©Unsplash
Meta onder vuur vanwege AI in WhatsApp, EU start onderzoek
De Europese Commissie is een officieel mededingingsonderzoek gestart naar Meta. Het moederbedrijf van WhatsApp zou concurrenten dwarszitten door alleen nog zijn eigen AI-dienst toe te laten in de chatapp. Dit riekt naar machtsmisbruik en is in het nadeel van gebruikers.
WhatsApp gooit de deuren dicht voor andere AI-aanbieders. Sinds oktober mogen nieuwe partijen niet langer via de WhatsApp-API chatbots aanbieden. Vanaf januari wordt deze ban nog verder uitgebreid en zijn ook bestaande AI-aanbieders niet meer welkom. Kortom: het eigen Meta AI mag blijven en de rest moet weg.
Door die nieuwe voorwaarden zouden concurrenten als ChatGPT en Copilot hun diensten al hebben teruggetrokken uit WhatsApp. Dit roept vragen op bij de Europese Commissie, want maakt Meta hier misbruik van zijn macht?
EU start onderzoek naar AI in WhatsApp
WhatsApp is inmiddels goed ingeburgerd in Europa en uitgegroeid tot een belangrijk communicatiemiddel. Om die reden vindt de Europese Commissie het de moeite waard om meer inzicht te krijgen in deze situatie. Als Meta alleen nog zijn eigen AI toelaat, beperkt dat de innovatie én keuzevrijheid van Europese burgers.
De EU heeft er geen problemen mee dat bedrijven een dominante positie hebben, maar wel als hier misbruik van wordt gemaakt. Zo mogen bedrijven volgens de Europese wet hun dominantie niet gebruiken om concurrenten te belemmeren. Door andere AI-partijen de toegang tot WhatsApp te ontzeggen, lijkt Meta dat hier wel te doen.
Megaboete dreigt voor Meta
Mocht uit het onderzoek blijken dat Meta daadwerkelijk te ver gaat en wordt veroordeeld voor machtsmisbruik, dan kan dat een duur grapje worden. De EU neemt dit soort zaken zeer serieus en kan boetes opleggen tot tien procent van de wereldwijde jaaromzet. In het geval van Meta kan dit bedrag dus oplopen tot meer dan 16 miljard dollar.
Betekent dit dat Meta alvast wat geld opzij moet zetten? Waarschijnlijk niet. Er is vooralsnog geen harde deadline voor het EU-onderzoek. En zelfs als het onderzoek tot een veroordeling leidt, kan Meta nog jarenlang in beroep gaan. Europa lijkt met deze maatregel dan ook vooral een boodschap te willen afgeven. Of Meta daarop gaat reageren en de beperkingen voor andere AI-bedrijven gaat opschorten, is nog maar de vraag.
Niet alle vormen van AI worden verboden
Belangrijk om te weten: niet alle AI-bots zijn verboden. De nieuwe regels van WhatsApp gelden specifiek voor “general-purpose” AI-chatbots, oftewel bots die fungeren als een algemene AI-assistent met open-ended gesprekken, zoals ChatGPT of Microsoft Copilot. Zulke bots worden vanaf 15 januari 2026 geweerd.
Bots die enkel ingezet worden voor zakelijke doeleinden (bijvoorbeeld klantenservice, ordertracking, notificaties of reserveringen) blijven toegestaan. Voor bedrijven die WhatsApp gebruiken om klanten te helpen of administratieve processen te automatiseren, verandert er dus mogelijk weinig.
Voor de consument is het in ieder geval positief dat de EU zijn tanden laat zien. AI-chatbots zijn allang geen leuke extra meer en worden steeds vaker gebruikt. Dus met het oog op de toekomst is het niet wenselijk dat er maar één aanbieder is. Wie weet kan de EU dat op deze manier voorkomen.