Uitlegparty: Google Wave

De eerste paar honderdduizend mensen konden de afgelopen weken aan de slag met Google Wave. Aanmelden kan alleen als je een invite hebt gekregen. De experimentele webdienst maakt het mogelijk zowel live als wanneer het je uitkomt in een groepje te communiceren, in tekst en met foto's, filmpjes of interactieve widgets. Tekstberichten verschijnen live op een Wave: elke letter die je tikt is te zien voor de anderen als ze ook in Wave online zijn. Maar berichten zijn ook achteraf af te spelen in hun chronologische volgorde.

Wave is bedoeld als een alternatief voor e-maildiscussies en groepschats. De Deense broers Lars en Jens Rasmussen, die eerder aan Google Maps werkten, stonden aan de wieg van Google Wave. Ze willen er een probleem van e-mail mee oplossen: het is lastig per e-mail in groepen samen te werken, te overleggen en bestanden uit te wisselen. Voor het delen van bestanden en het voeren van langere discussies is e-mail eigenlijk helemaal niet zo handig. Wave moet dat makkelijker maken.

Vergelijken met Facebook of Twitter moet je Wave niet: je post niet zelf een stroom berichten maar communiceert samen over een bepaald onderwerp. Voor elk gespreksthema start je een aparte Wave. Omdat Waves ook openbaar kunnen zijn, zijn ze ook een variant op webfora.

Google Wave is meer dan communiceren in tekst: sleep een stel foto's naar een Wave en Google maakt een fraai webalbum voor je aan. Naast het opmaken van teksten is het ook mogelijk YouTube-filmpjes of Google Maps-kaartjes in te voegen. Ook allerlei andere uitbreidingen zijn mogelijk via te embedden widgets, zoals polls of spelletjes, maar het kan van alles zijn. Van een videochattool tot een whiteboard (zie overzicht van Wave-gadgets).

Je kunt met een trucje ook publieke Waves aanmaken

Eigen Wave-servers draaien
Wave werkt met een open protocol. Dat is belangrijk: hierdoor kunnen bedrijven zelf Wave-servers hosten voor intern gebruik, die eventueel ook kunnen communiceren met andere Wave-servers. Dat is een beetje vergelijkbaar met hoe bedrijven nu ook e-mailservers hebben draaien. Dit principe heet Federation en het maakt Wave ook een stuk interessant voor bedrijven die huiverig zijn om hun kantoorpersoneel dingen in de cloud (op externe servers) te laten doen.

In eerste instantie is Wave vooral gericht op groepen mensen binnen bedrijven en andere organisaties, vertelden Jens Rasmussen en Stephanie Hannon van het Google Wave-team donderdag tijdens een bezoek aan Amsterdam. Dat de eerste testgebruikers al snel een achterdeurtje vonden om publieke Waves te starten, was voor het ontwikkelteam dat met zestig man sterk vanuit Sydney werkt, een verrassing. 'We hebben die publieke Waves toen toch maar toegestaan, maar dat was nooit onze bedoeling', aldus Rasmussen.

Lars Rasmussen en Stephanie Hannon van het Google Wave-team bij een bezoek aan Amsterdam

Binnen maanden miljoen Wavers
Het e-mailalternatief heeft volgens Rasmussen nu 'enkele honderdduizenden' gebruikers. 'Bij de start van de nieuwe fase, begin 2010, worden dat er miljoenen.' Rasmussen liet een paar interessante toepassingen van Wave zien. Zo is het mogelijk robots in te stellen die communiceren met de Wave. Er is al een robot die spelling checkt in 40 talen, een vertaalrobot en een chatrobot voor als je je verveelt omdat geen van je vrienden nog op Wave zit. Maar bedrijven kunnen ook een klantenservice via Wave opzetten, waarbij vragen deels door een robot en deels door eigen medewerkers beantwoord kunnen worden. De robot herkent dan bekende vragen automatisch.

Een voor de hand liggende functie binnen Wave lijkt ook het koppelen aan een betaalsysteem, zoals Paypal of Google Checkout. Een expert zou tegen betaling binnen Waves live zijn advies of hulp kunnen geven. Maar plannen voor het inbouwen van Google Checkout in Wave zijn er volgens Hannon nog niet. Via een extension is ongetwijfeld ook een betaalfunctie toe te voegen.

Google Wave krijgt uiteindelijk ook een App Store, waarin ook tegen betaling Wave-gadgets komen te staan. Op de mobiele telefoon werkt Wave trouwens nog niet goed. Google gebruikt zoveel nieuwe webtechnieken dat Wave in Internet Explorer niet werkt, behalve als je een speciale Google Chrome-plugin installeert. Overigens wordt het embedden van volledige Waves op andere sites ook mogelijk.

Advertenties heeft Wave nog niet, maar het valt te verwachten dat die er wel in komen, zoals in Gmail, zodra het een succes is. Wave wordt ook een onderdeel van Google's pakket webdiensten voor bedrijven en organisaties, Google Apps.

