Creatief met voedsel

Want 'food design' begint een hoge vlucht te nemen. Eet smakelijk.

De smaak, de presentatie, de ambiance en zelfs het design van voedsel zijn zaken die tot voor kort vaak gescheiden werden benaderd. Door de enorme opleving van design en van onze eetcultuur is er de laatste tijd echter sprake van een meer holistische benadering van het thema voedsel. Op een conferentie met als titel The Future of Food Design werden vorige week een aantal opmerkelijke voorbeelden getoond. Schuif gerust aan.

Wat is precies food design? Spreker Masajuki Tajima, zelf kok én stedelijk ontwerper, beantwoordde die vraag door meteen de breedte van het onderwerp te laten zien. ‘Food design staat over het algemeen heel ver van mensen af en wordt al snel geassocieerd met ongewone voedselcombinaties of op architectuur lijkende gebeeldhouwde presentaties van eten. Maar het kan ook heel simpel zijn. Een goede tijd hebben met vrienden aan een eenvoudige tafel met sushi is ook een onderdeel van food design.' Sterker, de mens en zijn beleving staan tegenwoordig juist heel centraal in food design.

<font size="1">Diverse projecten met o.a. designerskoekjes, toast van ontwerper Kuniko Maeda, kleding uit de Food Fight collectie van Jeremy Scott, het Food Facility restaurant van Mediamatic, een design dinner bij Droog Design en de foodscapes van het fotografenduo Ida & Javelle.</font>

De term laat zich beter begrijpen als je beseft dat voedsel niet meer exclusief het domein is van koks, maar ook van andere disciplines, zoals design, fashion, architectuur, kunst en zelfs muziek. Kortom, eigenlijk laat elke creatieve discipline zich goed mengen met voedsel en juist op deze raakvlakken ontstaan momenteel de meest opmerkelijke en verfrissende benaderingen van food design.

<font size="1">Voedselboodschappen van eetontwerpster Marije Vogelzang, het popcornbed en de broodstoel van Marc van de Sande, stills uit de video Pic City van architecten MVRDV en de kookgeluiden van Sonic Kitchen.</font>

Tajima: 'Ontwerpers hebben tot taak om producten beter en aantrekkelijker te maken en daarmee het leven opwindender. Al die uitingen rondom voedsel vallen samen onder de term "food culture". En zeker bij voedsel speelt het verlangen een hele grote rol. Een mooi opgedekte tafel in een woonwinkel, of in een modern restaurant, eigenlijk verkopen ze allemaal vooral de illusie van voedsel.'

Een van de andere sprekers op de conferentie was masterchef Angélique Schmeinck. Zij zoekt haar uitdaging vooral in de ervaring van eten, want op dat vlak valt nog een hoop te winnen. Ze realiseerde zich op een goede dag dat het binnenste van een luchtballon eigenlijk niets anders is dan een heteluchtoven en vroeg zich af of het mogelijk was om daarin eten te bereiden. Na 2,5 jaar experimenteren maakte ze haar droom waar en ontstond Culi-Air, het eerste luchtrestaurant ter wereld, waarin kipfiletjes, dorades en St. Jacobsschelpen hangen te garen in de nok van een ballon.

Maar waarom al die moeite voor iets dat door velen nog steeds wordt gezien als slechts brandstof voor het lichaam? Schmeinck ontdekte in haar lange ervaring als sterrenkok dat smaak zich als herinnering in je geheugen kan opslaan. Maar om een smaakherinnering te creêren, heb je naast goede producten en een uitgebalanceerd smakenpallet vooral ook een visueel beeld van de beleving nodig dat in je hoofd blijft zitten. Als al die factoren kloppen heb je de meeste kans dat mensen zich een maaltijd altijd zullen blijven herinneren. Tot in de kleinste details. Food design is dus een luxeproduct dat ten dienste staat van ál onze zintuigen. En daarmee heeft voedsel zich als creatief materiaal een definitieve plek binnen onze cultuur verworven.