17 :: Shoot 'm up of voed 'm op?

door Clive Thompson

Ik speelde een potje Gears of War. Ik probeerde een level op ‘insane’ niveau te verbeteren en de muren waren bedekt met ingewanden. Ik moordde mijn weg naar de baas, gaf mijn kettingzaag een extra boost en sneed zijn romp in plakken, waarmee ik een fontein aan smurrie de vrije loop liet. Wow!
Op dat moment hoorde ik de voordeur van mijn appartement opengaan en komt mijn oppas binnen wandelen... met mijn zoontje van 15 maanden, zijn ogen wijd opengesperd. Pap, zag ik hem denken, wat ben jij nou aan het doen? Oh, niets, knul, gewoon even aan’t ontspannen met een massamoord-simulator. Dat is alles. Dus zette ik snel mijn Xbox 360 uit en ontweek de ogen van mijn oppas. Maar het bracht mij op de volgende gedachte: uiteindelijk zal hij videogames willen gaan spelen. En dan zal ik te maken krijgen met de traditionele opvoedvraagstukken die games met zich meebrengen.

Wanneer zal ik hem zijn eerste controller geven? Zal ik hem de bloedige vechtspellen laten spelen waar ik zo van houd - en, als ik dat doe, wanneer dan? Gamers zoals ik hebben jarenlang gestreden tegen slecht geïnformeerde ouders en politici die games ervan beschuldigden kinderen gewelddadig te maken, fantasieloos, dik of erger. Maar nu zitten we in een vreemde positie: we zijn de eerste generatie die jong genoeg is om met games te zijn opgegroeid, maar oud genoeg is om kinderen te hebben. Dus nu komt het erop neer dat, o jee, we nuchtere beslissingen moeten maken over wat voor soort entertainment goed of slecht is voor onze kinderen. En wat hebben we eigenlijk besloten? Ik ben maar rond gaan bellen met mijn gamevrienden om daar achter te komen.

Abstract geweld
Zoals verwacht kwam ik er achter dat ouders die zelf met de joystick zwaaien er beter in zijn dan Hirsch-Ballin om de nuances tussen de verschillende soorten gevechtsspellen af te wegen. Brian Crecente, redacteur van de gameblog Kotaku, heeft een benadering die de meeste gamer-ouders aan mij beschreven: ze beoordelen games zoals ze dat doen bij films. Als ze qua inhoud ongeschikt zijn voor zijn vijfjarige zoontje, staat hij het zijn kind niet eens toe mee te kijken. ‘Iedereen weet, als volwassene, dat de wereld niet altijd een mooie plek is’, zei Crecente tegen me. ‘Maar ik wil niet dat hij dat nu al weet. Ik wil dat hij een kindertijd heeft.’ Dus staat hij geen games met ‘realistische’ gevechten toe, zoals Tweede Wereldoorlog-spellen, of Resistance: Fall of Man, maar mogen de tekenfilmachtige beschietingen zoals in Starfox op Nintendo DS wel. Die beschouwt hij in essentie als net zo abstract als het spelen van cowboytje en indiaantje met je vingers als geweren.

Chris Anderson, hoofdredacteur van Wired, stelde een nog interessantere strategie voor: de ‘Lego Regel’. Het Lego-bedrijf heeft naar verluidt een beleid waarbij geen speelgoed wordt geproduceerd dat wapentuig uit de twintigste eeuw kopieert. ‘Je mag zwaarden hebben, en laserguns in de ruimte, maar geen werkelijke 20ste eeuwse geweren’, zegt Anderson. Dus mogen zijn vier kinderen games als Halo spelen, omdat het daarin om een futuristische fantasieoorlog gaat waarin je alleen groen of- blauwbloedige aliens doodt. Hetzelfde geldt voor spellen met Romeinse zwaardgevechten. ‘Maar het sluit duidelijk Grand Theft Auto uit.’ Ik mailde naar Lego’s woordvoerder Michael McNallly en hij bevestigde de Salomons logica van het bedrijf. Lego, schreef hij, is het ermee eens dat het goed-tegen-kwaad-gevecht een basisonderdeel is van het spelscenario van kinderen en wij geloven dat het een belangrijk onderdeel is van hoe kinderen de wereld onderzoeken.’ Maar ze willen niet dat het de beleving van de werkelijke wereld van een kind infecteert, dus is het de beste oplossing dit spel expliciet te plaatsen in de wereld van de fantasie.

Verslavend snoepgoed
Persoonlijk ben ik groot voorstander van dat idee en zal ik het waarschijnlijk proberen te vermengen met de richtlijnen van Crecente. Maar de waarheid is dat geweld in games paradoxaal genoeg één van de meer gemakkelijk oplosbare problemen is, omdat je onderscheid kan maken van game tot game. (En zoals wetenschappelijk onderzoek uitwijst, is het onwaarschijnlijk dat games een moordenaar van je kind zullen maken; recent onderzoek heeft aangetoond dat gewelddadige games je kind alleen agressiever maken als het al bestaande gedragsproblemen heeft.) Het grotere dilemma is zo inherent aan de games als het spel zelf. Zijn ze gewoon te verslavend voor kinderen? Het zijn ten slotte spelsystemen. Ze zijn ontwikkeld om ons uit te dagen met situaties die we bijna, maar net niet helemaal, onder controle hebben. Dat is snoepgoed voor onze - naar organisatie zoekende - prefrontale cortex. Ik vecht nog steeds tegen het narcotische effect van games; mijn vrouw en ik gingen een keer zitten om een paar minuten Bookworm te spelen en bleven vervolgens vijf uur lang in een blinde vlek-achtige trance steken, terwijl we het avondeten oversloegen.

‘Als je naar bed gaat nadat je iets hebt gespeeld als Tetris, blijven de vormpjes voor je ogen dansen. Dat gebeurt niet als je de namiddag hebt besteed aan bijvoorbeeld schilderijen kijken’, zegt Bred Dawson, een vriend van me die games bespreekt voor de Toronto Star en af en toe games als Wii Sports speelt met zijn vijfjarige dochter. De voor de hand liggende oplossing is om strikte speltijden aan te houden, en het zeuren wat langer te verdragen. De meeste gamer-ouders vertelden me dat ze het niet meer dat een uur per dag toestaan, van sommigen mag het alleen in het weekend.

Toegevoegde waarde
Persoonlijk hoop ik dat ik mijn eigen spelverslaving kan ombuigen naar de mistige wijsheid en autoriteit van een voormalige heroïneverslaafde, als ik mijn zoon waarschuw voor de diploma-vernietigende aantrekkingskracht van World of Warcraft. Geloof me, kind, ik weet wat de straat met je kan doen. Maar wie weet? Ik zal waarschijnlijk net als zo’n doorsnee, misselijkmakende ex-hippie babyboom-ouder, streng de les gaan lezen over het kwaad van marihuana terwijl ik op kantoor een voorraadje Columbian Gold in de la van mijn bureau bewaar.
Toch ben ik nog steeds bereid om mijn weg te vinden in dit mijnenveld en mijn zoon de gelegenheid te geven geschikte games te spelen. Ik ben ervan overtuigd dat het een toegevoegde waarde heeft voor de kinderpsyche. Computergames laten kinderen complexe systemen ontdekken; ze leren er om onzichtbare en onuitgesproken regels te vinden. Dat is niet alleen bruikbaar als een vaardigheid voor het leven maar ook een esthetische ervaring. Aan de andere kant is het makkelijk voor mij om dat nu te zeggen, ik heb nog zes maanden voordat hij erachter komt wat een Xbox is.