© Juo-Tung Chen/Johns Hopkins University

Chirurgische robot voert voor het eerst zelfstandig operatie uit, zonder hulp van mensen
Een robot die zelf een operatie uitvoert, zonder dat een arts meekijkt of ingrijpt? Het is nu echt gebeurd. In de VS heeft een chirurgische robot zelfstandig een galblaasoperatie uitgevoerd, en deed dat net zo goed als een ervaren arts.
Robots die gebruikt worden tijdens een operatie bestaan al langer, maar tot nu toe werkten ze onder toezicht. Er zat altijd een arts aan de knoppen. Ze waren meer een heel geavanceerd stuk gereedschap dan een robot. Daar komt nu verandering in.
Onderzoekers van Johns Hopkins University leerden een robot namelijk volledig zelfstandig opereren. Dat deden ze door hem duizenden video’s van echte operaties te laten kijken, een beetje zoals een stagiair tijdens de opleiding leert door mee te kijken bij chirurgen.
Verwijderen van de galblaas
Voor hun test kozen de onderzoekers een veelvoorkomende operatie: het verwijderen van de galblaas. Daarbij maakt een arts een paar kleine sneetjes en haalt hij via die openingen het orgaan weg.
De robot oefende op acht galblazen van echte mensen (via deze link kan je dit bekijken, niet voor gevoelige zielen!), maar buiten het lichaam. Er waren dus geen levende patiënten betrokken. En het werkte: in alle acht gevallen voerde de robot de operatie volledig zelfstandig uit. Zonder fouten. Zonder hulp. Met een successcore van 100 procent. Wel is de robot trager dan een menselijke chirurg.
Twee hersenen
De robot slaagde daarin door verder te gaan dan alleen maar wat bewegingen nadoen. Hij leerde ook begrijpen wat er tijdens zo’n operatie gebeurt. Als er iets onverwachts gebeurt, zoals in het echte leven vaak het geval is, weet hij nu dus waarom en wat hij dan moet doen.
Dat kan doordat de robot werkt met twee ‘hersenen’: eentje die het grote plan maakt, en eentje die de precieze bewegingen uitvoert. Als er iets misgaat, bedenkt de eerste hersenhelft een nieuwe aanpak, en stuurt die meteen door. Zo werkt het eigenlijk net als bij een mens: eerst denken, dan doen en aanpassen als het nodig is.
Nog niet bij jou op de operatietafel
Voordat je denkt dat je binnenkort door een robot wordt geopereerd: zover zijn we nog lang niet. De test werd gedaan met weefsel buiten het lichaam, en er is nog veel onderzoek nodig voordat dit veilig genoeg is voor echte patiënten. De resultaten zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke vakblad Science Robotics.
Lees meer over wetenschap en mis niets met de Bright-app.