Zelfs Google Wave-chef Lars Rasmussen zit soms met de handen in het haar over de complexiteit van zijn eigen vinding

Handiger dan e-mail
Wat is er dan zo veel handiger aan Wave ten opzichte van e-mail? Dat zit hem in het live gedeelte. Dat werkt net als een groepchat, maar hierbij zie je alles later nog terug. En iedereen kan op elk moment iets toevoegen. Je hoeft niet per se tegelijk online te zijn om toch een effectieve Wave te hebben.

Je kunt als wave-beheerder op elk moment nieuwe mensen toevoegen aan je wave: zij zien vervolgens hetzelfde als iedereen, oftewel alle voorgaande berichten. Dat is een voordeel tenminste van lange e-maildiscussies. je weet zeker dat iedereen dezelfde berichten kan zien. je hebt ook geen last meer van verloren attachments. Ook geeft Google je enkele GB's gratis webruimte, waardoor je veel grote bestanden zou kunnen delen.

Je kunt achteraf je berichten bewerken als je nog foutjes ziet - dat is zelfs bij die van anderen mogelijk. Dat kan met e-mail natuurlijk ook niet. Discussies lopen in threads: je kunt reageren op elk bericht waarna je reactie meteen daaronder verschijnt. Je kunt zelfs reageren binnen een bericht zelf, waarna je reactie op die plek wordt getoond.

Nog veel drempels
Google Wave heeft nog tal van drempels te nemen. De belangrijkste is volgens Ramsussen de leercurve: het vergt nogal wat tijd Wave leren te gebruiken. 'In eerste instantie lijkt het nogal chaotisch, maar als je het genoeg tijd geeft, wen je daar snel aan. Dan voelt communiceren via e-mail ouderwets', zegt hij.

Dat klinkt natuurlijk mooi, maar de kans is groot dat veel mensen snel zullen afhaken nu het begin nog niet gemakkelijk en vloeiend genoeg is. Wave komt inderdaad nogal complex en rommelig over. Een reden is dat er nog veel aan ontbreekt. De zoekopties schieten tekort, de uitbreidingen staan niet netjes in een overzichtje, er is geen mogelijkheid groepen van contacten aan te maken en je kunt Wave nog niet gebruiken om samen aan een Google Docs-document te werken. De lijst tekortkomingen is enorm. 'Wordt nog aan gewerkt', antwoordden Rasmussen en Hannon steevast.

Er is ook een Wave-extensie waarmee je samen kan tekenen

Info-overload
Ook is het nut van Wave in eerste instantie beperkt omdat er nog niet genoeg mensen mee werken. Het moet langzaam op gang komen. Maar loopt een Wave eenmaal goed, dan doemt al snel een ander knelpunt op: information overload. Waves bestaan uit een lange lijst van berichtjes, antwoorden per bericht is mogelijk zodat de discussie niet alleen van boven naar beneden loopt. Nieuwe stukjes sinds de laatste login zijn dan wel gekleurd, maar je moet daarvoor toch eerst de hele lijst doorscrollen.

Dit probleem heeft Wave nog lang niet opgelost. Sterker nog: het veroorzaakt alleen maar meer informatiechaos, dan het overzichtelijker te maken, omdat mensen sneller geneigd zullen zijn ultrakorte snelle reacties te geven dan bij gebruik van e-mail.

Het enorme animo om Wave te testen is ook een knelpunt. Rasmussen: 'We laten steeds net genoeg nieuwe mensen toe zodat we tegen het maximum aanlopen. Het gaat wel eens fout: dan voegen we te veel nieuwe gebruikers toe. Gisteren werkte Wave daardoor bijzonder traag. Onze excuses daarvoor.'

Spam is ook een probleem, maar volgens Rasmussen maakt Wave gebruikt van dezelfde anti-spamtechnieken als Gmail. Toch valt een stroom berichten van nep-mensen die je willen toevoegen te verwachten. Op deze manier gebruiken spammers ook Twitter. Volgens Rasmussen gaat het mogelijk worden in te stellen dat je alleen aan Waves toegevoegd wil worden door mensen die je kent. Een soort van 'whitelist' dus.

Werk in uitvoering
Er is nog veel werk aan de winkel voor het Google Wave-team. De webdienst voelt nu nog heel erg onaf. Of Wave volgend jaar het label 'beta' krijgt, is nog niet eens duidelijk. Nu staat er Preview bij. Maar daarmee is Wave wel 'typisch Google'. Het bedrijf brengt vaker webdiensten online in een vroege fase, om zo te leren van alle feedback en fouten.

Bij Wave heeft Google deze werkwijze nog een stapje verder gebracht: het team van Google Wave werkt in feite als een start-up met zestig medewerkers in Sydney, volledig los van de rest van Google. Alle kritiek op Wave is terecht, maar komt veelal voort uit de beperkte middelen die het Wave-team momenteel nog heeft. Dat gaven Rasmunssen en Hannon tijdens hun Amsterdamse bezoek ook wel toe.

Het concept van Wave - een betere manier om sneller online samen te werken - is niet slecht. Maar voordat het echt net zo lekker werkt als Gmail zijn we jaren verder.

Veel meer weten over Google Wave? Check dan dit handboek van Lifehacker Gina Trapani, dat tijdelijk gratis online staat. En nee-hee, ik heb al mijn 20 invites allemaal al verstuurd.