©James Webb

©James Webb

Er is een nieuw hemellichaam ontdekt: dit is de zwartegatster

Praat mee!
Redacteur

Nieuw in de ruimte: de zwartegatster. Nadat er een vreemd puntje op de beelden van de James Webb-ruimtetelescoop werd gespot, zijn onderzoekers erin gedoken en het blijkt een quasister te zijn. Het is een nieuw fenomeen voor ons op aarde en deze zwartegatsterren zouden wel eens een grote rol kunnen spelen in het ontstaan van zwarte gaten.

Zwartegatster

Het is een van de meest mysterieuze zaken van het heelal: het zwarte gat. Wetenschappers breken al eeuwen hun hoofd over dit fenomeen: in 1783 stelde de Britse natuurkundige John Michell al dat er een donkere ster zou bestaan, die zo zwaar is dat zijn ontsnappingsnselheid groter is dan de snelheid van het licht, waardoor licht er niet uit kon ontsnappen. Uiteindelijk hadden we het niet over sterren, maar over zwarte gaten. Nu kunnen we echter weer terug naar de achttiende eeuw, want Michell had dus zeker wel een punt.

James Webb heeft al meer dan duizend rode puntjes op de gevoelige plaat gelegd, die zich diep in het heelal genesteld hebben. Op ongeveer 12 miljard lichtjaar van de aarde bevinden deze puntjes zich, wat dus zwartegatsterren blijken te zijn. Wetenschappers dachten eerst aan reuzensterren of massieve sterrenstelsels, maar het is dus iets heel nieuws, weten we dankzij het Max Planck Instituut voor Astronomie in Heidelberg.

Maar wat maakt dit dan een zwartegatster en niet een gewone ster? Er vindt geen kernfusie plaats, wat betekent dat ze geen warmte en licht uitstralen zoals andere sterren. In het midden zit juist een zwart gat, wat materie en licht opeet. Materie die een zwart gat in wordt gezogen wordt omgezet in energie. En zoals bekend kan er niets verdwijnen uit een zwart gat, al weten we niet zeker wat er verder precies in zo’n zwart gat gebeurt.

Meer onderzoek nodig

Een zwartegatster dus, al is er nog meer onderzoek nodig. De Nederlandse Anna de Graaff leidde het onderzoek en zegt tegen NOS: "We weten bijvoorbeeld niet precies hoeveel The Cliff (het zwarte gat, red.) weegt en wat de precieze structuur is. Het gaat om zeker miljoenen zonsmassa's, maar of het er één of tien miljoen zijn, is nog niet helemaal duidelijk." Het onderzoek kan zomaar het begin zijn van het aantonen dat een superzwaar zwart gat met zeer hoge snelheid materie kan opslokken, wat verklaart waarom ze zo snel kunnen groeien.

Lees meer over de James Webb ruimtetelescoop.

Er is een nieuw hemellichaam ontdekt: dit is de zwartegatster