Wat doet eindeloos scrollen met je hoofd? Weinig goeds, zeggen onderzoekers

Uit een analyse van 71 studies met bijna 100.000 deelnemers blijkt dat al die korte video’s wel degelijk een negatieve impact hebben op je brein. Het maakt bovendien niet uit of je jong of oud bent: iedereen ondervindt de gevolgen.

De analyse werd uitgevoerd door onderzoekers van Griffith University in Australië. Het is een van de grootste onderzoeken ooit naar de effecten van korte video's op onze gezondheid. De conclusie: wie meer korte video's kijkt, presteert gemiddeld slechter op cognitieve taken en ervaart meer mentale klachten.

Het sterkste effect zat bij aandacht en impulscontrole: hoe meer korte video's iemand consumeert, hoe moeilijker diegene het gemiddeld vindt om de aandacht vast te houden en impulsen te onderdrukken. Bij mentale gezondheid was het verband wat zwakker maar nog steeds significant. Vooral stress en angst worden versterkt wanneer mensen naar korte video’s kijken.

Waarom korte video's problematisch zijn

De onderzoekers verklaren de resultaten met een psychologisch mechanisme dat 'habituatie en sensitisatie' heet. In gewone mensentaal: je brein went aan de constante stroom van snelle, prikkelende content. Tegelijkertijd raakt het gewend aan de directe beloning van elke swipe naar een nieuwe video. Het gevolg is dat langzamere taken die meer inspanning vereisen, zoals een boek lezen of een ingewikkeld probleem oplossen, minder aantrekkelijk worden. Je brein is getraind om snelle kicks te verwachten.

De eindeloos scrollende interface is de grootste boosdoener. Er is namelijk geen natuurlijk stoppunt en je brein kan dat niet vatten. De algoritmes zijn bovendien ontworpen om je zo lang mogelijk vast te houden door precies de content te serveren die jou persoonlijk het meest aanspreekt. Het is daarom bijzonder moeilijk om te stoppen. Bonus: mensen krijgen daardoor sneller het gevoel dat ze de controle verliezen. 

Geen verschil tussen tieners en volwassenen

Zoals gezegd speelt leeftijd geen rol. De verbanden waren even sterk bij jongeren als bij volwassenen. Dat is verrassend. Je zou namelijk kunnen verwachten dat volwassenen meer zelfcontrole hebben aangeleerd. Blijkbaar geldt dat voor korte video’s niet. 

Ook maakte het niet uit of onderzoekers specifiek naar TikTok keken of naar de consumptie van korte video’s op andere platforms. Sterker nog: studies die algemeen gebruik onderzochten, vonden zelfs iets sterkere effecten. Het probleem ligt dus niet per se bij één specifiek platform, maar bij het format zelf.

Wat betekent dit voor jou?

Belangrijk om te onthouden is dat dit onderzoek enkel verbanden aantoont. Er is  geen bewezen oorzakelijk verband. Het is met andere woorden simpelweg mogelijk dat mensen die al concentratieproblemen of stress ervaren, gewoon vaker naar korte video's grijpen, niet andersom. 

Maar tot meer onderzoek duidelijkheid schept, is het misschien geen slecht idee om jezelf af en toe te dwingen om een boek te pakken in plaats van te swipen. 

Lees meer over wetenschap en mis niets met de Bright-app.