Onderzoekers brengen twee nova-explosies live in beeld

Astronomen hebben voor het eerst twee nova-explosies vrijwel direct na hun uitbarsting haarscherp in beeld gebracht.

Die beelden laten weinig aan de verbeelding over: een nova is geen eenmalige knal zoals wij eerst dachten, maar een chaotische reeks uitstromen en vertraagde afgifte van omhullend gas. Kortom: veel complexer dan voorheen gedacht.

Hoe het in beeld werd gebracht

De wetenschappers gebruikten tijdens het onderzoek, gepubliceerd in Nature Astronomy, interferometrie via de CHARA-Array in Californië. Door meerdere telescopen te koppelen konden onderzoekers de explosies resolutie geven die normaal onmogelijk is. Daarmee werd eindelijk zichtbaar hoe materiaal echt wordt uitgestoten.

De twee nova's

De eerste nova, V1674 Herculis, explodeerde razendsnel. De beelden lieten twee loodrechte gasstromen zien die elkaar leken te raken. Precies in die periode detecteerde NASA’s Fermi-telescoop gamma-straling, wat direct bewijs is dat botsende uitstromen krachtige schokken veroorzaken.

© NASA GSFC

Nova Hercules

De tweede, V1405 Cassiopeiae, deed het tegenovergestelde. Die hield z’n buitenste lagen meer dan 50 dagen vast voor ze uiteindelijk vrijkwamen. Ook hier volgden nieuwe schokgolven en gamma-straling. Voor het eerst is zo’n vertraagde uitbarsting direct vastgelegd.

Door de combinatie van beelden en spectra wordt nu duidelijk dat nova’s geen simpele explosies zijn, maar complexe, gelaagde processen.

Meer lezen over astronomie? Download dan onze app!