Uitlegparty: Blu-ray

De eerste spelers en schijfjes zijn in Nederland te koop, maar de Playstation 3, die ook Blu-ray gebruikt, nog niet. Alles wat moet je weten over deze dvd-opvolger in 10 vragen.

1. Wat is dat, een Blu-ray Disc?

Een schijfje net als een dvd, maar dan past er op elke kant 25 gigabyte. De dvd heeft slechts een capaciteit van enkellaags 4,7 gb en dubbellaags 8,5 gb. Ook ondersteunt de Blu-ray Disc betere kwaliteit beeld (1080p HD-kwaliteit) en geluid (Dolby 7.1, TruHD). De naam komt van het gebruik van de blauwe laser van 405 nm golflengte. Dvd's en cd's gebruiken een rode laser. De coating van de Blu-ray Disc biedt bovendien betere bescherming tegen krassen en vingerafdrukken. Op de dubbellaagse Blu-ray-schijfjes pas negen uur HDTV en 23 uur standaardkwaliteit tv.

2. Ik ben tevreden over dvd. Waarom zou ik overstappen naar Blu-ray?

Als je nóg betere beeld- en geluidskwaliteit wilt die helemaal past bij die nieuwe LCD-tv die je hebt gekocht. Want heb je eenmaal zo'n dure tv, dan wil je er ook uithalen wat er inzit. Toch? Blu-ray kan je ook gebruiken voor opslag. Extra ruimte komt natuurlijk altijd van pas. Die 50 gb per schijfje is ideaal voor backups. O ja, geen zorg, je dvd's blijven ook afspeelbaar op Blu-ray-spelers.

3. Wat heb ik nodig voor optimaal Blu-ray-genot?

- een Blu-ray Disc speler
Dat kan een aparte speler zijn of een Playstation3, want die speelt ook Blu-ray Discs af. Er zijn ook Blu-ray-opnameapparaten en Blu-ray-drives en -schrijvers voor computers. Een probleem is dat een aantal merken, zoals LG en Pioneer, de lancering van zijn BD-spelers heeft moeten uitstelen vanwege het tekort aan blauwe laserdiodes. Sony, Samsung, Panasonic hebben al spelers en binnenkort volgen ook Philips en de Playstation 3.
- een HDTV
En dan het liefst geen HD-Ready-tv (formaat 720p) maar Full GHD dus met het formaat 1080i of 1080p.
- Blu-ray Disc schijfjes
Dat kunnen zowel voorbespeelde Blu-rays met films zijn (BD-ROM) maar ook opneembare (BD-R) of herschrijfbare voor data (BD-RW) of herschrijfbaar voor HDTV-opnames (BD-RE). TDK werkt aan een BD-disc met 200 gb capaciteit. Ook Philips is bezig met schijfjes waarop meer dan 50 gb past.

4. Hoeveel kost me dit allemaal?

De Blu-ray-disc spelers kosten nu tussen 1000 en 1500 euro. De Playstation 3 met Blu-ray gaat waarschijnlijk rond de 700 euro kosten. De opnameapparaten zijn natuurlijk iets duurder. De interne BD-writers voor de pc zijn wel goedkoper: tussen 600 en 1000 euro.
De prijzen van 40 inch tv's met Full HD kosten 2800 euro of meer. HD-ready schermen van dezelfde grootte kosten ongeveer 1500 euro.
De BD-schijfjes met films kosten tussen 20 en 40 euro. Opneembare discs zijn nog iets goedkoper dan dat.

5. Hoe kan je opnemen met Blu-ray's?

Dat kan wel, maar dan je moet wel letten op de standaarden voor kopieerbeveiliging. Zo moet je tv wel beschikken over een HDMI-uitgang en kabel, plus alle apparaten moeten de kopieerbeveiliging HDCP ondersteunen. Anders wordt de beeldkwaliteit beperkt. BD-discs gebruiken ook een soort digitale watermerktechniek, de ROM-Mark, die ongeoorloofde kopies moet voorkomen. Alle BR-apparaten controleren op dit watermerk.

6. Moet ik wachten op de Playstation 3?

Dat lijkt een goed idee, want de PS3 is een paar honderd euro goedkoper dan de aparte Blu-ray Disc-spelers. Een kwestie van 'kwantumkorting' doordat Sony miljoenen PS3's zal verkopen. Maar ook de verkoop van PS3 is vertraagd vanwege een tekort aan blauwe laserdiodes. Als we pech hebben moeten we in Nederland nog een half jaar wachten. Officieel staat de lancering hier gepland voor maart. Afwachten maar.

7. Welke films komen er uit op Blu-ray?

De meeste grote filmmaatschappijen hebben al beloofd komend jaar tientallen films uit te brengen op Blu-ray, zoals Warner, Paramount, Fox, Disney, Sony en MGM. Maar het aanbod is op dit moment nog uiterst schraal. De grote films verschijnen nog niet op Blu-ray. Maar dat zal volgend jaar waarschijnlijk veranderen. Een van de eerste Nederlandse Blu-ray Discs zou de film Honeyz kunnen gaan worden.

8. Hoe zat het nou met de rivaal van Blu-ray, de HD-DVD?

Blu-ray is niet het enige schijfje dat de opvolger van de dvd wil worden, ook de HD-DVD is dat. Op een HD-DVD past echter maar 15 gb per kant. Microsoft ondersteunt HD-DVD, bijvoorbeeld met de Xbox 360. Ook Toshiba richt zijn pijlen op HD-DVD, maar gaat waarschijnlijk ook Blu-ray ondersteunen. De strijd lijkt al gestreden in het voordeel van Blu-ray. Dat is goed nieuws voor Philips dat in de jaren 80 in de oorlog om de videobandformaten zo hopeloos verloor. Maar het is nog niet helemaal beslist. HD-DVD spelers en schijfjes dreigen stukken goedkoper te gaan worden.

9. Hoe lang duurt het voordat de Blu-ray Disc echt belangrijk begint te worden?

Dat kan nog jaren duren. Bij de dvd, eind jaren negentig geintroduceerd, duurde het ook even. Maar Blu-ray wordt in elk geval gesteund door een enorme lijst grote bedrijven, waaronder Apple, Dell, Panasonic, HP, LG, Samsung, Sony, TDK en Sun.

10. Allemaal leuk en aardig, maar straks bedenken ze weer wat nieuws. Dus, eh, wat wordt de opvolger van de Blu-ray Disc?

De Holografic Versatile Disc, de hvd. Holografische media gebruiken niet alleen de oppervlakte van de schijf maar ook de diepte, waardoor er veel meer opgeslagen kan worden. Op de eerste generatie hvd's past volgens fabrikant InPhase 300 gb. Ze gaan ongeveer 150 dollar per stuk kosten. En de tweede generatie (800 gb) en derde (1,6 terabyte) zijn al in de planning. De spelers voor HVD's kosten nog een vermogen, maar Hitachi Maxell schijnt volgend jaar een drive voor het grote publiek op de markt te willen brengen. Zal wel een paar duizend euro gaan kosten.

Conclusie: Je kunt je afvragen waarom je überhaupt nog schijfjes zou willen verzamelen als je alles zou kunnen downloaden. Microsoft maakte onlangs al bekend films in HD-kwaliteit te gaan verspreiden naar de Xbox, gewoon via internet. Dus net als bij HDTV zeggen we: wachten. Op lagere prijzen, op meer films en op de Playstation 3. Dan zien we weer verder.