijf helemaal onderin het museum een eigen vitrine. Van de PowerBook G4 tot de huidige MacBook Air en van iPod nano tot iPad. De consequente vormtaal springt eruit tussen al de andere ontwerpen in het museum. Het is een aangenaam rustpunt in de collectie, want in andere ruimtes word je overdonderd met indrukken. Een motorfiets, een zitmaaier, een buggy, een hometrainer en een vliegtuigstoel delen een ruimte met een kolomboor en een verstelbare koevoet. Wil je echt goed kijken om te ontdekken waarom iets goed ontwerp is, dan is er vermoeiend veel te zien.

Aardig detail is dat de oorspronkelijke indeling van het museum was gebaseerd op de Maslow pyramide. Onderin de producten die we nodig hebben voor zelfbehoud, daarboven sociaal contact en helemaal bovenin zelfontplooiing. Tegenwoordig is die indeling helaas wat vertroebeld. Bovenin vind je nog wel sieraden, maar soms ligt er ook zomaar een bijzonder vormgegeven elektrische tandenborstel tussen.

Al met al is een bezoek aan het Red Dot Design Museum een aanrader voor iedereen die ook maar de kleinste interesse heeft in ontwerp. Het gebouw op zich maakt het de reis al waard. Bovendien zijn op hetzelfde terrein ook concerten, festivals en andere tentoonstellingen. De stad Essen kent ook nog het fantastische Folkwang Museum. Een door David Chipperfield ontworpen meesterwerk, waarin je een indrukwekkende collectie kunst van de 19e, 20e en 21e eeuw vindt.