De Laatste Dragers

Toch blijft de industrie proberen muziek op dragers te verkopen, nu met sticks, cards en zelfs complete iPods. Zucht.

<font size="1">Een muziekalbum op een stick.</font>

Bandjes en lp's zijn al voltooid verleden tijd maar ook de cd heeft zijn langste tijd gehad. De piek van de cd-verkoop was de eerste helft van de jaren negentig en loopt vooral de laatste drie jaar hard terug. In 2005 behaalde de markt voor cd's in Nederland bijna twintig procent minder omzet en staat nu op de helft (267 miljoen euro) van de omzet in topjaar 1991 (529). In 2005 daarentegen is de markt voor downloads via internet en mobiele telefoons wereldwijd verdrievoudigd van 380 miljoen naar 1,1 miljard dollar. De vlucht die digitale distributie neemt, maakt in landen als de VS en Japan de daling van de dragers meer dan goed. Maar waarom grijpt de industrie dan toch naar weer nieuwe dragers zoals beveiligde SD cards en geheugensticks?

<font size="1">Eind vorig jaar introduceerde SanDisk TrustedFlash, geheugenkaartjes met beveiliging.</font>

In 2004 was Blof de eerste Nederlandse band die een album op een geheugenkaartje uitbracht die op een mobiele telefoon of pda beluisterd kon worden. Wereldwijd was de primeur voor Robbie Williams. Productontwerpster Alice Wang verkende het distributiescenario met geheugensticks. De eerste uitgave op een iPod shuffle, waardoor je gelijk de speler koopt, is ook al gesignaleerd. En daar houdt het niet bij op. Voor de PSP kun je UMD-discs kopen met muziek. En de industrie kijkt ook naar de komst van HD-DVD en BluRay discs, al zijn die relevanter voor de filmindustrie. De laatste brengt trouwens ook al films uit op cards voor op je mobiel.

Maar waarom zouden we die dragers nog kopen? Als je je muziek downloadt, dan kunnen we die prima zelf op een card, stick of mp3-speler zetten. Films ook trouwens. En als je per se albumcoverart wilt zien, dan kan ook in muziekprogramma's als iTunes en op -spelers als de iPod. En een gratis iPod shuffle bij een album is leuk, maar als je er nou al een hebt? En wat moeten we eigenlijk met al die nieuwe dragers? Een UMD-disc kan je alleen op een PSP afspelen, niet in je telefoon of mp3-speler. Je wilt de muziek kopen, niet een drager met beperkingen, en dat kan tegenwoordig prima online bij de iTunes Music Store of bij MusicStream. Voor de helft van de prijs. Houd al dat plastic maar.

<font size="1">Lekker bladeren door je collectie kan ook digitaal.</font>

'De platenmaatschappijen wedden op twee paarden', zegt Wouter Rutten van brancheorganisatie NVPI. 'Ramingen voorspellen dat downloads in 2010 een kwart van de omzet opleveren. De cd is nog niet uitgespeeld en er spelen een heleboel factoren. De ontwikkeling van breedband internet, nieuwe dragers en de komst van mediacenters in huis.' Weer nieuwe dragers, daar hebben mensen toch helemaal geen zin in? 'Ja, mensen worden inderdaad dragermoe. Het gaat maar door. De bereidheid om te investeren in weer een nieuw systeem, zoals dadelijk HD-DVD of BluRay, neemt af. Mensen hebben nu massaal geinvesteerd in mobiele spelers zoals de iPod.'

Waarom stimuleert de industrie digitale distributie niet nog meer? Rutten: 'Dat doen ze wel hoor, achter de schermen. Muziekdiensten met abonnementen zoals Rhapsody en Napster zijn heel goed voor de industrie. Mensen die normaal drie cd's per jaar kopen a twintig euro, hebben nu een abonnement van tien dollar per maand. Die diensten blijven in Nederland jammer genoeg nog wat achter.' Wat de digitale distributie nog opspeelt zijn de auteursrechten die territoriaal zijn geregeld. 'Een platenmaatschappij kan prima een licentie afgeven voor heel Europa, maar een winkel als de iTunes Music Store moet met de Buma/Stemra's in elk land apart afspraken maken.'

Aan ons zijn de nieuwe muziekdragers in elk geval niet besteed. En we kunnen niet wachten tot we ook films online kunnen kopen. Apple heeft vergevorderde plannen en wil nog dit jaar films voor een vaste prijs van 9,95 dollar per stuk online aanbieden. Mijn lijn alvast staat open. Ik maak alvast maar een beginnetje met het verzamelen van de filmposters.