Zorgt AI voor nieuwe financiële crisis? Vele miljarden vullen datacenter-bubbel

Het is inmiddels luid en duidelijk dat AI the next big thing is. En we weten ook dat AI van één ding nooit genoeg kan hebben: computerkracht. De meeste AI die we gebruiken, draait ergens in een datacenter. En die gigantische serverparken, ter grote van hele dorpen of steden, worden met een ongekend tempo uit de grond gestampt. Niet omdat dat nu al geld oplevert, nee: omdat de verwachting, de hoop is dat die datacenters in de toekomst geld gaan opleveren.

Dat is op zichzelf niks nieuws: heel veel bedrijven en zeker big tech investeren wel vaker op de lange termijn. Amazon verkocht bijvoorbeeld jaren met verlies, totdat de concurrentie omviel. Maar hier is iets anders aan de hand: de kosten van met name Amazon, Google, Meta en Microsoft zijn sinds de opkomst van AI gigantisch gestegen. Gaven de vier bedrijven samen twee jaar geleden nog rond de 40 miljard dollar per kwartaal uit, stegen die kosten sindsdien explosief tot nu bijna 100 miljard dollar per kwartaal, zet The Wall Street Journal uiteen.

Investeren in de hype

Het gaat daarbij om zogenoemde capex-uitgaven: kapitaaluitgaven om het bedrijf te blijven runnen. In dit geval gaan die groeiende uitgaven vooral naar datacenters, en daar beginnen de zorgen. Zulke datacenters zijn namelijk infrastructuur, onderstreept econoom Noah Smith. 

Eerdere financiële crisis werden ook voorafgegaan door grote investeringen in infrastructuur. Als voorbeelden noemt Smith de aanleg van het Amerikaanse spoornet eind negentiende eeuw, en de aanleg van het telecomnetwerk. Die werden zo gretig gebouwd, dat het aanbod snel groter was dan de vraag. Uiteindelijk kwam die vraag wel op peil, maar niet voordat veel investeerders achter de de infrastructuur omvielen, met alle domino-effecten van dien.

Doet denken aan de kredietcrisis

In AI-datacenters ziet Smith een vergelijkbare trend, zeker omdat niet alleen techbedrijven investeren met hun liquide middelen, maar de uitgaven stijgen sneller dan de omzet van zelfs vier van 's werelds grootste bedrijven. En dus lenen de techreuzen geld, bij allerlei investeerders en die lenen het weer bij banken, schreef ook The Economist onlangs. Meta investeert bijvoorbeeld honderden miljarden in gigantische datacenters, en dat geld heeft het bedrijf niet allemaal zelf liggen.

In 2013 bestond nog maar 1 procent van de openstaande leningen van Amerikaanse banken uit leningen aan investeringsmaatschappijen. Nu is dat 14 procent. Dat is zoveel, dat áls de AI-bubbel knapt, of in ieder geval blijkt dat de vraag aan het plafond zit, de hele economie die plotselinge klap voelt. Dat kan zorgen voor een domino-effect zoals dat in 2008 gebeurde, toen het gerommel met de Amerikaanse woningmarkt ook het startschot was voor de jaren durende kredietcrisis. Alleen nu zijn het niet de holle hypotheken die banken meesleuren, maar de potentieel holle leningen voor AI-datacenters.

'Het is nog niet te laat'

Econoom Smith wijst er wel op dat het zover nog niet is – maar was het dat wel, dan was het al te laat. Daarom kan het geen kwaad om nu al stappen te nemen, vindt ook de topman van JP Morgan Chase, de grootste bank in de VS. Hij waarschuwt dat grote private leningen kunnen leiden tot de volgende crisis. Een vreemde gewaarwording, waarbij AI en alle investeringen worden gezien als de grootste oppepper van de economie, maar ook als een groeiende bedreiging.

Meer AI-nieuws en mis niets met onze Bright-app.