Uitlegparty: Nokia en HP versus Android

Het ooit machtige Nokia heeft door gebrek aan succes met zijn smartphones zijn glans flink verloren. Het Finse bedrijf wist de laatste jaren niet met een goed antwoord te komen op onder meer de iPhone. Vervolgens zag Nokia Google's Android de toppositie op smartphonegebied veroveren. Wereldwijd verkoopt Nokia nog altijd de meeste telefoons, maar dat geldt niet voor de smartphones. Juist bij smartphones groeit de vraag het snelst en is de meeste winst te behalen.

Nokia’s met Windows
De nieuwe topman Stephen Elop (ex-Microsoft) probeert zijn personeel nu wakker te schudden. In een interne memo omschrijft hij de positie van Nokia als die van een man op een brandend olieplatform. Kortom: er moet iets gebeuren. Nokia moet iets doen om het verlies van marktaandeel in te dammen. Vrijdag werd Elops strategie duidelijk: Nokia stapt voor zijn smartphones af van het eigen Symbian-systeem en gaat werken met Microsofts Windows Phone 7.

De samenwerking tussen Nokia en Microsoft heeft een aantal gevolgen. Allereerst komt Nokia met smartphones met Windows Phone 7. De eerste concepttelefoons zijn al uitgelekt. Bovendien gaan bepaalde Nokia-diensten verder onder Microsofts vlag. Zo komen Ovi Maps en de Ovi Store naar WP7. De huidige Nokia-apps werken echter niet op Microsofts systeem. Microsoft kan ook gebruik maken van Nokia's deals met telecombedrijven om het afrekenen van apps in zijn Windows Phone Marketplace te laten verlopen via de maandelijkse telefoonrekening. Op deze manier wordt al 90 procent van de apps afgerekend in Nokia's Ovi Store. Het is voor Nederlanders zonder creditcard ook een goed alternatief om te betalen.

RIP Symbian
Nokia's eigen systeem Symbian lijkt uiteindelijk een langzame dood te sterven. Het systeem zal nog een paar jaar te vinden zijn op niet-smartphones, maar daarna is het afgelopen met Symbian, vertelde Elop in zijn presentatie vrijdag. Investeringen in Symbian lopen uiteindelijk terug, hoewel het bedrijf op korte termijn nog wel met updates en verbeteren voor de 200 miljoen klanten wereldwijd komt. De Nokia-topman ziet ook maar een kleine rol voor het andere Nokia-systeem, MeeGo, dat samen met Intel is opgezet.

De eerste MeeGo-smartphones zouden dit jaar verschijnen, maar volgens Nokia zal MeeGo's aandeel maar klein blijven ten opzichte van Windows Phone 7. MeeGo-partner Intel wist tot vrijdag van niks, maar zonder geld van Nokia blijft het waarschijnlijk een achterhoedegevecht. Bij Nokia's personeel valt het afbouwen van Symbian en MeeGo erg slecht. Logisch: er zijn massaontslagen op komst. Uit protest liepen een paar duizend Nokia-medewerkers vrijdag weg van hun werk. Elop ziet die actie als 'de start van de emotionele reis' die het Nokia-personeel moet maken. Tja, dat klinkt voor de medewerkers niet erg geruststellend.

Trage start Windows Phone 7
Het is duidelijk: Nokia levert zich grotendeels uit aan Microsoft. Maar is dat wel een verstandige keus? Windows Phone 7 is als systeem redelijk vernieuwend wat betreft zijn interface, maar kent sinds oktober absoluut geen flitsende start. De eerste WP7-toestellen zijn degelijk, maar niet erg bijzonder. Het systeem werkt wel prettig, maar heeft nog slechts een paar duizend apps. Dat is een fractie vergeleken met iOS en Android en zelfs weinig bij de ruim 20 duizend Symbian-apps in Nokia's Ovi Store.

Bovendien kampte Windows Phone 7 nog met de nodige schoonheidsfoutjes, die Microsoft nog aan het herstellen is. Zo gebruikte het systeem zelfs 3G-data terwijl het verbonden was met wifi en was er geen goede manier om tekst te knippen en plakken. Een update lost die problemen op, maar het toont dat WP7 nog verre van perfect is. Het marktaandeel is nog erg klein, net als de bekendheid bij consumenten.

Android geen optie
Wat had Nokia anders kunnen doen? Veel Nokia-fans weten het wel: zij hadden liever gezien dat Nokia telefoons met Android zou uitbrengen. Maar door voor Android te kiezen, zou Nokia het nog moeilijker hebben gehad zich te onderscheiden van de rest. Met HTC, LG, Samsung, Motorola en Sony Ericsson als directe concurrenten zou Nokia het ook erg lastig hebben gekregen op de smartphonemarkt. Deze bedrijven zijn al helemaal ingespeeld op Android. Samen met Microsoft kan het Finse bedrijf proberen een goed alternatief voor iOS, Android en Blackberry op te zetten.

