© Unsplash
Raketlanceringen vormen nieuwe dreiging voor herstellende ozonlaag
Terwijl de ozonlaag langzaam herstelt van de schade door cfk's (chloorfluorkoolwaterstoffen), dient een nieuwe bedreiging zich aan: de explosieve groei van raketlanceringen. Onder aanvoering van partijen als SpaceX van Elon Musk neemt het aantal vluchten in hoog tempo toe. Wetenschappers waarschuwen dat we de impact hiervan onderschatten en dat we het delicate herstel van ozonlaag ernstig vertragen.
Zorgen om de ozonlaag zijn natuurlijk niet nieuw, maar nemen wel in rap tempo toe. Het aantal jaarlijkse lanceringen is in enkele jaren bijna verdrievoudigd en blijft naar verwachting stijgen. De uitstoot van de raketten en terugkerend ruimteafval blijft in de middelste en bovenste atmosfeer tot wel honderd keer langer hangen dan emissies op de grond, omdat er geen weersystemen zijn die de vervuilende stoffen kunnen opruimen.
De voornaamste boosdoeners zijn gasvormig chloor en roetdeeltjes. Chlooratomen breken ozonmoleculen direct af in een vernietigende kettingreactie. Roetdeeltjes, afkomstig van de verbranding, absorberen zonlicht en warmen de middelste atmosfeer op. Die opwarming versnelt op zijn beurt de chemische reacties die de ozonlaag verder aantasten, waardoor die de schade door dergelijke componenten versterkt en het herstelproces ondermijnt.
Lancering is deel van het probleem
Huidige onderzoeken richten zich voornamelijk op de uitstoot tijdens de lancering, maar dit is slechts een deel van het probleem. De meeste satellieten verbranden bij terugkeer in de atmosfeer. Hierbij komen extra vervuilende stoffen vrij, zoals stikstofoxiden en metaaldeeltjes, die eveneens de ozonlaag afbreken. De totale impact van de ruimtevaartindustrie is daardoor waarschijnlijk nog groter dan de huidige modellen nu al suggereren.
Simulaties voorspellen bij een sterke groei van de industrie dat de ozonlaag tegen 2040 wereldwijd bijna 0,3 procent dunner kan worden, met seizoensgebonden afnames tot vier procent boven Antarctica. Hoewel dit weinig lijkt, is het significant, meldt Scientias. De ozonlaag is immers nog steeds herstellende. De nieuwe schade kan het volledige herstel met jaren of zelfs decennia remmen, afhankelijk van de groei van de ruimtevaartsector.
Toch is er hoop. Onderzoekers benadrukken dat het mogelijk is om de schade te beperken. Oplossingen omvatten het streng monitoren van emissies, het minimaliseren van chloor- en roetproducerende brandstoffen en het stimuleren van schone alternatieven zoals cryogene brandstoffen. Net als bij het succesvolle Montreal Protocol is internationale samenwerking en regulering essentieel om de ozonlaag voor de toekomst te beschermen, merkt Scientias op.
Lees meer nieuws over ruimtevaart en mis niets met onze Bright-app.