Crowdfunding wil journalisten aan 't werk zetten

publiceerde dinsdag een

over een eiland met afval dat in de oceaan ronddrijft. Het gaat om een onwaarschijnlijke verzameling gloeilampen, tandenborstels, stukken plastic en visnetten. Wereldwijd dobberen er vijf van dit soort afvaleilanden rond. En het slechte nieuws is dat ze steeds groter worden: elke tien jaar verdubbelen ze in omvang. Met alle vervelende gevolgen voor de zeedieren van dien.

Onrustbarend en interessant verhaal, maar minstens zo interessant is de manier waarop het tot stand kwam. Onderaan het artikel staat namelijk dat een deel van de reiskosten (om het afvaleiland te bekijken) werden opgebracht door de lezers van Spot.us: een non-profit club die doet aan 'community funded reporting'. Dat is een hele Web 2.0-mond vol om te zeggen dat lezers geld inzamelen om een journalist aan het werk te zetten.

Nu veel bestaande mediaorganisaties vanwege dalende inkomsten de broekriem moeten aanhalen, nemen de mogelijkheden om aan onderzoeksjournalistiek te doen daar af. Via Spot.us kan het publiek journalisten op pad sturen om te berichten over onderwerpen die normaal blijven liggen omdat er te weinig geld voor is.

Het idee is simpel: iemand plaatst een verhaalidee. Vervolgens reageert een (freelance) journalist met een pitch om dat verhaal uit te werken. En als er vervolgens genoeg geld wordt ingezameld om de verslaggever te betalen, gaat hij aan het werk. De journalist maakt het verhaal openbaar en vervolgens mag iedereen het gebruiken. Het kan ook gebeuren dat een bestaand medium belangstelling toont voor het resultaat: dan krijgen de geldschieters hun financiële bijdrage aan het verhaal terug.

De vraag is of initiatieven als Spot.us de onderzoeksjournalistiek kunnen redden. Krijgen we door crowdfunding echt verhalen te lezen die we anders niet zouden kennen? Het verhaal over de ronddrijvende afvalbergen in de oceanen was natuurlijk al eens eerder verteld - al kunnen we er natuurlijk niet vaak genoeg aan herinnerd worden dat we er een bende van maken.

Daarnaast kun je je afvragen of er voldoende mensen zijn die bereid zijn om vooraf te betalen voor onderzoeksjournalistiek. Ik vermoed van niet, maar ondertussen is het natuurlijk prima dat onderzoeksjournalisten op deze manier incidenteel een nieuwe inkomstenbron kunnen aanboren.