Voor Microsoft komt de deal met Nokia goed uit. Het bedrijf presteert al jaren zwak op mobiel gebied. Windows Phone 7 is een frisse start, maar de fabrikanten die tot nu toe een Windows-phone uitbrachten hebben meer aandacht voor hun Android-modellen. Logisch: die verkopen veel beter. Nokia heeft goede hardware en verkoopt telefoons over de hele wereld, ook in Afrika en Latijns-Amerika, waar Apple en Android nog weinig voet aan de grond krijgen. Ook rond tablets zouden Microsoft en Nokia kunnen gaan samenwerken. Op tabletgebied heeft Microsoft ook nog een hele inhaalslag te maken. Pas over anderhalf jaar verschijnt Windows 8, wat geschikter zal zijn voor tablets dan de voorganger.

HP dumpt Microsoft
Maar de deal met Nokia kan er ook voor zorgen dat andere telefoonmerken Windows Phone 7 nog meer links laten liggen. Over nieuwe Windows-toestellen is sinds de lancering vier maanden geleden nauwelijks meer iets aangekondigd door de grote merken. Microsoft is voor smartphones, tablets en netbooks intussen al één belangrijke partner verloren: HP. Deze fabrikant verkoopt de meeste computers ter wereld en stort zich na zijn overname van Palm nu zelfstandig op smartphones en tablets. Palms innovatieve WebOS-systeem heeft een nog kleiner marktaandeel dan de Windows Phone-versies, maar het is wat betreft functies en gebruiksgemak zeker niet slecht.

HP gaat met WebOS ook de strijd aan met Android. De nieuwe TouchPad-tablet werkt met het nieuwe WebOS 3.0, dat straks ook op smartphones en zelfs netbook-pc's is te vinden. HP wil ook een eigen app-platform en clouddiensten tot een succes maken. HP wil met opslaan van gebruiksgegevens op zijn servers een alternatief bieden voor de clouddiensten van Google, Microsoft en Apple. Een aantal zaken, zoals agenda en contactpersonen, synct WebOS al via de cloud. Nieuwe WebOS-smartphones als de Pre 3 werken ook naadloos samen met de TouchPad-tablet.

Voor HP is dit een minder grote gok dan voor Nokia. HP is nog steeds de grootste pc-verkoper en zit niet in de problemen zoals Nokia, dat het alleen van telefoons moet hebben. En mocht WebOS uitendelijk toch te klein blijven, dan kan HP altijd nog terugkeren in de armen van Microsoft. Net als Nokia wil HP niet als de zoveelste aanbieder van Android-toestellen door het leven gaan. Of het lukt genoeg consumenten aan zich te binden, hangt van meer dingen af dan alleen een goed besturingssysteem en hardware. Marketing is ook belangrijk: snappen consumenten wat de voordelen van een systeem zijn? En vergeet natuurlijk de prijs niet. Smartphones moeten straks scherper geprijst zijn, nu de concurrentie toeneemt.

Minder apps, andere doelgroepen?
Voor de consument is die extra concurrentie alleen maar gunstig. Meer mobiele rivalen betekent goedkopere smartphones en tablets, meer keuze en minder macht bij enkele grote bedrijven. Maar bij het kiezen blijft het wel opletten. Wie nu voor Windows Phone 7 of WebOS gaat, heeft de beschikking over veel minder apps dan bij iOS en Android. Dat vindt misschien niet iedereen erg. En op lange termijn gaan we misschien toe naar web-apps. Maar momenteel is het aanbod van apps wel degelijk een belangrijk punt, waarop zowel HP als Nokia-Microsoft nog te kort schieten.

Zolang de Android-alternatieven een klein marktaandeel houden, richten app-ontwikkelaars zich vooral op het grotere Android en iOS. Hetzelfde is te zien bij Blackberry waar veel minder programma's voor beschikbaar zijn. Zoals gezegd: niet voor elke doelgroep is dat erg, maar het lokt niet snel huidige gebruikers van Android en iOS. En dat zijn er al vele miljoenen. Als eenmaal voor alle populaire toepassingen apps beschikbaar zijn voor de andere platforms, is het verschil minder groot. Misschien is het een kwestie van tijd. Maar wie houdt de strijd het langste vol?

Nokia-Microsoft en HP kunnen op korte termijn wellicht het makkelijkst mensen zien te overtuigen die nu nog geen smartphones hebben. Dat zijn nog grote groepen consumenten. Zij moeten nog een keuze maken voor een besturingssysteem op hun telefoon, overigens vaak zonder dat ze zich daar goed van bewust zijn. Dat is een kans voor de nieuwkomers.

Voor Nokia lijkt het een strijd om leven of dood, wat dat betreft overdrijft topman Elop niet. Palm is in dit slagveld al gesneuveld: opgeslokt door HP. En Nokia werd in de armen van Microsoft gedreven. Het kan verkeren. Smartphones hebben voor al een flinke wisseling van de macht gezorgd.

Hoe het precies zal aflopen, blijft koffiedik kijken. Deze tweets - een skeptische van Google-manager Vic Gundotra en een hoopvolle van Nokia-baas Stephen Elop - vatten het nog eens samen: