43 :: 7 vragen aan André Kuipers

1. Wat is jouw belangrijkste taak aan boord van het ISS?
Als ESA-astronaut heb ik vele taken aan boord van het ISS, meer dan op de eerste vlucht. Naast de experimenten ben ik nu ook verantwoordelijk voor onderhoud en reparatie, alsmede het koppelen van vrachtschepen en het bedienen van de robotarm. Op de korte termijn is mijn belangrijkste taak het koppelen van de ruimteschepen. Er mag absoluut geen botsing plaatsvinden. Op de lange termijn is het succesvol uitvoeren van experimenten het belangrijkste.

2. Welke experiment zijn voor jou het interessantst om uit te voeren?
Van de vele experimenten vind ik het maken van echo-opnames van hart, bloedvaten en oog het leukst om te doen. Een van de meest intrigerende experimenten vind ik geoflow, waarbij de bewegingen in de mantel van de aarde worden nagebootst met een bol die draait in een andere draaiende bol met een vloeistof ertussen.

3. We leven in economisch onzekere tijden. Weegt het wetenschappelijke belang van het ISS op tegen de enorme kosten van de missies?
Het ISS is er niet alleen vanwege wetenschappelijk onderzoek. Naast het vergaren van wetenschappelijke en technische kennis betekent het ruimtestation ook internationale samenwerking en is het een platform voor industriële innovatie, ruimte-exploratie en de voorbereiding voor toekomstig gebruik van de ruimte. Het ISS is gebouwd door een samenwerking tussen Amerika, Rusland, Europa, Japan en Canada sinds de jaren negentig. De kosten zijn dus niet enorm als je deze verdeelt over het hele noordelijk halfrond en uitsmeert over 25 jaar. Daarbij is wetenschap geen luxe, maar noodzakelijk voor vooruitgang.

4. Onlangs is een onbemande Sojoez neergestort. Maakt dat je nerveus nu je zelf de ruimte in gaat met een Russische Sojoez?
Er zijn al meer dan 1700 Sojoez-raketten gelanceerd en het is een zeer betrouwbaar ruimteschip. Zeker na dit probleem is alles tot in detail nagekeken en zijn de lanceringen zelfs nog minder gevaarlijk geworden. In geval van een probleem zal een bemande capsule met een ontsnappingsraket worden afgeschoten en aan een parachute landen. Dit is al eens in 1970 met succes gebeurd.

5. Het lijkt erop dat ruimtevaartuigen in de nabije toekomst vervangen worden door commerciële ruimtevaartuigen. Hoe verandert dat de ruimtevaart?
Ruimtevaartagentschappen gebruiken overheidsgeld om nieuwe risicovolle projecten uit te proberen. Zodra het werkt, nemen commerciële bedrijven het over. Zo gaat dat al lang met satellieten en raketten. In de toekomst zullen er, net als in de scheepvaart en luchtvaart, diverse vormen van ruimtevaart zijn. Commercieel, toerisme, industrieel, militair. De agentschappen zullen zich richten op nieuwe exploratie doelen.

6. Dankzij initiatieven zoals Virgin Galactic zal ruimtevaart in de toekomst gemeengoed worden. De belofte is o.a. dat vluchten van bijvoorbeeld Amsterdam naar Sydney verkort worden tot slechts enkele uren. Zie je dat gebeuren?
Het zal zeker gebeuren als er genoeg geld te verdienen valt. Deze suborbitale vluchten zijn meer een vorm van luchtvaart dan ruimtevaart. Ze zijn namelijk niet bedoeld om op grote hoogte om de aarde te blijven draaien met enorme snelheden. Ze hebben dus ook niet de peperdure hitteschild-technologie nodig. Wat wel belangrijk is, is dat we voorkomen dat dergelijke frequente vluchten door onze ozonlaag een nadelig effect op het milieu gaan hebben.

7. Gebruiken jullie aan boord van het ISS ook smartphones en tablets? En wat neem je verder mee in je persoonlijke koffer die slechts 1,5 kilo mag wegen?
Er zijn net iPads gestuurd. We gebruiken Lenovo ThinkPad T61p laptops en CISCO IP telefoons om via de satelliet te bellen en Netmeeting voor tweezijdig beeldcontact eens per week met het gezin. Ik neem alleen souvenirs voor mensen mee en voor mezelf een paar gezinsfotos voor aan de muur. Benodigde kleding, toiletspullen, slaapzak, apparatuur en dergelijke zijn al aan boord. Muziek, film, foto’s gaan elektronisch.