Absurde analoge gadgets

Chindogu. Is het een nieuw stijlvol en verstillend idee dat uit Japan is overgekomen? Welnee, chindogu bestaat al twintig jaar. Voor wie niet verder komt dan haiku en sudoku een korte introductie. Kenji Kawakami, ruimtevaarttechneut, komiek en bedenker van chindogu noemt ze 'unuseless products'. Chindogu laten zich beter uitleggen door wat ze niet zijn. Niet bruikbaar, niet gepatenteerd en niet te koop. Maar ze lijken handig, grappig en zijn altijd analoog.

<font size="1">Handig! Cltrl-alt-del stok en shirt met jeukindicator.</font>

<font size="1">Poetsen a la Pippi en eindelijk regent het Venz.</font>

Kawakami heeft in de afgelopen twintig jaar zeshonderd van die onnuttige ideeën gebouwd. Zoals de cltr-alt-del stok om die toetsencombinatie met maar een hand te kunnen indrukken, een pet met wc-rol erop voor mensen met hooikoorts en een bril voor kippen tegen het uitpikken van de ogen. De Nederlandse site geeft producten naar Nederlandse waarden, zoals een hagelslaggieter om geen korreltje voorbij het korstje te kieperen.

Mocht een chindogu ineens nuttig blijken, dan is het meteen geen chindogu meer. Dat staat geschreven in het programma van eisen, een strikte set van tien dogma's. Een chindogu moet bijvoorbeeld wel echt gemaakt zijn. Iedereen moet begrijpen waarvoor hij gebruikt zou kunnen worden en hij is ontstaan uit een probleem oplossende activiteit, niet om de grap. Patent vraag je er niet op aan. Als het idee het waard is om te stelen, is het geen chindogu. Rondklikkend in de omvangrijke wereld van chindogu sites zie ik nog een ongeschreven elfde gebod: de website waarop je je chindogu aanbiedt, mag niet gebruiksvriendelijk of stijlvol zijn. Lekker vier verschillende fonts, fuck de resolutie en gebruik vooral dat hele kleurenpalet!

Is het doel van een chindogu het bouwen ervan? Of het delen van je hersenkronkels met andere weirdo's? Je idee in een site of boek krijgen? Ik bedoel, waar GAAT dit eigenlijk over? Kenji Kawakami kwam er eind jaren '80 achter dat een niet zo nuttig idee heel vermakelijk is, als je geniet van het feit dat het zijn doel voorbijschiet. En hij heeft er ook wel diepere gedachten over: 'Eén manier om ideeën te krijgen is de digitale weg. Wie de analoge weg kiest en zijn handen gebruikt om iets op een minder efficiente manier te doen, is zich meer bewust van het proces en kan daarvan genieten.' Het draait om de reis, niet het doel.

Van Kawakami's boeken, 101 Unuseless Japanese Inventions en 99 More Unuseless Japanese Inventions, zijn sinds 1990 in Japan 200 duizend exemplaren verkocht. Nog los van de vertalingen in het Engels, Chinees, Frans, Duits en Spaans. Toch niet zo'n onnuttig idee, die chindogu.