Verkiezingskaart.nl sneller dan NOS met verkiezingsuitslag

Woensdagavond 9 juni kun je de hele avond met een schuin oog Ferry Mingelen in de gaten houden, maar je kunt ook de widget van Verkiezingskaart.nl op je eigen pagina zetten of de iPhone-app downloaden. Verkiezingskaart.nl zal live de uitslagen van de verkiezingen van alle gemeenten in Nederland op een kaart plotten.

Het organiseren van verkiezingen en tellen van de stemmen is een heel karwei, zeker nu de stemcomputers niet meer gebruikt worden. Om het hele traject van de verkiezingen te organiseren gebruikt 90 procent van de gemeentes software van ISS (Integraal Stem Systeem). Alle individuele stembureaus geven woensdag 9 juni hun uitslag door aan het bureau verkiezingen van hun gemeente. Deze hoofdtellingen (op partijniveau) worden ingevoerd in ISS. De voorlopige uitslagen worden soms gepresenteerd in een ‘politiek café' of op een lokale uitslagenavond en ook worden ze doorgebeld aan het ANP.

Het ANP is sinds jaar en dag verzamelaar van alle uitslagen. Ongeveer 430 gemeenten bellen op 9 juni het ANP en het ANP geeft de data weer door aan de NOS. Op 10 juni, de volgende dag dus, is de uitslag op kandidaatniveau bekend en die wordt dan officieel doorgegeven aan het hoofdstembureau van de kieskring waartoe de gemeente behoort. Die geven het op hun beurt weer door aan het centraal stembureau in Den Haag.

Dat kan beter en sneller, dacht SWIS, een internetbureau uit Leiden dat zich gespecialiseerd heeft in het ontsluiten van grote hoeveelheden informatie, bijvoorbeeld op een kaart. 'Mensen vinden informatie die dichtbij ze is automatisch relevanter. Locatie bepaalt vaak de relevantie van informatie', stelt Matthias Snoei, algemeen directeur van SWIS. 'Vandaar dat wij ons specialiseren in het zo lokaal mogelijk maken van informatie.' Na onder meer Vergunningenkaart en de vaarkaart van Amsterdam zagen ze ook een kans in het snel ontsluiten van verkiezingsdata, omdat mensen snel willen weten hoe in hun gemeente gestemd is.

Straks krijgt de ambtenaar na het invoeren van de hoofdtellingen in ISS een pop-up met de vraag of hij de uitslagen naar Verkiezingskaart.nl wil versturen. Doet hij dat, dan wordt een XML-bestand verstuurd en direct toegevoegd aan de kaart. Heeft die computer geen internetverbinding dan wordt de ambtenaar gevraagd om het XML-bestand te mailen. Deze mailbox wordt automatisch uitgelezen en op de site gezet.

De software van ISS wordt in ongeveer 90 procent van de gemeentes gebruikt. Een klein aantal gemeenten gebruikt eigen software. Die uitslagen worden op 9 juni ingevoerd door werknemers van SWIS, zodat de kaart hoe dan ook volledig is. Snoei: 'Het kan ook zijn dat een ambtenaar de uitslag niet verstuurt. Dat wordt voor ons nog een beetje een test. Aangezien de software bekend voor ze is, hopen we toch dat die extra stap geen drempel zal zijn. Bovendien is het een gratis service voor gemeenten om echt heel snel en overzichtelijk publiek en pers te informeren.'

Op 9 juni zal Verkiezingskaart.nl ook voor elke nieuwe getelde gemeente automatisch een tweet uitsturen met een shortcut naar de uitslag, voorzien van de hashtags #uitslag en #tk2010, plus de # gevolgd door de naam van de gemeente (die je op Debatplaats.net weer bij elkaar kunt zien staan en erover kunt discussiëren). Snoei: 'De komende dagen voegen we nog extra functionaliteiten toe. We hebben onze gratis iPhone-app inmiddels ingediend bij Apple en hopen dat deze op tijd te downloaden is. Naast de widget komt er in elk geval de mogelijkheid om een gepersonaliseerd kaartje op je site te embedden waarop de uitslag van een bepaalde partij of van jouw stad verschijnt. Zo kunnen politieke partijen, gemeenten, maar vooral ook lokale nieuwssites en blogs makkelijk de live uitslag op hun site zetten, of achteraf politieke analyses voorzien van een of meer kaarten. Dat laatste is ook de reden dat we de uitslagen van 2002, 2003 en 2006 al in de database hebben gezet. Ook daarvan kun je gemakkelijk kaarten maken en die embedden.'

Snoei zou het liefst álle verkiezingen vanaf 1848 op de kaart zetten - iets wat helaas niet altijd makkelijk is trouwens, in verband met gemeentelijke herindelingen. Hij wil de dienst in elk geval uitbreiden met een API zodat media als de NOS met de ruwe data hun eigen vorm kunnen bedenken voor de verslaglegging. Hij hoopt dat de alle ambtenaren woensdag de data gaan versturen. 'Verkiezingskaart.nl is daarmee vooral ook een pleidooi in de richting van de overheid om nog meer data open te gooien, zodat meer partijen daar mooie en goeie dingen mee kunnen doen.'