Genenkunst binnen de grenzen

Afgelopen weekend startte een expositie met BioArt van een nieuwe generatie genomica-kunstenaars in Naturalis in Leiden. Te zien zijn de drie winnende kunstprojecten van Neerlands eerste Designers & Artists 4 Genomics Award. Dat zijn de nieuwe brandstofbacterie die van plastic leeft, een stuk kogelwerende mensenhuid voorzien van spinnenzijde en mutanten van een microscopisch wormpje wier bewegingen in geluid worden omgezet tot een 'opera'.

De DA4G Award is bedoeld voor meer kunstenaarsbemoeienis in de biomedische wetenschappen en geeft winnende kunstenaars 25 duizend euro. De Nederlandse prijs is de eerste puur BioArt-gerichte award in Europa en misschien wel de wereld. Fameus biokunstenaar Adam Zaretsky en techartblogger Régime Debatty, beide aanwezig bij de opening van de tentoonstelling, schoot niks soortgelijks te binnen. Een primeur dus voor Nederland.

BioArt neemt vaak een onderzoekende houding in ten opzichte van de biomedische praktijk, en werpt netelige vragen voor de voeten van de life sciences. Wat is de definitie van leven? Hoe bepalen we die? Hoe nemen we verantwoordelijkheid voor transgene dieren? Deze drie werken doen geen van allen een poging om de hand te bijten die hen voedt. 'Een richtlijn was ook wel dat de door kunstenaars voorgestelde plannen niet té controversieel mochten zijn. Je wilt de life sciences onder een positief voetlicht brengen. Het publiek vindt ons al eng genoeg', aldus Colja Laane, de directeur van het Netherlands Genomics Initiative.

Je kunt je afvragen of een discussiemijdende houding bevorderlijk is voor de productie van echt interessante biokunst, en of de life sciences niet meer gebaat zijn bij een open debat. 'Door te etaleren dat je niet bang bent voor kritiek, laat je des te meer zien dat je boven ons staat', aldus Adam Zaretsky. Meedingen naar de DA4G Award van 2011 is vanaf nu tot 12 september mogelijk.

Tekst & foto's: Tamar Stelling