EU-hof: 'sleepnet' internetdata alleen bij hoge uitzondering
Het ongericht verzamelen van telefoon- en internetgegevens is strijdig met Europese privacyregels. Landen mogen niet van providers vragen om metadata in bulk te bewaren of te delen, heeft het Europees Hof van Justitie bepaald.
Het hof moest zich over de kwestie buigen omdat België, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hun inlichtingendiensten wél toegang willen geven tot deze gegevens over bijvoorbeeld gesprekspartners en verzendlocatie. Ze willen die, uit voorzorg, grootscheeps verzamelen om ze later te kunnen gebruiken voor het opsporen en volgen van terroristen en criminelen.
Het EU-recht laat het algemeen gebruik van zo'n 'sleepnet' niet toe, oordeelt het hof. Maar als de veiligheid van een land ernstig in gevaar is, kan de overheid wel tijdelijk opdracht geven voor het ongericht verzamelen van deze gegevens. Dat mag dan niet langer duren dan strikt noodzakelijk. Bovendien moet een rechter of onafhankelijke instantie toezicht houden.
Nederlandse sleepwet
Ook in Nederland was er veel discussie over de toegang van geheime diensten tot privédata van burgers. Nederland heeft sinds 2018 een Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, die door tegenstanders sleepwet wordt genoemd.
De wet geeft de AIVD en de MIVD meer bevoegdheden. In een raadgevend referendum stemden iets meer mensen tegen de wet dan ervoor. Daarop paste het kabinet de wet op een paar punten aan