Winwinwaterplan voor architect en gemeente

Ook in architectenland tiert de crisis welig. Er zijn minder opdrachten, en die zijn ook nog eens te verdelen over een groot aantal architecten. En de kans dat je een prijsvraag wint is ook niet groot, ook al worden er vele uitgeschreven. Bovendien val je als argeloze architect dan ten prooi aan arrogante jury's.

Rondaywinkelaararchitecten verzon een list. In plaats van te wachten op een prijsvraag of pitch, schreef het jonge architectenbureau er zelf een uit voor opdrachtgevers, in dit geval Nederlandse gemeenten. Onder het mom: 'Wie wint watergaten.nl?'

Simpelweg gezegd: geef de architecten een zinnige locatie voor een ecologische waterwijk of -buurt en zij ontwikkelen een volwaardig uitgewerkt stedenbouwkundig schetsplan met watergaten.nl als basis.

Koud na hun afstuderen aan de opleiding Bouwkunde van de TU Delft wonnen Bob Ronday en Maxim Winkelaar zelf een prijsvraag met de opdracht een drijvende woning te ontwerpen. Het bekroonde model kreeg, waarschijnlijk door de crisis, nooit de kans te worden gebouwd. Hoewel de twee architecten regelmatig worden gevraagd voor lezingen en presentaties over waterwoningen, jeuken hun handen om hun ontwerpen nu eindelijk eens uit te voeren. Vandaar deze Mohammed-komt-naar-de bergoplossing.

Watergaten.nl is hun visie op drijvend wonen. In plaats van een woning als rechthoekige betonnen bak die in het water drijft te bouwen, wordt een vierkante bak – een zogenaamd 'watergat' – om de woning heen geplaatst, waardoor een buitenruimte ontstaat. Om bijvoorbeeld te dienen als tuin, terras, kinderspeelplaats of beschutte barbecueplek. De vorm kan variëren van vierkant tot rechthoekig tot elke gewenste vorm.

'Deze duurzame drijvende woningen anticiperen op klimaatveranderingen in de toekomst', vertelt Winkelaar. Beton is weliswaar niet duurzaam, maar heeft een lange levensduur. Bovendien bestaat de opbouw van het volume uit duurzaam beheerde bossen afkomstig hout. Ook door het toepassen van passieve zonne-energie en een waterhuishouding die aansluit bij de omgeving is een watergatwoning ecologisch verantwoord.

'Gemeenten in Nederland hebben zo de kans zich te presenteren als milieubewust, innovatief, vooruitstrevend en creatief. En Nederland kan zich zo nog beter profileren als Nederland Waterland‘, meldt Winkelaar, die er overigens geen geheim van maakt dat deze prijsvraag een sympathieke, maar enigszins onbeschaamde actie is ter profilering van rondaywinkelaararchitecten zelf. In de wedstrijdjury bevindt zich behalve de architecten zelf overigens ook de bekende waterwoningpionier Koen Olthuis.

Hoeveel kost het eigenlijk om zo'n watergatwoning te laten bouwen? Drie ton is het prompte antwoord. Maar een standaard rechthoekige bak (bijna 7 bij 15 meter), die meestal bij een arkenbouwer wordt gemaakt, is toch maar zo'n 35 duizend euro? ‘Dat komt', legt Winkelaar uit, 'omdat sluizen in Nederland niet breder zijn dan 7 meter. Ons vierkante model van 12 bij 12 kan daar niet doorheen, en moet dus op locatie worden gemaakt.' Het architectenduo studeert samen met een betonleverancier op een goedkopere oplossing. Bijvoorbeeld door de woningen uit modules op te bouwen.