De werkelijkheid verzin je niet

'De werkelijkheid verzin je niet' is de vorig jaar gelanceerde slogan van de IDFA-campagne. Op 19 november barst het International Documentary Festival Amsterdam weer los. Met grappige, ontroerende, schrijnende, soms opzienbare en altijd hoogst opmerkelijke documentairefilms. Die opmerkelijkheid raakt aan het campagnethema, dat laat zien dat situaties in het echte leven vaak nog absurder zijn dan in een bedacht scenario. Terwijl de tv- en bioscoopcommercials van 2008 - gemaakt door productiemaatschappij 25FPS - het absurde in IDFA-documentaires belichtten, draait het in de sinds deze week gelanceerde filmpjes vooral om onvoorstelbare situaties in het leven van alledag.

Zo vertelt een kapper dat de hair extensions van zijn klant afkomstig zijn van arme Indiase kindjes, waarna hij de verbijsterde vrouw sust door te stellen het maar een grapje was. Waarop een fragment volgt van de op IDFA vertoonde docu Hair India, dat bewijst dat hoofdhaar in India wel degelijk wordt afgeschoren om dit aan fortuinlijker mensen te verkopen. Materiaal uit de documentaire Necrobusiness toont in een andere commercial aan dat de uit de mouw geschudde opmerking van een ambulancebroeder niet slechts een staaltje van inktzwarte humor is.

'Hoe kun je mensen nog actiever betrekken bij het thema?, was ons uitgangpunt voor de online spin-off', zegt Pim van Nunen, samen met Bas Engels het creatieve brein achter de campagne en verbonden aan reclamebureau TBWA\Neboko. Daarom maakte het bureau in samenwerking met thispagecannotbefound.com het IDFA Montagespel. 'Het is een montagetafel in IDFA-stijl, waarmee de bezoeker zelf een poging kan doen om de werkelijkheid te reconstrueren.'

Er is een keuze uit drie eerder op het IDFA vertoonde documentaires. Aan jou de vraag of je honderd procent kunt raden wat de synopsis van de docu is of hoe je denkt te weten hoe het verhaal zich ontwikkelt. Dat valt nog niet mee, zo blijkt. Maar ongeacht of je goed of fout 'monteert': spelers maken elke week kans op een VIP-arrangement, met daarin onder meer dvd's, boekjes en een volledig passepartout voor alle voorstellingen van het IDFA.

De technische realisatie had aardig wat voeten in de aarde. Met onder meer de Flash 3D library Papervision ging thispagecannotbefound.com aan de slag en leverde in circa drie weken een 3D-montagetafel. 'Papervision is bedoeld om middels code interactieve 3D te maken', vertelt een trotse Edward Tetteroo. 'Het was wel een gepuzzel om het realistisch te laten werken. De filmspoelen op de achtergrond en op de montagetafel in het filmpje zijn compleet dynamisch gemaakt, waardoor we moesten uitzoeken welke spoel welke kant opdraait en onder welke hoek de filmrol ligt. Dat was nogal een bitch.'
De films Hair India en Necrobusiness zijn een jaar lang in hun geheel te bekijken op IDFA TV. Het IDFA is te bezoeken van 19 t/m 29 november.