Who the f*ck is Ken Burns?

De man van de zoom- en paneffecten in diavoorstellingen op je computer. David ergert zich rot aan de effecten en wilde weten wie ervoor verantwoordelijk is.

Ik weet nog steeds niet wie hij is. Telkens als ik even snel mijn digitale foto's in een iPhoto diavoorstelling wil bekijken, dan komt hij weer om de hoek kijken om de show te verzieken. Ik heb het over Ken Burns en zijn grijsgedraaide video-effecten. Je kent het wel, het inzoomen op een foto en het van links naar rechts bewegen. Ik wil dat niet. Ik wil gewoon de volledige compositie van mijn foto bekijken zonder inmenging van meneer Burns. Ken Burns kom je overal tegen, niet alleen in Apple's iPhoto en iMovie maar ook in video- en foto-applicaties op het Windows platform. Wie is deze man en wat doet hij met zijn grappen en grollen in mijn huiskamer?

Eigenlijk is het niet eerlijk dat ik als Apple-gebruiker bij voorbaat zo kritisch ben op neurotische foto gedrag van meneer Burns. De schuld ligt bij Apple. Of dat ook geldt voor Windows videoprogramma's weet ik niet. In ieder geval heeft Apple iPhoto zo ingesteld dat je in een moment van onoplettendheid niet aan de effecten kan ontsnappen. Klik maar eens op diavoorstelling. Daar staat duidelijk een keuze om het Ken Burns effect uit te zetten. Maar nee, je moet hem vervolgens onder een apart voorkeuren menu nogmaals uitschakelen om aan zijn effecten te ontkomen. Ik vergeet dat elke keer weer. Ik kan de bewaarknop voor de aangepaste voorkeuren van de diavoorstelling dan ook niet vinden.

<object width="400" height="329"><param name="movie" value="http://www.youtube.com/v/ffIEuoyLbMY"><embed src="http://www.youtube.com/v/ffIEuoyLbMY" type="application/x-shockwave-flash" width="400" height="329"></object>

<font size="1">Gaap, zo doe je het Ken Burns truukje dus.</font>

Wat ik wel in een handomdraai vond, was wie Ken Burns in het echte leven is en waarom een video-effect naar hem is genoemd. Hij is namelijk Mister Documentary America. Ken Burns heeft een hele riedel historische documentaires op zijn naam staan die allen zwaar Amerikaans getint zijn. Zijn meest bekendste werken zijn de miniseries The Civil War (1990), Baseball (1994) en Jazz (2001). Met name The Civil War, het verhaal over de Amerikaanse Burgeroorlog was een megahit. Met meer dan 40 miljoen kijkers tijdens de premiere in 1990 werd de miniserie een mijlpaal voor de publieke zender PBS. Nog nooit hadden zoveel mensen naar een docudrama gekeken. De New York Times noemde het een meesterwerk en The Washington Post betitelde de serie als 'heroische televisie'. The Civil War werd zelfs in afleveringen Twin Peaks, Thirtysomething, en Saturday Night Live genoemd.

<object width="400" height="329"><param name="movie" value="http://www.youtube.com/v/0EAlhmqBkFI"><embed src="http://www.youtube.com/v/0EAlhmqBkFI" type="application/x-shockwave-flash" width="400" height="329"></object>

<font size="1">Doehetzelf Civil War effecten.</font>

In zijn historische documentaires maakte Ken Burns veel gebruik van oude foto's. Om deze een beetje leven in te blazen zoomde hij langzaam in op de foto's met zijn camera en bewoog van onderwerp naar onderwerp. Hoewel Burns dit effect niet heeft verzonnen werd het alsnog bekend als het Ken Burns effect.

<object width="400" height="329"><param name="movie" value="http://www.youtube.com/v/T6xJzAYYrX8"><embed src="http://www.youtube.com/v/T6xJzAYYrX8" type="application/x-shockwave-flash" width="400" height="329"></object>

<font size="1">The Old Negro Space Program.</font>

Ik ben niet de enige die zich aan Ken Burns stoort. Kennelijk zijn het niet alleen zijn effecten, maar ook de stijl waarin Burns zijn historische drama's presenteert die aanzetten tot het maken van mockumentaires, zoals Fahrenheit 1861, een video in de sfeer van 'Ken Burns meets Michael Moore', en Ken Burns presents Video Games, een documentaire over videogameconsoles in de toekomst. De meest briljante parodie is wellicht The Old Negro Space Program, een documentaire in Ken Burns stijl over het Afrikaans-Amerikaans ruimteprogramma in de jaren zestig. Daar kan ik tenminste nog een beetje om Ken Burns lachen.