Occupy Amsterdam

17 oktober 2011 om 14:03

Update: 28 april 2018 om 21:17

Rutger Middendorp

Presentator

Afgelopen weekend gingen ook in Nederland mensen de straat op, naar voorbeeld van Occupy Wall Street. Heeft het effect?

De Occupy Wall Street-beweging is nog steeds niet uit elkaar gedreven of gestopt. Ondanks dat de eisen onduidelijk zijn, het doel ambigu en de middelen 18e eeuws, blijven grote groepen mensen protesteren tegen de staat waarin de wereld verkeert. De politiek, het bedrijfsleven en de banken krijgen de schuld van de crisis en het morele verval. '1% beslist over het leven van 99%. Politieke partijen komen hun beloftes niet na, de banken hebben een monopoliepositie verworven.'

De Occupy-beweging waaide over naar onze kant van de oceaan. Afgelopen weekend vonden op talloze plaatsen in Europa demonstraties plaats, waaronder in Amsterdam, Utrecht, Rotterdam, Den Haag, Brussel, Londen, Madrid, Lissabon en Rome. Honderdduizenden mensen lieten van zich horen.

De eisenlijst is dusdanig groots, dat het onmogelijk is de eisen simpelweg in te willigen. Maar de honderduizenden mensen die de straat op gingen om te vragen om een einde aan armoede, winst in de zorg, oorlog en ongelijkheid moeten hoop geven. Een generatie die altijd uitzicht heeft gehad op werk, op inkomen, op een solide basis, protesteert in de straten. Babyboomers, generatie-xers en iedereen die daarna kwam, is opgegroeid in rijkdom. In een maatschappij waarin het individu steeds meer belang kreeg, ten koste van het collectief. Het verenigingsleven stortte in, lidmaatschap van de kerk verminderde in rap tempo en we kregen het al maar drukker ondanks onze arbeidstijdverkorting en snipperdagen. Alles konden we krijgen, gelukkiger werden we er niet van. En nu neemt onze rijkdom af. In de landen waar dat het snelst gebeurt, wordt het hardst geprotesteerd.

Echte verandering komt altijd voort uit pijn. Het ontstaan van de EU en de NAVO kwamen voort uit de destructie van de Tweede Wereldoorlog. De vrede, maar ook de welvaart die we gekend hebben, is voor een groot gedeelte te danken aan het besef dat er collectief gebouwd moet worden, nadat er massaal gesloopt is.

Nu wordt er aan diezelfde welvaart (én wellicht ook aan die vrede) gesloopt. De Occupy-beweging is dan ook zo gezien op tijd met haar eisen, maar gezien de lauwe reacties van de politiek blijft het voorlopig de vraag of dit de vorm is waarin het protest het meest effectief plaats kan vinden. Naomi Klein (auteur van No Logo) speechte recent in Wall Street en schrijft:

'Als ik één ding weet is het dat de 1 procent dol is op crisis. Als mensen in paniek zijn en niemand lijkt te weten wat hij moet doen, is het een ideaal moment om wetgeving er door te drukken die het grootschalige bedrijfsleven in de hand werken. Scholen privatiseren. Publieke diensten inperken. Temidden van deze economische crisis, gebeurt dat overal ter wereld.

En er is slechts 1 ding dat deze tactiek tegen kan werken, een heel groot ding: de 99 procent. En die 99 procent loopt nu door de straten van New York en Madrid en zegt: 'Nee. Wij betalen jouw crisis niet.'

Naarmate de Occupy-beweging langer actief is, worden de contouren van de eisen duidelijker en de kritiek op de boosdoeners scherper. De rode loper die vanochtend uitgelegd werd in Amsterdam voor het beursgebouw mag dan vooral symbolisch zijn, het moet zeer doen om er overheen te lopen tussen de protesten. Een begin is er.