Wat dacht je van een achtdaagse week?

Zeg eerlijk. Op het moment dat je dit stuk leest zou je eigenlijk iets anders moeten doen. Je werk bijvoorbeeld. Of je combineert je lunch met het doornemen van het nieuws. Heel slim, want tijd is geld en dus een kostbaar goed. De huidige communicatietechnologie maakt het bovendien steeds makkelijker om na kantoor, in de auto of in het weekend nog wat werk te doen. Wie werkt er überhaupt nog vijf dagen per week? En alsof we nog niet genoeg werken, moeten we daarnaast ook tijd besteden aan sport, familie, vrienden en ontspanning. En dat laatste schiet er maar al te vaak bij in.

Je zou dan naar een boek of cursus time-management kunnen grijpen, maar je kan je ook afvragen of we nog wel genoeg hebben aan een week die bestaat uit zeven dagen. Waarom voeren we geen achtdaagse week in? Dat stelt Festina Lente, een creatief platform voor kunst, design en onderzoek. Met het project Seaday wil het platform onze huidige weekindeling in twijfel trekken en een achtdaagse week promoten. Medewerker Jaap Oostinjen: ‘Het doel is om mensen bewust te laten worden van de manier waarop zij met tijd omgaan. Seaday daagt mensen uit om hierover na te denken.’

<font size="1">Een nieuwe week breekt aan. Al voordat het eerste morgenlicht verschijnt, komt langzaam de beweging op gang die geen einde kent en dagen door zal gaan. Een nieuwe cyclus wordt ingezet, gedomineerd door het snelle wegtikken van een aangenomen klok.
[Foto's en bijschriften :: Marc van der Aa]</font>

Daarvoor is belangrijk om te begrijpen waarom onze week zeven dagen heeft. Het jaar, de dag, en de maand zijn gebaseerd op natuurlijke tijdvakken die voortkomen uit het verschil tussen dag en nacht en de omwentelingen van de aarde, maan en zon. De week is daarop een uitzondering. Onze zevendaagse week komt dan ook van de zeven hemellichamen waarnaar de dagen zijn vernoemd en is een gegeven dat door mensen zelf in het leven is geroepen.

In het oude Egypte en China waren lange tijd weken van tien dagen in gebruik. Begrijpelijk, want mensen hebben tien vingers en niet zeven. De zevendaagse week is ook in een recenter verleden al vaker uitgedaagd. De Franse revolutie bracht een tiendaagse week met simpelweg genummerde dagen. Het experiment duurde 12 jaar, maar sloeg nooit aan. Na de Russische Revolutie in 1917 werd het opnieuw geprobeerd, maar faalde ook. In 1929 legde Stalin een vijf- en later een zesdaagse week op. Ook dit mislukte. Na 1945 zijn geen experimenten met de week meer uitgevoerd.

<font size="1">Kantoor op straat, blinddaten binnen vijf minuten en de familie in Afrika is binnen no-time aan de lijn. De wereld binnen handbereik en wij binnen handbereik van de wereld. Heeft tijd zijn betekenis verloren?</font>

Volgens Oostinjen is de tijd opnieuw rijp voor de discussie: ‘We moeten nadenken over onze collectieve indeling van tijd. Past die eigenlijk nog wel bij een versnelde samenleving als de onze? In de afgelopen vijftig jaar zijn we bijvoorbeeld vijftig procent sneller gaan praten en slapen we gemiddeld anderhalf uur korter. Daarnaast zijn we we constant op zoek om onze tijd beter in te vullen, maar de gaten die we hebben vullen we weer op met werken. Vijftig jaar geleden kon je bijvoorbeeld niet aankomen met werken op zondag.

De hamvraag is natuurlijk wat we gaan doen met die extra dag in de week. Oostinjen: ‘Dat is de prikkel die we naar buiten gooien. Wat zou jij ermee doen? Over het algemeen willen de meeste mensen meer tijd voor zichzelf en voor alle dingen waar ze normaal niet aan toe komen. Zo stelde iemand voor om hem als studiedag te gebruiken. Of als nationale dag om culturele dingen te doen. De angst heerst dat die achtste dag weer opgaat aan werken, net als nu gebeurt met de zondag of zaterdag. Het is dus iets om bij stil te staan dat we ons constant op het randje van een burn-out houden om maar te blijven werken.’

<font size="1">Mijn geest is leeg. Ik vind de tijd om weg te dromen en steek bruggen tussen gisteren, vandaag en morgen over, op zoek naar iets wat me richting geeft voor de dag die komen gaat, de weken, de maanden en jaren. En natuurlijk, misschien ook morgen.</font>

Op 5 februari houdt Seaday een debat op de HKU in Utrecht onder studenten. Oostinjen: 'Wij zijn benieuwd naar de opinie van kunstenaars en creatieven. Dat is omdat zij er vaak eerder voor open staan om vaste denkkaders los te laten. Samen met hen willen we bekijken hoe het beter zou kunnen.'

Op de Seaday site kan worden meegediscussieerd. Daar is ook het volledige verslag te vinden van fotograaf Marc van der Aa die naar Buenos Aires reisde en in beeld bracht hoe hij de achtdaagse week ervaart. Elke dag maakte hij een foto met bijschrift.