Koptelefoons en oortjes blijken een cocktail aan schadelijke stoffen te bevatten

Zorgwekkend nieuws voor iedereen die vaak een koptelefoon draagt. Bij een grootschalig Europees onderzoek zijn in vrijwel alle koptelefoons en in-ear oortjes schadelijke stoffen gevonden die via de huid het lichaam kunnen binnendringen. Sommige van deze stoffen zouden zelfs kankerverwekkend zijn.

Het onderzoek komt uit de koker van ToxFREE LIFE for All, een door de EU gefinancierd project dat consumenten wil informeren over schadelijke chemische stoffen in alledaagse producten en inzet op strengere regelgeving en veiligere alternatieven.

In dat kader is onderzoek gedaan naar 81 verschillende hoofdtelefoons, variërend van goedkope in-ear modellen tot duurdere on-ear en over-ear varianten van bekende merken zoals Bose, Panasonic, Samsung en Sennheiser. En dat blijkt maar goed ook, want de uitkomsten zijn zorgwekkend.

Kankerverwekkende en hormoonontregelende stoffen

In nagenoeg alle geteste modellen werden schadelijke stoffen aangetroffen. In 98 procent van de gevallen ging het om bisfenol A (BPA). Dit is een chemische stof die vaak wordt gebruikt om kunststof te verstevigen, maar ook eentje die te boek staat als een endocriene disruptor. Dat zijn stoffen die de werking van hormonen in je lichaam kunnen verstoren. Mannen kunnen hierdoor minder vruchtbaar worden en bij vrouwen kan het leiden tot een vroegere puberteit. Daarnaast is uit onderzoek gebleken dat deze stof de kans op kanker kan verhogen.

Naast bisfenol A werd in 75 procent van de producten ook bisfenol S (BPS) aangetroffen. Dit is een soortgelijke stof met grotendeels dezelfde werking en risico’s. Het zijn dan ook stoffen die niet zomaar overal gebruikt mogen worden, bijvoorbeeld niet in producten die in aanraking komen met voedingsmiddelen. Binnen de wetgeving voor elektronica, waar koptelefoons onder vallen, is het gebruik echter wel toegestaan. Wetenschappers twijfelen nu of dat wel verstandig is.

Sporten met een koptelefoon blijkt extra gevaarlijk

Uit het onderzoek blijkt namelijk dat deze stoffen ook via de huid in het lichaam kunnen komen, vooral wanneer het plastic langere tijd in contact staat met de huid. Dat effect wordt bovendien versterkt bij oplopende temperaturen en vocht (zoals zweet). Dat is zorgwekkend, gezien hoeveel mensen een koptelefoon of oortjes dragen tijdens het sporten.

Naast BPA en BPS zijn ook andere chemicaliën gevonden die worden gelinkt aan schadelijke gezondheidseffecten, zoals ftalaten, gechloreerde paraffines en brandvertragers. Volgens de onderzoekers zijn de aangetroffen hoeveelheden van al deze stoffen afzonderlijk niet per se gevaarlijk, maar vrezen zij wel voor een zogenoemd cocktaileffect. Dat houdt in dat verschillende kleine blootstellingen samen tóch een groter gezondheidsrisico kunnen vormen dan elke stof afzonderlijk.

Oproep aan fabrikanten en wetgevende instanties

Het onderzoek is dan ook niet zozeer een waarschuwing richting consumenten, maar vooral richting fabrikanten en wetgevende instanties. De onderzoekers willen duidelijk maken dat, ondanks bestaande regelgeving, veel alledaagse producten nog steeds chemische stoffen bevatten die schadelijk kunnen zijn voor gezondheid en milieu, en dat dit anders moet.