Leeftijd walvishaai bekend door atoomproeven
Als gevolg van atoomproeven in de jaren 50 hebben wetenschappers voor het eerst kunnen vastleggen dat walvishaaien vijftig jaar en waarschijnlijk nog ouder kunnen worden.
De walvishaai is de grootste vis in de oceaan en het vermoeden bestaat al lang dat deze vissen heel oud worden. Dat is nu voor het eerst bevestigd door koolstofdatering.
Van veel vissen is het makkelijk om de leeftijd vast te stellen door de jaargroeiringen in otolieten, een soort 'oorbotje' die bij vissen maar ook bij mensen in het binnenoor voorkomt, te tellen.
Haaien en roggen hebben echter geen otolieten. Bij deze soorten wordt gekeken naar de groeiringen in de kraakbeenachtige wervels. Probleem is echter dat deze groeiringen zich per soort verschillend ontwikkelen en bij seksuele volwassenheid soms niet meer gevormd worden.
Twee decennia geleden toonde Steven Campana van de Universiteit van IJsland in Reykjavík aan dat de leeftijd geschat kon worden met koolstofdatering. Met deze methode wordt gekeken wat het niveau is van koolstof-14 isotopen is in die groeiringen.
Nu is deze methode toegepast op de gepreserveerde overblijfselen van twee volwassen walvishaaien, eentje die dood in Pakistan aanspoelde en eentje die voor in Taiwan gevangen was voordat er een algeheel vangstverbod in 2007 van kracht werd.
Atoomproeven in jaren 50
De wetenschappers vonden specifieke pieken in de koolstof-14 isotopen van deze walvishaaien die veroorzaakt zijn door de radioactieve straling die vrij kwam tijdens de atoomproeven in de jaren 50.
Eén van deze walvishaaien bleek minstens 50 jaar oud te zijn en de verwachting is dat sommige walvishaaien nog langer leven.
Deze kennis kan bijdragen aan het beschermen van de walvishaai, die een bedreigde diersoort is. Wereldwijd zijn er nog maar duizend geregistreerde exemplaren.